Một cuộc điều tra do nhóm BBC Eye thực hiện đã phát hiện ra rằng Instagram đang cho phép hiển thị các quảng cáo trả phí quảng bá nội dung lạm dụng tình dục trẻ em tại Ấn Độ.

Các quảng cáo này, mà BBC World Service đã xem được, sử dụng các từ khóa như "video hiếp dâm" và "video trẻ em" để dẫn dụ người dùng tham gia các kênh trên ứng dụng nhắn tin Telegram.

Tại đó, người ta có thể mua các tài liệu này với giá rẻ mạt, chỉ từ 99 rupee (khoảng 27.000 đồng).

Đáng chú ý, các quảng cáo trên Instagram chỉ được xuất bản sau khi đã vượt qua hệ thống kiểm duyệt công nghệ của nền tảng này.

Khi BBC báo cáo về một trong số các quảng cáo này, Instagram đã phản hồi sau 24 giờ và tuyên bố rằng bài đăng đó "không vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng".

Tuy nhiên sau đó, khi BBC liên hệ với Meta (công ty mẹ của Instagram) để yêu cầu phản hồi, tập đoàn này cho biết họ đã vô hiệu hóa một số quảng cáo và đình chỉ các tài khoản đăng tải.

Phía Meta nói thêm rằng họ đã gỡ bỏ các quảng cáo bổ sung, khóa nhiều tài khoản hơn và chặn các đường link dẫn đến các nội dung vi phạm chính sách khác ngay sau khi nhận được kết quả điều tra từ BBC.

Về phía Telegram, ứng dụng này tuyên bố họ đã xóa hơn 274.000 nhóm và kênh liên quan đến tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em tính riêng trong năm 2026.

BBC đã lập một tài khoản ẩn danh trên Instagram sau khi nhận thấy nền tảng này liên tục gợi ý các nội dung mang tính khêu gợi, ngay cả khi người dùng không hề tìm kiếm.

Các nội dung này bao gồm bài đăng của các phụ nữ tại Ấn Độ nói về ẩm thực, thời tiết và cuộc sống hàng ngày, nhưng họ lại mặc trang phục thiếu vải và sử dụng các ẩn ý tình dục trong bài viết.

Tài khoản này, được cài đặt vị trí tại Ấn Độ, bắt đầu theo dõi 10 tài khoản của các phụ nữ nói trên cùng một số tài khoản tương tự để điều tra về các nội dung mang tính tình dục hóa trên nền tảng.

Chưa đầy một tuần sau, Instagram bắt đầu hiển thị các quảng cáo trên bảng tin (feed) của tài khoản này, bao gồm hình ảnh những phụ nữ cung cấp dịch vụ gọi điện video (video call) và những cặp đôi hoàn toàn khỏa thân đang quan hệ tình dục.

Vài ngày sau đó, nền tảng này bắt đầu xuất hiện các quảng cáo chụp cảnh trẻ em và người lớn trong các tình huống nhạy cảm về tình dục, kèm theo đường link dẫn thẳng tới các kênh Telegram.

Tổng cộng, có khoảng 30 quảng cáo khác nhau quảng bá hành vi lạm dụng tình dục trẻ em đã xuất hiện, mặc dù một số trong số đó được chia sẻ bởi nhiều tài khoản khác nhau.

Tài khoản ẩn danh này cũng được gợi ý khoảng 20 quảng cáo chứa nội dung khiêu dâm người lớn.

Tại Ấn Độ, việc phát tán tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em lẫn nội dung khiêu dâm người lớn đều là tội hình sự. Trong khi đó, chính sách của Meta quy định rõ ràng rằng các quảng cáo không được chứa hình ảnh khỏa thân người lớn, bộ phận sinh dục hoặc các nội dung bóc lột tình dục và gây nguy hiểm cho trẻ em.

BBC đã báo cáo toàn bộ những quảng cáo và những kênh Telegram này cho cơ quan chức năng Ấn Độ.

