Trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara vào tháng 7, áp lực từ Mỹ đối với các đồng minh đang gia tăng, khi một số quốc gia thành viên vẫn chưa đưa ra lộ trình rõ ràng để đạt mục tiêu chi 5% GDP cho quốc phòng vào năm 2035. Theo đánh giá của Politico, có tới 6 nước có nguy cơ rơi vào “tầm ngắm” của Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong đó có CH Séc.

Các quốc gia thành viên NATO sẽ phải nâng chi tiêu quốc phòng lên mức 5% GDP vào năm 2035, nhưng với một số nước, cách thức thực hiện cam kết này đến nay vẫn chưa rõ ràng. Trong bối cảnh đó, áp lực từ Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với các đồng minh được cho là đang tăng mạnh, đặc biệt với những nước đã và đang chậm tiến độ, trong đó có CH Séc.

Theo báo Politico, có ít nhất 6 quốc gia có thể rơi vào cái gọi là “danh sách đen” của ông Trump, gồm:

Mỹ gia tăng sức ép trước hội nghị NATO tại Ankara
Trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO dự kiến diễn ra vào tháng 7 tại Ankara, giới chức Mỹ đang tăng cường gây áp lực với các thành viên liên minh.

Phát biểu được trích dẫn bởi France24, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết Washington ngày càng không hài lòng với lập trường của một số nước thành viên trước những bước đi mới đây của Mỹ.

“Ông Trump đã đặt ra cho các đồng minh của chúng ta một bài kiểm tra về mức độ ủng hộ dành cho nước Mỹ khi chúng ta cần họ giúp đỡ, và quá nhiều nước đã không vượt qua được bài kiểm tra đó,” ông Hegseth nói.

Trong khi đó, Tổng thư ký NATO Mark Rutte yêu cầu tất cả các nước thành viên phải đưa ra kế hoạch rõ ràng, cụ thể và đáng tin cậy để đạt mục tiêu mới.

“Trước hội nghị tại Ankara, tôi kỳ vọng tất cả các quốc gia sẽ trình bày những kế hoạch rõ ràng, cụ thể và đáng tin cậy để đạt được mục tiêu này,” ông Rutte nhấn mạnh.

CH Séc chưa đạt cả mục tiêu 2% GDP
Theo báo cáo của NATO, một số quốc gia trong năm 2025 thậm chí còn không đạt được mốc chi 2% GDP cho quốc phòng, vốn là mục tiêu cũ của liên minh. Trong số này có CH Séc, cùng với Slovenia và Albania.

Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) hôm thứ Sáu cũng thừa nhận rằng CH Séc sẽ một lần nữa không hoàn thành cam kết hiện hành trong năm nay, dù ông bày tỏ tin tưởng rằng từ năm sau, điều đó sẽ có thể thực hiện được.

Politico nhận định: “Các chính phủ của những quốc gia này đang đối mặt với nguy cơ rơi vào tầm ngắm của Tổng thống Trump.”

Một quan chức Nhà Trắng cũng được dẫn lời cho biết: “Tổng thống Trump kỳ vọng các đồng minh NATO sẽ thực hiện đúng cam kết về mức chi 5% cho quốc phòng.”

Vì sao CH Séc bị xem là “quốc gia có vấn đề”?
Theo Politico, trong trường hợp của CH Séc, những điểm bị xem là đáng lo ngại nhất là: chi tiêu quốc phòng đang giảm và thiếu các đạo luật quan trọng liên quan đến quốc phòng. Dù vậy, bài báo cũng lưu ý rằng chính phủ Séc đang chuẩn bị công bố chiến lược quốc phòng mới, và mối quan hệ cá nhân giữa ông Babiš và ông Trump có thể phần nào làm dịu căng thẳng.

5 quốc gia còn lại đang vướng ở đâu?
Slovenia
NATO cho rằng một phần những gì Slovenia tính là chi tiêu quốc phòng thực tế không đáp ứng tiêu chí. Sau khi loại các dự án gây tranh cãi, chi tiêu quốc phòng thực chất của nước này chỉ còn 1,6% GDP. Tuy nhiên, chính phủ mới đã tuyên bố sẽ thay đổi cách tiếp cận.

Tây Ban Nha
Tây Ban Nha từ chối mục tiêu 5% GDP, cho rằng mức khoảng 2% GDP là đủ. Thủ tướng Pedro Sánchez đồng thời cũng là một trong những nhà lãnh đạo châu Âu thường xuyên chỉ trích ông Trump.

Vương quốc Anh
Dù London đã cam kết mục tiêu 5% GDP, các kế hoạch hiện tại cho thấy đến năm 2027 nước này mới chỉ có thể đạt khoảng 2,6% GDP. Hiện vẫn chưa có lộ trình rõ ràng để hoàn thành cam kết.

Hungary
Theo NATO, Hungary đã dành 2,06% GDP cho quốc phòng trong năm 2025. Tuy nhiên, chính phủ mới của Thủ tướng Péter Magyar hiện đang đối mặt với áp lực lớn từ tình trạng tài chính công căng thẳng, khiến việc nâng mức chi lên cao hơn trở nên khó khăn.

Italy
Thủ tướng Giorgia Meloni được xem là một trong những đồng minh gần gũi của ông Trump tại châu Âu, nhưng Italy cũng chưa có định hướng rõ ràng về chi tiêu quốc phòng. Rome hiện dự kiến chi khoảng 2,8% GDP trong năm nay, song một phần trong đó bao gồm cả chi phí cho an ninh nội địa.

Theo TN Nova