Ngày Chiến thắng, rơi vào ngày 8 tháng 5 năm nay sẽ tổ chức lễ kỷ niệm 80 năm kết thúc chiến tranh thế giới thứ hai. Vậy kết thúc chiến tranh đã diễn ra như thế nào, và các vùng trên khắp Cộng hòa Séc sẽ tổ chức các hoạt động lễ hội gì?

Nhân dịp kỷ niệm 80 năm, nhiều hoạt động tưởng niệm, triển lãm và các chuyến tham quan có hướng dẫn sẽ được tổ chức, gợi nhớ lại cuộc sống dưới thời Protectorát (vùng bị Đức chiếm đóng) và đặc biệt là tôn vinh những người đã hy sinh trong cuộc chiến giành tự do. Bầu không khí của những ngày cách mạng cũng sẽ được tái hiện qua các màn trình diễn lịch sử sống động mô phỏng lại các sự kiện xảy ra trong tháng 5 năm 1945.

Lễ kỷ niệm kết thúc Thế chiến thứ hai năm 2025

Những lời kể đầy xúc động từ các nhân chứng sống sẽ được tái hiện qua triển lãm toàn quốc mang tên Nezapomeňme 80, do các tổ chức Post Bellum và Paměť národa phối hợp tổ chức. Tại Praha, buổi khai mạc sẽ diễn ra vào ngày 6 tháng 5 tại Quảng trường Chiến thắng (Vítězné náměstí).

Tại Quảng trường Mariánské, từ nay đến hết ngày 30 tháng 5 sẽ diễn ra triển lãm ngoài trời mang tên V jako vítězství, tập trung vào chủ đề các cuộc nổi dậy tại Praha và Přerov cũng như vai trò của Hồng quân Liên Xô và các đồng minh phương Tây trong việc giải phóng đất nước.

Kỷ niệm Cuộc khởi nghĩa Praha

Một trong những sự kiện tưởng niệm quan trọng nhất là đoàn diễu hành của các phương tiện quân sự lịch sử, đi từ quận Praha 3 đến phố Na květnici ở khu vực Nusle. Sự kiện này sẽ diễn ra vào ngày 7 tháng 5, trong khoảng thời gian từ 19:00 đến 20:00.

Tiếp đó, vào ngày 8 tháng 5 sẽ diễn ra màn tái hiện các trận chiến cách mạng trên đường phố Nusle, trong khuôn khổ sự kiện mang tên Barikáda 2025. Cuộc trình diễn sẽ bắt đầu lúc 8 giờ sáng và đạt đỉnh điểm vào khoảng 15 giờ với trận chiến tại rào chắn dẫn đến phố Na Paloučku.

Lễ hội Tự do và Đoàn xe Tự do tại Plzeň

Trong khi tại Praha, trọng tâm các hoạt động kỷ niệm hướng về Cuộc khởi nghