Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang nêu rõ cơ quan chủ trì soạn thảo thấy rằng mục tiêu xuyên suốt của dự thảo nghị quyết là lấy kết quả khắc phục hậu quả để làm căn cứ áp dụng các chính sách hình sự.

Sáng 17-8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Dự thảo nhằm tạo cơ sở pháp lý bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, không tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Phòng ngừa, xử lý nghiêm hành vi lợi dụng các quy định của nghị quyết
Trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, Bộ trưởng Bộ Công an - Đại tướng Lương Tam Quang cho biết so với dự thảo Chính phủ trình, dự thảo sau tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội giữ nguyên kết cấu 3 chương với 13 điều.

Đồng thời sửa đổi 11/13 điều, giữ nguyên điều 1, điều 2, cơ bản giữ các chính sách lớn của dự thảo nghị quyết.

Trong đó tiếp thu ý kiến đại biểu, cơ quan chủ trì soạn thảo đã chỉnh lý khoản 5 điều 3 dự thảo nghị quyết để bảo đảm không phát sinh thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm để xem xét lại bản án, quyết định xử lý kỷ luật đã có hiệu lực pháp luật.

Cùng với đó bỏ quy định tại khoản 6 điều 3 dự thảo nghị quyết bởi vì các quy định liên quan đến xử phạt vi phạm hành chính trong trường hợp không truy cứu trách nhiệm hình sự, loại trừ trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự... sẽ thực hiện theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.

Về các điều kiện không truy cứu trách nhiệm hình sự trong dự thảo, theo Bộ trưởng, tiếp thu ý kiến của các đại biểu, cơ quan chủ trì soạn thảo đã rà soát, chỉnh lý điều 5 dự thảo nghị quyết theo hướng không quy định người thực hiện hành vi vi phạm đã khai rõ sự việc, góp phần có hiệu quả vào việc phát hiện, xử lý tội phạm là điều kiện bắt buộc để xem xét không truy cứu trách nhiệm hình sự.

Việc này bảo đảm thống nhất với các chính sách xử lý tại nghị quyết 29/2026 của Quốc hội.

Cũng theo Bộ trưởng, có ý kiến đề nghị nghiên cứu phân loại mức độ thiệt hại và quy định "ngưỡng" mức độ thiệt hại phải báo cáo, xin ý kiến cấp có thẩm quyền.

Về ý kiến này, Bộ trưởng nêu rõ cơ quan chủ trì soạn thảo thấy rằng mục tiêu xuyên suốt của dự thảo nghị quyết này là lấy kết quả khắc phục hậu quả để làm căn cứ áp dụng các chính sách hình sự.

Nếu khắc phục được toàn bộ hậu quả thì được xem xét không truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự, tùy từng giai đoạn tố tụng.

Bên cạnh đó với các vụ việc, vụ án có tính chất mức độ đặc biệt nghiêm trọng đã có cơ chế đưa vụ việc, vụ án vào diện theo dõi, chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Đồng thời, dự thảo nghị quyết đã có các quy định để phòng ngừa và xử lý nghiêm hành vi lợi dụng các quy định của nghị quyết này để tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, bao che hành vi vi phạm. Chính vì vậy, cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị giữ nguyên như dự thảo.

Bộ trưởng thông tin tiếp thu ý kiến của đại biểu, cơ quan chủ trì soạn thảo đã chỉ đạo các cơ quan chức năng đưa các nội dung này vào dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi), hiện đang trình Quốc hội.

Tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về chính sách hình sự
Trình bày báo cáo tóm tắt ý kiến dự kiến tiếp thu giải trình, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Đoàn Thị Thanh Mai cho biết Thường trực Ủy ban nhận thấy cơ quan soạn thảo đã chỉnh lý dự thảo theo hướng giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Đồng thời tạo cơ chế xử lý phù hợp đối với trường hợp có sai sót, rủi ro nhưng không vụ lợi, vì lợi ích chung.

Đây là định hướng cần thiết để tháo gỡ tâm lý e ngại, né tránh, khơi thông nguồn lực, khuyến khích đổi mới, sáng tạo nhưng không tạo khoảng trống để hợp thức hóa vi phạm.

Thường trực Ủy ban đề nghị nghiên cứu thể chế hóa các chính sách đã được thực tiễn kiểm nghiệm vào Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và pháp luật có liên quan, qua đó từng bước hình thành cách tiếp cận ổn định, lâu dài, phù hợp với yêu cầu phát triển trong tình hình mới.

Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về chính sách hình sự, các thủ tục tố tụng hình sự theo hướng phân định rõ bản chất, điều kiện, căn cứ, thẩm quyền và hệ quả pháp lý của từng cơ chế xử lý trách nhiệm hình sự.

Việc này bảo đảm phù hợp và xác định rõ mối quan hệ với Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự và pháp luật về thi hành án hình sự. Các tiêu chí, điều kiện áp dụng phải rõ ràng, khách quan, có thể kiểm chứng, hạn chế cách hiểu và áp dụng khác nhau.

Với cơ chế tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, cơ quan thẩm tra lưu ý cần bảo đảm đây là cơ chế có điều kiện, gắn với phương án khắc phục hậu quả khả thi, cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ và xử lý kịp thời trường hợp không thực hiện cam kết hoặc có dấu hiệu lợi dụng chính sách.

Đồng thời, Thường trực Ủy ban đề nghị làm rõ mối quan hệ giữa các cơ chế không truy cứu, loại trừ, miễn trách nhiệm hình sự với các thủ tục tố tụng tương ứng và chính sách đối với trường hợp đã có bản án...

Theo Tuoitre