Bầu cử tổng thống Séc được diễn ra như thế nào
Năm 2023 Séc sẽ đón mừng một tổng thống mới. Ngày bầu cử đã được định ra là 13 và 14 tháng 1 năm 2023. Chúng ta cùng tìm hiểu xem cuộc bầu cử ra người nắm giữ vị trí quan trọng này sẽ diễn ra như thế nào nhé.
Đến hiện tại có 2 cách thức bầu Tổng thống tại CH Séc
1. Bầu cử gián tiếp
– Được áp dụng từ năm 1993 – 2012.
– Ngày bầu cử là cuộc họp chung của Thượng viện và Hạ viện.
– Người thắng cử chính là người có được đa số phiếu bầu của các thành viên quốc hội và thượng nghị sĩ.
– Hầu như các cuộc bầu cử tổng thống đều diễn ra kín, chỉ duy nhất năm 2008 tổng thống được bầu công khai.
2. Bầu cử trực tiếp
– Phương thức bầu cử này được áp dụng từ năm 2013.
– Tổng thống chính thức được người dân bầu và sẽ giữ nhiệm kỳ trong 5 năm.
– Tất cả các công dân từ 18 tuổi đều được phép đi bầu cử.
Những điều kiện để có thể tranh cử Tổng thống
– Ứng cử viên tổng thống phải là người có quốc tịch Séc.
– Phải là người trên 40 tuổi và có quyền tự do bầu cử
– Là người được ít nhất 20 đại biểu quốc hội đề cử.
– Hoặc ít nhất 10 thượng nghị sĩ đề cử, hoặc
– Là công dân Séc giành được ít nhất 50 nghìn chữ ký đề cử của người dân.
Một chút thông tin lịch sử về các lần bầu Tổng thống từ thời Tiệp khắc
- Năm 1918
- Chỉ có duy nhất một ứng cử viên là T.G.Masaryk và ông đã được toàn bộ quốc hội ủng hộ.
- Cách bầu là các nghị sĩ hô to tên ứng cử viên mà mình chọn.
- Năm 1920
- Đây là lần bầu cử Tổng thống chính thức lần đầu tiên, có tổng 4 ứng cử viên trong đó có T.G.Masaryk
- Các nghị sĩ bầu kín, nhiệm kỳ tổng thống là 7 năm.
- Từ năm 1936 – 1990
- Mặc dù cuộc bầu cử tổng thống diễn ra kín, nhưng hầu như người thắng cử đều là người được thương lượng trước và nhận được đa số phiếu bầu.
- Từ năm 1990 – 1992
- Ứng cử viên duy nhất cho chức vụ Tổng thống là Václav Havel và ông chỉ được bầu làm Tổng thống trong 2 năm.
- Năm 1992
- Đã diễn ra 6 lần bầu cử Tổng thống nhưng cho đến năm 1993 không có ai thắng cử hoặc không có ứng cử viên nào.
- Từ năm 1993 – 2003
- Tổng thống Séc là Václav Havel.
- Trong lần tranh cử nhiệm kỳ 2 ông thắng đối thủ trong vòng 2, tuy nhiên ứng cử viên Nghị sĩ Miroslav Sládek không đồng ý với kết quả này và đã kiện lên tòa án Tối cao.
- Từ năm 2003 – 2013
- Tổng thống Séc là Václav Klaus.
- Trước khi trở thành Tổng thống, ông từng là Thủ tướng Séc và dính không ít tai tiếng về phương thức cải cách kinh tế và tư nhân hóa doanh nghiệp.
- trong 2 lần bầu cử phải đến tận vòng 3 ông mới chính thức thắng cử
- Từ năm 2013 – đến hiện tại
- Tổng thống Séc là Miloš Zeman
- Ông cũng là Tổng thống đầu tiên đắc cử bằng phương thức bầu trực tiếp.
Tổng thống Séc có những quyền hạn gì?
– Thẩm quyền của tổng thống là tuyệt đối, các quyết định sẽ có hiệu lực ngay lập tức.
– Theo như Hiến pháp nước Cộng hòa Séc thì tổng thống có những thẩm quyền dưới đây:
1. Tổng thống bổ nhiệm và bãi nhiệm thủ tướng, các thành viên chính phủ, duyệt đơn từ chức của họ hoặc giải tán chính phủ.
2. Tổng thống triệu tập họp Hạ Viện.
3. Tổng thống được quyền giải tán Hạ Viện.
4. Ủy thác cho chính phủ đã từ chức hoặc bị giải tán vẫn điều hành tiếp cho đến khi bổ nhiệm chính phủ mới.
5. Bổ nhiệm các thẩm phán của Tòa án Hiến pháp, chủ tịch và các phó chủ tịch tòa án Hiến pháp trong sự đồng ý của Thượng Viện.
6. Tha thứ hoặc giảm án cho phạm nhân đã được tòa tuyên án và xóa án.
7. Được phép trả lại cho Nghị viện luật đã được thông qua trừ những luật pháp của Hiến pháp.
8. Ký duyệt các luật mới.
9. Bổ nhiệm chủ tịch và phó chủ tịch Văn phòng kiểm toán tối cao.
10. Bổ nhiệm các thành viên hội đồng ngân hàng của Ngân hàng nhà nước.
Lương và các phúc lợi của tổng thống Séc
– Lương của tổng thống năm 2021 là khoảng 7 triệu korun trong đó có khoảng 300 nghìn korun lương và 280 nghìn korun cho các chi phí phụ, số tiền này mỗi năm sẽ được điều chỉnh lên một chút.
– Ngoài ra tổng thống được phép sử dụng các phương tiện thuộc chính phủ cùng lái xe riêng và các bất động sản dành cho tổng thống làm nơi sinh sống.
– Tổng thống cũng được nhà nước trả tất cả các khoản chi phí y tế và 2 trạm điện thoại.
– Tổng thống cũng được bảo vệ miễn phí đến cuối đời kể cả sau khi kết thúc nhiệm kỳ
– Lương hưu của cựu tổng thống là khoảng 50 nghìn korun một tháng cùng với khoảng 50 nghìn nữa cho các chi phí như thuê văn phòng, lương trợ lý….
(nguồn:
https://www.mvcr.cz/volby/clanek/volba-prezidenta-republiky-zakladni-informace-pro-kandidaty.aspx
https://www.novinky.cz/clanek/volby-prezidenta-jak-je-volen-prezident-ceske-republiky-40365382
https://www.seznamzpravy.cz/tag/prima-volba-43774
https://cs.wikipedia.org/wiki/Volba_prezidenta_%C4%8Ceskoslovenska
