Bộ trưởng Y tế Séc muốn mở rộng quyền tiêm vắc-xin cúm không chỉ cho các hiệu thuốc mà còn cho bác sĩ thuộc mọi chuyên khoa và y tá đa khoa. Theo ông, Bộ Y tế sẽ chuẩn bị sửa đổi luật vào tháng 6 và đưa ra lấy ý kiến.

Bộ trưởng Y tế Adam Vojtěch (ANO) phát biểu điều này tại một hội thảo ở Hạ viện hôm 19/3. Tuy nhiên, đề xuất này đã vấp phải sự phản đối từ Chủ tịch Hội Y khoa Séc Milan Kubek và đại diện Hội Y học đa khoa thuộc Hiệp hội Y khoa Séc Jana Evangelista Purkyně.

Việc tiêm vắc-xin cúm là cần thiết trong mỗi mùa thu do virus và vắc-xin đều thay đổi. Hiện chỉ khoảng 7% dân số Séc tiêm vắc-xin cúm, trong đó khoảng một phần tư người cao tuổi – nhóm mà các bác sĩ cho rằng dễ bị biến chứng do cúm nhất. Theo Bộ trưởng Vojtěch, nhà nước mỗi năm mất hàng chục tỷ korun vì bệnh tật.

Chuyên gia dịch tễ Petr Smejkal ước tính rằng việc tiêm tại các hiệu thuốc có thể tăng tỷ lệ tiêm ở người cao tuổi từ mức một phần tư hiện nay lên tới 40%. Ở các nước Tây và Bắc Âu, hơn 70% người cao tuổi được tiêm cúm.

“Nhà nước có nghĩa vụ làm tất cả những gì có thể để tăng tỷ lệ tiêm chủng,” Bộ trưởng nói. Ông nhắc rằng chính phủ đã đưa việc mở rộng quyền tiêm của người không phải bác sĩ vào chương trình hành động. Tuy nhiên, trong liên minh cầm quyền vẫn có tranh cãi về vấn đề này: SPD chỉ trích chiến lược tiêm chủng của Bộ, vốn đặt mục tiêu tăng tỷ lệ tiêm chủng, và cho rằng đây là áp lực không hợp lý lên cả công dân và bác sĩ.

Cựu Bộ trưởng Y tế và đại diện Hiệp hội Vắc-xin Séc (ČLS JEP) Roman Prymula ước tính rằng trong tổng số 2.500 hiệu thuốc ở Séc, khoảng 10% có thể quan tâm tham gia. Cần phải sửa đổi quy định pháp luật, theo Giám đốc Viện Kiểm soát Dược phẩm Quốc gia Petr Boráň, ví dụ phải có phòng riêng trong nhà thuốc và dược sĩ phải được đào tạo.

Các nhà phê bình cảnh báo về các tác dụng phụ có thể xảy ra, bao gồm cả sốc phản vệ đe dọa tính mạng. Tuy nhiên, theo ông Boráň, những trường hợp này cực kỳ hiếm, khoảng một trên một triệu liều tiêm cúm. Năm ngoái có ba trường hợp dị ứng nhẹ được báo cáo, năm trước đó là 13, và năm 2023 là 31.

Chủ tịch Kubek chỉ trích rằng trong các cuộc thảo luận ở Hạ viện, chỉ có ý kiến ủng hộ tiêm chủng tại hiệu thuốc. “Tình hình tỷ lệ tiêm chủng cúm ở nước ta là thảm hại,” ông nói, đồng thời nhấn mạnh rằng chỉ bác sĩ mới có quyền chỉ định hoặc chống chỉ định tiêm chủng. Ý kiến này cũng được bà Claudia Ondrušová của Hiệp hội Y học đa khoa ČLS JEP đồng tình. “Tuy nhiên không tốt khi có bác sĩ từ chối tiêm chủng, điều này cần được giải quyết bằng pháp luật,” bà bổ sung.

Ông Kubek cho rằng việc mở rộng tiêm chủng ngoài phòng khám là thương mại hóa, sẽ khiến người dân ngần ngại. “Chúng ta nên khuyến khích mọi người đến gặp bác sĩ đa khoa của mình,” ông nói.

Theo Bộ trưởng Vojtěch, không nên chỉ dừng lại ở tiêm chủng. Hiệu thuốc còn có thể tham gia sàng lọc ung thư, cụ thể là phát hiện sớm ung thư đại tràng và trực tràng. Hiện nay người dân phải lấy bộ xét nghiệm về nhà từ bác sĩ, sau đó mang mẫu trở lại phòng khám.

“Chúng tôi đang xem xét việc người dân có thể nhận tại nhà qua bảo hiểm y tế của họ,” ông Vojtěch nói. Hiệu thuốc sẽ là nơi nhận mẫu xét nghiệm. “Ở các nước áp dụng biện pháp tương tự, tỷ lệ tham gia sàng lọc đã tăng khoảng 20%,” ông bổ sung.

Theo nghị sĩ ANO Jiří Mašek, các biện pháp khác có thể là đo huyết áp, đường huyết hoặc đánh giá nguy cơ bệnh Alzheimer. Ông cho rằng điều này đặc biệt hữu ích với những người không đi khám bác sĩ đa khoa thường xuyên hoặc không có bác sĩ riêng. “Sau khi được dược sĩ kiểm tra, họ sẽ được hướng dẫn đến bác sĩ. Tất cả sẽ có ý nghĩa nếu kết quả được chuyển trực tiếp vào hồ sơ điện tử,” ông nói. Tuy nhiên, việc duy trì hồ sơ điện tử ở Séc hiện vẫn chưa bắt buộc.

(Theo ČTK)