AI không thể chỉ dành cho người giàu: Bill Gates đầu tư 1 tỷ USD để công nghệ phục vụ số đông
Quỹ Gates sẽ đầu tư ít nhất 1 tỷ USD, tương đương khoảng 21 tỷ korun Séc, trong hai năm tới nhằm thúc đẩy phát triển trí tuệ nhân tạo (AI). Khoản đầu tư này được kỳ vọng giúp mở rộng khả năng tiếp cận AI tại những khu vực lâu nay chưa được hưởng lợi nhiều từ tiến bộ công nghệ.
Nhà đồng sáng lập Microsoft Bill Gates cảnh báo rằng nếu không có những biện pháp can thiệp phù hợp, AI có nguy cơ làm trầm trọng thêm tình trạng bất bình đẳng trên toàn cầu.
“Chúng ta có thể sử dụng trí tuệ nhân tạo cho những mục đích tốt đẹp. Tuy nhiên, điều đó sẽ không tự nhiên xảy ra”, ông Gates nêu trong báo cáo được quỹ công bố tuần này.
Theo ông, chính phủ và các doanh nghiệp phát triển AI không chỉ cần quan tâm đến thành công về mặt thương mại mà còn phải đánh giá liệu công nghệ này có thực sự hỗ trợ những người cần nó nhất hay không.
Nếu hoàn toàn phó mặc cho thị trường, ông Gates cho rằng những công cụ tiên tiến nhất sẽ chủ yếu được phát triển để phục vụ những người có khả năng chi trả, thay vì những người có thể nhận được nhiều lợi ích nhất.
“Có một nguy cơ thực sự là trí tuệ nhân tạo sẽ được thiết kế bởi người giàu và dành cho người giàu”, ông nhấn mạnh.
Cảnh báo tương tự từng được đưa ra trong báo cáo công bố tháng 11/2024 của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và Văn phòng Đặc phái viên Tổng Thư ký Liên hợp quốc về Công nghệ.
“Cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo sẽ chỉ làm gia tăng khoảng cách giữa các quốc gia có thu nhập cao và thu nhập thấp nếu không thiết lập được cơ chế hợp tác ở cấp độ quốc tế”, báo cáo nêu rõ.
Theo tài liệu này, AI có thể giúp nâng cao năng suất và cải thiện điều kiện làm việc. Tuy nhiên, sự chênh lệch trong khả năng tiếp cận cơ sở hạ tầng, công nghệ và giáo dục chất lượng cao có thể dẫn tới bất bình đẳng về cơ hội ứng dụng AI, qua đó tiếp tục khoét sâu khoảng cách trên toàn cầu.
Ưu tiên giáo dục và y tế
Quỹ Gates áp dụng cách tiếp cận tương tự khi phân bổ nguồn vốn. Trong đó, giáo dục nhận tỷ trọng lớn nhất, chiếm 40% tổng ngân sách.
Khoản đầu tư này bao gồm “các công cụ gia sư AI, giúp cá nhân hóa hoạt động giảng dạy tại Mỹ cũng như ở các quốc gia khác”, báo cáo cho biết.
Lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cũng được phân bổ 40% ngân sách. Nguồn vốn sẽ được sử dụng cho nhiều hoạt động, từ hỗ trợ chẩn đoán và ra quyết định lâm sàng cho nhân viên y tế tuyến đầu đến phát triển công cụ chăm sóc bà mẹ, trẻ sơ sinh, cũng như nghiên cứu các loại thuốc và vaccine mới.
Hai lĩnh vực nông nghiệp và hạ tầng số thiết yếu cho phát triển AI sẽ lần lượt nhận 10% ngân sách.
Theo Quỹ Gates, các dự án hạ tầng số sẽ bao gồm việc xây dựng bộ dữ liệu bằng những ngôn ngữ mà các hệ thống AI hiện nay chưa thể hiểu hoặc xử lý hiệu quả.
Báo cáo cũng lưu ý rằng hơn 90% dữ liệu được sử dụng để huấn luyện những mô hình ngôn ngữ lớn đầu tiên là dữ liệu tiếng Anh. Vì vậy, nhiều ngôn ngữ và cộng đồng trên thế giới vẫn chưa được đại diện đầy đủ trong các hệ thống AI.
Ông Gates nhận định 12-18 tháng tới sẽ là giai đoạn then chốt, quyết định liệu trí tuệ nhân tạo chỉ phục vụ nhóm người giàu nhất hay có thể góp phần cải thiện điều kiện sống của người dân tại các quốc gia đang phát triển.
Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo công nghệ này đi kèm nhiều rủi ro, từ nguy cơ mất việc làm, lan truyền thông tin sai lệch đến các cuộc tấn công mạng.
Nguồn Novinky
