Mexico đang trải qua làn sóng bạo lực nghiêm trọng nhất trong nhiều năm trở lại đây sau khi trùm ma túy khét tiếng Nemesio Rubén Oseguera Cervantes, biệt danh El Mencho, bị lực lượng liên bang tiêu diệt trong một chiến dịch quân sự tại bang Jalisco.

Mexico bùng nổ làn sóng bạo lực

Theo Hãng tin Reuters, chỉ vài giờ sau khi trùm ma túy Nemesio Oseguera (biệt danh El Mencho) bị tiêu diệt trong một chiến dịch quân sự, làn sóng bạo lực trả đũa bùng phát tại nhiều bang Mexico.

Các tay súng ủng hộ El Mencho - thủ lĩnh băng đảng Jalisco New Generation Cartel (CJNG) - đã chặn nhiều tuyến cao tốc, phóng hỏa xe cộ và cơ sở kinh doanh.

Theo đó, băng đảng đã dựng hơn 250 chốt chặn tại 20 bang, đốt xe hơi, xe buýt và cơ sở kinh doanh, phong tỏa các tuyến cao tốc huyết mạch ở nhiều bang, buộc người dân và du khách phải ở trong nhà.

Tại Guadalajara, thành phố lớn thứ hai Mexico, đường phố gần như vắng tanh. Trường học đóng cửa, giao thông công cộng tạm ngưng, hàng dài người dân xếp hàng trước các cửa hàng còn mở để tích trữ thực phẩm, đặc biệt là bánh tortilla.

Thậm chí hơn 1.000 người đã phải trú lại qua đêm trong sở thú Guadalajara để tránh bạo lực bên ngoài.

Ở Aguililla, quê hương của El Mencho thuộc bang Michoacán, các chốt chặn xuất hiện từ sáng sớm, với cột khói đen bốc lên bao trùm ngôi làng miền núi.

Nhiều hãng hàng không đã hủy loạt chuyến bay đến Puerto Vallarta - thị trấn nghỉ dưỡng ven biển đang rơi vào hỗn loạn khi nhiều đám cháy bùng phát, khói đen bao trùm bãi biển.

Bộ Ngoại giao nhiều nước cũng phát đi thông báo khuyến cáo công dân ở những điểm nóng nên tìm nơi trú ẩn.

Theo Bộ An ninh Mexico, các cuộc giao tranh trong và sau chiến dịch đã khiến ít nhất 27 thành viên lực lượng an ninh, 46 nghi phạm tội phạm và một dân thường thiệt mạng.

Ngoài ra một vụ vượt ngục nghiêm trọng xảy ra tại Jalisco khi nhà tù bị tấn công bằng hỏa lực mạnh, khiến ít nhất 23 tù nhân trốn thoát.

Tê liệt giao thương xuyên biên giới

Bên cạnh đó, thương mại xuyên biên giới giữa Mỹ và Mexico đang bị ảnh hưởng diện rộng sau các đợt bạo lực.

Hoạt động vận tải hàng không, đường bộ và cảng biển đồng loạt gián đoạn, làm dấy lên lo ngại về chuỗi cung ứng của Mexico - một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ.

Trước hết, việc các chuyến bay hủy hoặc chuyển hướng tác động lớn đến vận chuyển hàng hóa, bởi khoảng một nửa lượng hàng không quốc tế được chở bằng máy bay chở khách. Tình hình an ninh khiến hoạt động giao - nhận hàng tại nhiều sân bay bị đình trệ.

Đại diện công ty logistics Kuehne + Nagel xác nhận việc hủy chuyến tại Guadalajara đã tác động cả các chuyến bay chở hàng, làm gián đoạn chuỗi cung ứng tới các bang bị ảnh hưởng, dù các cửa ngõ chính như sân bay Mexico City hiện vẫn hoạt động bình thường.

Ở mảng đường biển và đường bộ, các tuyến vận tải kết nối cảng Manzanillo - lớn nhất Mexico - với nội địa bị gián đoạn do rào chắn và đốt phá.

Dù cảng đã mở lại, hoạt động vận chuyển vẫn bị chậm trễ, ảnh hưởng tới gần một nửa lượng hàng hóa container của cả nước, đặc biệt là hàng nhập khẩu từ châu Á.

Tại biên giới, lưu lượng xe tải giữa Mỹ và Mexico sụt giảm khi nhiều hãng vận tải không muốn đưa tài xế vào các khu vực bất ổn.

Trung bình mỗi ngày có hơn 20.000 xe tải qua lại giữa Laredo và Nuevo Laredo, nhưng hiện năng lực vận chuyển đang bị thắt chặt, kéo theo giá cước giao ngay và thời gian chờ tăng lên.

Chính phủ điều quân, "tình hình dần ổn định"

Trước tình hình leo thang, Chính phủ Mexico đã điều động tổng cộng 10.000 binh sĩ tới các điểm nóng, riêng Jalisco được tăng cường thêm 2.500 quân, theo Hãng tin AFP.

Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum kêu gọi người dân bình tĩnh, khẳng định trật tự đang dần được lập lại và toàn bộ các chốt chặn của băng đảng đã bị dỡ bỏ.

Bộ Ngoại giao Mexico ra tuyên bố trấn an rằng pháp quyền vẫn được bảo đảm và các sân bay lớn như Guadalajara, Puerto Vallarta dù có chuyến bay bị chuyển hướng nhưng vẫn hoạt động bình thường.

Tuy nhiên các chuyên gia cảnh báo bạo lực có thể chưa dừng lại. Ông David Mora thuộc International Crisis Group nhận định El Mencho là nhân vật quyền lực điều hành CJNG theo mô hình tập trung cao, nhưng không có người kế nhiệm rõ ràng.

Điều này có thể tạo ra khoảng trống quyền lực, gây ra cuộc đấu đá giành quyền kiểm soát trong nội bộ, đồng thời tạo cơ hội để các băng đảng khác chớp thời cơ mở các cuộc chiến giành lãnh địa.

Theo quân đội Mexico, hôm 22-2, lực lượng an ninh đã mở chiến dịch truy bắt El Mencho tại thị trấn Tapalpa, bang Jalisco.
Cuộc đột kích nhanh chóng biến thành đấu súng dữ dội. El Mencho bị thương nặng và tử vong trong lúc được trực thăng đưa về Mexico City.
El Mencho (59 tuổi) là thủ lĩnh Jalisco New Generation Cartel (CJNG) - tổ chức tội phạm được coi là mạnh nhất Mexico hiện nay, với mạng lưới hoạt động trải rộng khắp cả nước và vươn ra quốc tế. Ông từng bị Mỹ treo thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn đến việc bắt giữ.

Theo Tuoitre