Một quảng cáo khác chụp cảnh một người đàn ông ôm một bé gái, kèm dòng chữ mô tả ông ta 52 tuổi và cô bé 12 tuổi, cùng lời kêu gọi: "Bấm vào để xem thêm" kèm đường link dẫn đến một kênh Telegram.

BBC đã báo cáo lên Instagram một quảng cáo có hình ảnh một bé gái còn rất nhỏ đang khóc, với những từ ngữ ám chỉ em đã bị xâm hại tình dục.

Nhưng 24 giờ sau, Instagram trả lời rằng họ không gỡ bỏ quảng cáo đó vì "đội ngũ đánh giá của chúng tôi nhận thấy quảng cáo của nhà tài trợ không đi ngược lại tiêu chuẩn cộng đồng".

Meta sau đó giải thích với BBC rằng "không có hệ thống nào là hoàn hảo, và quy trình đánh giá của chúng tôi có thể không phát hiện được toàn bộ các trường hợp vi phạm chính sách".

"Chúng tôi tiếp tục vận hành công nghệ phát hiện chủ động đối với các quảng cáo sau khi chúng được hiển thị công khai, và bất kỳ ai cũng có thể báo cáo một quảng cáo mà họ cho rằng vi phạm quy tắc," Meta tuyên bố.

Tập đoàn này nói thêm rằng khi phát hiện ra hành vi bóc lột trẻ em một cách rõ ràng, họ sẽ báo cáo lên Trung tâm Quốc gia về Trẻ em Mất tích và Bị bóc lột (NCMEC) của Mỹ theo đúng quy định pháp luật. NCMEC hiện là hệ thống báo cáo toàn cầu tập trung vào vấn đề bóc lột tình dục trẻ em trên mạng.

Chúng tôi cũng đã báo cáo hai kênh bán video lạm dụng tình dục trẻ em cho Telegram.

Một trong hai kênh sau đó đã bị gỡ bỏ và thay thế bằng dòng thông báo: "Nhóm này không thể hiển thị do vi phạm Điều khoản dịch vụ của Telegram", tuy nhiên kênh còn lại vẫn tiếp tục đăng tải các video mới để rao bán.

Nhiều nhà phê bình từ trước đến nay đã cáo buộc Telegram chưa làm đủ trách nhiệm để ngăn chặn việc chia sẻ các nội dung tội phạm.

Telegram có trụ sở tại Dubai và không phải là thành viên của NCMEC lẫn Tổ chức Theo dõi Internet (IWF) – những đơn vị đang hợp tác với hầu hết các nền tảng trực tuyến lớn để tìm kiếm, báo cáo và gỡ bỏ các loại tài liệu độc hại này.

Telegram khẳng định với BBC rằng họ sử dụng cả công nghệ tự động lẫn đội ngũ kiểm duyệt là con người để xóa bỏ tận gốc tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em (CSAM) khỏi ứng dụng, và kết quả là họ đã "gần như loại bỏ hoàn toàn việc phát tán công khai CSAM trên nền tảng của mình".

Quảng cáo là nguồn thu nhập tối quan trọng của Meta.

Vào tháng 1, tập đoàn báo cáo rằng gần 98% trong tổng doanh thu 200 tỷ USD của năm tài chính 2025 là đến từ quảng cáo. Các chuyên gia phân tích ước tính quảng cáo đóng góp hơn 90% doanh thu cho riêng Instagram.

Trong khi các bài đăng thông thường của người dùng thường không bị công nghệ của Meta kiểm tra cho đến khi xuất bản, Meta khẳng định mọi quảng cáo đều phải được duyệt trước khi được phép xuất hiện trên các nền tảng của họ.

Hệ thống đánh giá của Meta phụ thuộc chủ yếu vào công nghệ tự động, được thiết kế để kiểm tra hình ảnh, video, văn bản, âm thanh, cũng như đối tượng mục tiêu của quảng cáo và điểm đến của các đường link đính kèm.

Phần mềm này sau đó sẽ từ chối hoặc phê duyệt quảng cáo, và sẽ chuyển lên cho đội ngũ nhân sự là con người đánh giá nếu hệ thống thấy không chắc chắn.

