Bộ Giáo dục Cộng hòa Séc sẽ kết thúc sớm chương trình thí điểm dạy học kết hợp – tức hình thức xen kẽ giữa học trực tiếp và học từ xa – tại các trường tiểu học và trường nghệ thuật cơ sở. Quyết định này được đưa ra sớm hơn so với kế hoạch ban đầu. Theo bộ, số lượng trường tham gia mô hình còn quá ít và mẫu khảo sát không đủ tính đại diện để đưa ra những kết luận mang tính hệ thống. Các cơ sở đang áp dụng sẽ phải chấm dứt mô hình này chậm nhất vào ngày 30/6, dù ban đầu chương trình dự kiến kéo dài đến năm 2028. Dữ liệu thu thập được sẽ do Viện Sư phạm Quốc gia (NPI) đánh giá.

“Những kết quả bước đầu cũng cho thấy hình thức dạy học kết hợp không được triển khai rộng rãi ngay cả tại các trường tham gia, đồng thời việc thực hiện mô hình này đòi hỏi nhiều hơn về tổ chức, nhân sự và hạ tầng kỹ thuật,” Bộ Giáo dục nêu trong văn bản gửi các đơn vị liên quan. Báo cáo tổng kết dự kiến sẽ do NPI hoàn thành trước cuối tháng 9.

Chương trình thí điểm dạy học kết hợp tại các trường tiểu học, trung học và trường nghệ thuật cơ sở được khởi động từ tháng 2/2021, trên cơ sở rút kinh nghiệm từ giai đoạn dạy học từ xa trong đại dịch COVID-19.

Từ tháng 1/2026, mô hình này chỉ còn được áp dụng tại trường tiểu học và trường nghệ thuật cơ sở, trong đó phần học từ xa không được sử dụng đối với học sinh lớp 1 đến lớp 3. Theo số liệu của Bộ Giáo dục, tính đến tháng 2 năm nay, chỉ có 23 trường tham gia thí điểm.

Quyết định của bộ đã khiến một số trường bị ảnh hưởng trực tiếp. Chẳng hạn, trường tiểu học tư thục Expediční základní ScioŠkola cho biết họ đã mất cơ sở pháp lý để tiếp tục vận hành mô hình giảng dạy hiện tại. Khoảng 70 học sinh của trường hiện phải tìm nơi học mới từ tháng 9 tới.

Phía ScioŠkola chỉ trích việc Bộ Giáo dục ra quyết định chấm dứt chương trình vào tháng 5 năm nay, trong khi phụ lục trước đó vẫn cho phép tiếp tục thí điểm đến năm 2028.

“Việc bộ chấm dứt một dự án dài hạn một cách đột ngột, giữa lúc công việc còn dang dở, theo tôi là một thất bại nghiêm trọng của nhà nước trong vai trò một đối tác đáng tin cậy và có thể dự báo được,” đồng sở hữu hệ thống Scio, ông Jon Šotola, cho biết. “Nhiệm vụ hàng đầu của chúng tôi lúc này là chăm lo cho học sinh và nhân viên; chúng tôi sẽ cố gắng bố trí chỗ học cho từng em trong hệ thống trường của mình,” ông nói thêm.

Nghị sĩ chỉ trích quyết định thiếu ổn định
Bước đi của Bộ Giáo dục cũng vấp phải sự phản đối từ một số chính trị gia. Nghị sĩ Renáta Zajíčková (ODS) cho rằng hệ thống giáo dục Séc đang trong giai đoạn chuyển đổi, và nhà nước lẽ ra phải là một đối tác có thể dự báo được đối với các hiệu trưởng dám đổi mới và các bậc phụ huynh chủ động, thay vì “ngáng đường họ một cách bất ngờ”.

Bà Zajíčková cho biết sẽ chất vấn Bộ trưởng Giáo dục Robert Plaga (ANO) thông qua hình thức chất vấn nghị viện, đồng thời mở ra một cuộc tranh luận chuyên môn về những hệ lụy từ quyết định này, theo thông cáo báo chí của đảng ODS.

Thanh tra giáo dục cảnh báo nguy cơ gia tăng bất bình đẳng
Theo báo cáo của Thanh tra Giáo dục Séc, hình thức dạy học kết hợp có thể làm gia tăng bất bình đẳng trong giáo dục. Học sinh đến từ các gia đình có điều kiện kinh tế khó khăn thường gặp bất lợi hơn do thiếu thiết bị công nghệ phù hợp hoặc không có môi trường học tập thích hợp tại nhà.

Nhiều trường đánh giá mô hình này chủ yếu chỉ mang tính chất bổ trợ, chưa tạo ra giá trị đáng kể cho chất lượng giáo dục. Theo cơ quan thanh tra, những tác động tích cực của hình thức này xuất hiện rõ rệt hơn tại bậc trung học, trong khi ở bậc tiểu học, phần lớn các trường không ghi nhận chuyển biến đáng kể trong kết quả học tập của học sinh. Phần học từ xa trong nhiều trường hợp được cho là gần với hình thức tự học ở nhà hơn là một mô hình giáo dục mới độc lập.

ScioŠkola: Mô hình của chúng tôi không chỉ là học online xen kẽ
Về phía mình, ScioŠkola cho biết mô hình của trường không đơn thuần là luân phiên giữa những ngày học trực tiếp và những ngày học online. Theo nhà trường, môi trường trực tuyến được sử dụng như một công cụ để cá thể hóa việc học.

Ban giám hiệu trường cho rằng việc đánh giá thí điểm vừa qua chủ yếu tập trung vào các yếu tố tổ chức và hình thức, trong khi chưa phản ánh đầy đủ các lợi ích sư phạm như phát triển tính tự chủ, khả năng tự quản lý việc học hay kỹ năng làm việc trong môi trường số.

Bậc trung học vẫn tiếp tục được áp dụng theo luật mới
Trong khi đó, điều kiện áp dụng mô hình dạy học kết hợp đối với trường trung học, trường cao đẳng nghề và nhạc viện đã được điều chỉnh bởi Luật Giáo dục sửa đổi, có hiệu lực từ tháng 1/2026. Theo quy định mới, tỷ lệ yếu tố học từ xa không được vượt quá 40% tổng số tiết học trong năm học.

Theo Ct24