Từ Chủ nhật, ngày 12 tháng 10 năm 2025, Hệ thống Xuất/Nhập cảnh – gọi tắt là EES (Entry/Exit System) – sẽ chính thức đi vào hoạt động. Hệ thống này dành cho công dân của các nước thứ ba (ngoài EU) đi vào Liên minh châu Âu để lưu trú ngắn hạn. Hệ thống mới sẽ thay thế cách thức đóng dấu hộ chiếu thủ công hiện tại bằng quy trình kiểm tra biên giới được số hóa. Tại Cộng hòa Séc, hệ thống này sẽ được triển khai tại các sân bay quốc tế – là nơi có biên giới ngoài khối Schengen.

Hệ thống EES sẽ đi vào hoạt động lúc 16:00 ngày Chủ nhật, 12 tháng 10 năm 2025. Việc triển khai hệ thống này sẽ giúp đẩy nhanh quy trình kiểm soát biên giới và thay thế việc đóng dấu thủ công hộ chiếu cho công dân các nước thứ ba nhập cảnh EU nhằm lưu trú ngắn hạn. Hệ thống này áp dụng đối với cả người có thị thực lưu trú ngắn hạn lẫn người được miễn thị thực. Trong vòng sáu tháng tới, hệ thống sẽ được triển khai dần tại 29 quốc gia châu Âu và đến ngày 10 tháng 4 năm 2026, hệ thống sẽ chính thức hoạt động đầy đủ tại tất cả các cửa khẩu biên giới ngoài EU.

"Bước tiến này là một phần quan trọng trong việc hiện đại hóa và nâng cao hiệu quả kiểm soát biên giới của chúng ta, đồng thời góp phần tăng cường an ninh tại các biên giới bên ngoài của EU. Nhờ có hệ thống EES, chúng ta sẽ kiểm soát tốt hơn việc di chuyển của người nước ngoài, giúp phát hiện các hành vi lạm dụng chế độ thị thực, phòng ngừa các nguy cơ an ninh và bảo vệ người dân hiệu quả hơn," Bộ trưởng Nội vụ Vít Rakušan cho biết. Ông cũng nhấn mạnh rằng hệ thống này còn có khả năng theo dõi tự động khoảng thời gian lưu trú tối đa cho phép của người nước ngoài tại EU.

Hệ thống EES sẽ lưu trữ thông tin mỗi lần vượt biên của công dân nước thứ ba, bất kể mục đích chuyến đi – bao gồm: dữ liệu định danh (tên, ngày sinh...), thông tin hộ chiếu, dữ liệu sinh trắc học, ngày và địa điểm xuất – nhập cảnh. Khi lần đầu tiên vượt biên giới ngoài EU, cá nhân sẽ phải cung cấp dữ liệu sinh trắc học và trả lời một bản câu hỏi ngắn về mục đích và điều kiện chuyến đi. Do đó, trong những tháng đầu tiên, khi việc đăng ký ban đầu đang diễn ra, có thể xảy ra tình trạng chậm trễ trong thủ tục kiểm tra biên giới. Sau khi đã đăng ký lần đầu, trong vòng 5 năm tiếp theo, hệ thống sẽ sử dụng thông tin đã có để xác minh, giúp tiết kiệm thời gian cho các lần nhập cảnh sau.

Hệ thống EES cũng sẽ sử dụng các "ki-ốt" điện tử, đặt tại các sân bay quốc tế và cổng biên giới ngoài EU, giúp quá trình kiểm tra biên giới diễn ra nhanh hơn và thuận tiện hơn về lâu dài.

Và đương nhiên vì hệ thống kiot này dành cho những người bên ngoài khối Schengen nên những người VN có thị thực dài hạn hoặc vĩnh trú – tức đã là đã có thị thực định cư tại Séc hay các nước thuộc khối Schengen không cần qua phải đi qua hệ thống EES này.

Người tị nạn Ukraine

Đối với người tị nạn từ Ukraine, về nghĩa vụ phải đăng ký vào hệ thống EES, cần phân biệt giữa hai nhóm: những người đã được cấp quyền bảo vệ tạm thời hoặc có giấy phép cư trú khác tại EU – và những người lần đầu tiên vượt biên vào EU. Nhóm đầu tiên sẽ không phải đăng ký trong hệ thống EES. Tuy nhiên, nhóm thứ hai sẽ phải đăng ký đầy đủ.

Ngoài ra, nếu tình trạng cư trú của một người thay đổi – ví dụ sau khi được cấp quy chế bảo vệ tạm thời – nhà nước thành viên có trách nhiệm xóa dữ liệu đã ghi nhận trong hệ thống EES liên quan đến người đó.

Theo Bộ nội vụ Séc