Vào tháng Ba, Meta thông báo họ đang giảm bớt sự phụ thuộc vào các cộng tác viên kiểm duyệt là con người thuộc bên thứ ba và tăng cường sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời nói thêm rằng "các chuyên gia sẽ thiết kế, đào tạo, giám sát và đánh giá hệ thống AI của chúng tôi".

Khi BBC mô tả những quảng cáo đã thu thập được cho ông Madan Lokur, cựu Thẩm phán Tòa án Tối cao Ấn Độ, ông bày tỏ sự lo ngại rằng Instagram đang "kiếm tiền bằng cách tham gia vào một hoạt động tội phạm".

"Đây là một vấn đề đủ nghiêm trọng để Tòa án Tối cao Ấn Độ chủ động tự hành động [suo moto – thủ tục tòa án tự khởi tố mà không cần đợi có đơn kiện từ bên ngoài] và buộc chính phủ phải có biện pháp xử lý đối với bất kỳ nền tảng mạng xã hội nào," ông nói.

Thẩm phán Lokur bổ sung rằng mặc dù luật pháp Ấn Độ có điều khoản bảo vệ các công ty mạng xã hội khỏi việc bị quy trách nhiệm pháp lý đối với nội dung do người dùng tải lên, nhưng "nền tảng này không thể, tuyệt đối không thể đùn đẩy trách nhiệm của mình".

Một cựu phó chủ tịch của Facebook – tên cũ của Meta – cho biết ông "vừa kinh hoàng, vừa không bất ngờ" trước những phát hiện của BBC.

Ông Brian Boland, từng làm việc tại công ty từ năm 2009 đến 2020 và góp phần xây dựng mảng quảng cáo và tiếp thị của Facebook, cho biết ông rời công ty vì tin rằng "họ không quan tâm đến người dùng ở bất kỳ đâu".

Theo ông, thuật toán của Instagram được thiết kế để giữ chân người dùng trên nền tảng bằng cách liên tục hiển thị "những nội dung cực đoan hơn, kích thích hơn".

"Không phải thuật toán được lập trình theo kiểu 'hãy biến mọi người thành kẻ ấu dâm'. Nhưng vì công ty không quản lý và kiểm soát một cách có trách nhiệm, mà chỉ để theo đuổi mục tiêu doanh thu và lượt click, nên những kết quả như vậy sẽ xảy ra nếu không có sự giám sát và bảo vệ thực sự quyết liệt đối với các hệ thống này."

Ông cho biết mình từng dẫn dắt một dự án nhằm loại bỏ các quảng cáo lừa đảo người dùng trong giai đoạn 2009-2010. Khi đó, ông được phép cắt bỏ một phần rất lớn nguồn thu của công ty để ưu tiên sự an toàn và trải nghiệm của người dùng.

"Điều đáng buồn và đáng tiếc là theo thời gian, việc đánh đổi doanh thu và trải nghiệm người dùng ngày càng được nói nhiều tới."

Ông cho biết đã xóa tài khoản Instagram vào năm 2025 và nói thêm:

"Nếu người dùng đồng loạt nói rằng 'Tôi rời đi, tôi bỏ cuộc, quên đi', công ty sẽ phải chú ý."

Trong tuyên bố gửi BBC, Meta cho biết:

"Xâm hại tình dục trẻ em là một tội ác kinh hoàng và Meta đang tích cực đấu tranh chống lại hành vi này trên các ứng dụng của mình."

Công ty khẳng định việc cho rằng Meta cố ý và có chủ đích nhắm mục tiêu quảng cáo có hình ảnh trẻ em tới những người có mối quan tâm không phù hợp đối với loại nội dung này là "hoàn toàn sai sự thật".

Meta cũng bác bỏ cáo buộc họ ưu tiên doanh thu hơn an toàn người dùng, đồng thời cho biết trong năm 2025 công ty đã tự động vô hiệu hóa hơn 4 triệu tài khoản sau khi phát hiện "đủ các dấu hiệu cho thấy có hành vi đáng ngờ tiềm tàng".

"Trong khi những tên tội phạm sừng sỏ tìm mọi cách để không bị phát hiện, các đội ngũ chuyên gia của chúng tôi vẫn đang liên tục làm việc để cải thiện hệ thống phòng thủ, phát triển công nghệ mới nhằm lùng sục những kẻ săn mồi, chặn các đường link dẫn đến các trang web vi phạm và chia sẻ thông tin tình báo với các công ty khác để họ cùng hành động," Meta cho biết thêm.

Trước đó vào đầu năm nay, ông Boland đã ra tòa làm chứng chống lại Meta trong một vụ kiện tại bang New Mexico (Mỹ). Công ty này bị cáo buộc lừa dối người dùng về mức độ an toàn của nền tảng đối với trẻ em.

Tòa án đã phán quyết buộc Meta phải bồi thường 375 triệu USD cho bang New Mexico. Vào thời điểm đó, người phát ngôn của công ty cho biết họ không đồng tình với phán quyết và có ý định kháng cáo.

Theo luật tại Mỹ, những công ty mạng xã hội có trụ sở tại nước này phải báo cáo tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em trên nền tảng của họ tới đường dây nóng Cyber Tipline của NCMEC.

Đường dây nóng này sau đó sẽ chuyển báo cáo tới cơ quan thực thi pháp luật phù hợp tại quốc gia được cho là nơi xảy ra vụ việc.

Vào năm 2025, Ấn Độ nhận được tới 1,9 triệu lượt báo cáo từ hệ thống này, đứng thứ hai thế giới chỉ sau Mỹ với 2 triệu lượt.

Một trong những sĩ quan cảnh sát mạng hàng đầu Ấn Độ, bà Shikha Goel, Giám đốc Cục An ninh Mạng bang Telangana, cho biết Instagram và Facebook (đều thuộc sở hữu của Meta) là những nơi tạo ra cảnh báo đường dây nóng nhiều nhất.

"Nhưng điều đó không có nghĩa là họ có số lượng tội phạm lớn nhất," bà nói. "Nếu họ có thuật toán tốt để theo dõi tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em, thì rõ ràng số lượng cảnh báo được tạo ra sẽ nhiều hơn."

Rati Foundation, một tổ chức phi chính phủ có trụ sở tại Mumbai chuyên vận hành đường dây nóng hỗ trợ trẻ em đối mặt với các mối nguy hại trên không gian mạng, cũng xác nhận phần lớn các báo cáo mà họ nhận được về tài liệu lạm dụng trẻ em đều xuất phát từ các nền tảng của Meta.

Tổ chức này phối hợp với các mạng xã hội để gỡ bỏ nội dung độc hại, nhưng ông Siddharth Pillai, đồng sáng lập kiêm giám đốc của tổ chức, cho biết "tội phạm sử dụng khả năng chuyển mượt mà từ Instagram sang Telegram để né tránh các nỗ lực kiểm duyệt của chúng tôi, và liên tục tải lại các nội dung mà chúng tôi vừa giúp gỡ xuống."

Các chuyên gia nhận định tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em ở Ấn Độ thường do các băng nhóm tội phạm có tổ chức tạo ra, chẳng hạn như tội phạm buôn người, dù đôi khi chính các thành viên trong gia đình hoặc cộng đồng cũng là thủ phạm.

Ông Bhuwan Ribhu, người sáng lập Just Rights for Children - mạng lưới gồm hơn 250 tổ chức hoạt động nhằm ngăn ngừa bạo lực đối với trẻ em tại Ấn Độ - cho biết loại tội phạm này vẫn chưa được báo cáo đầy đủ và lực lượng cảnh sát vẫn đang trong quá trình phát triển các kỹ năng để xử lý.

Để làm được điều đó một cách thành công, ông nhấn mạnh sự hợp tác quốc tế và chia sẻ thông tin tình báo xuyên biên giới là yếu tố mang tính sống còn.

"Để tìm ra vòi bạch tuộc của tội phạm có tổ chức, toàn bộ chuỗi cung - cầu cần phải được theo dõi và triệt phá tận gốc," ông kết luận.

Theo BBCnews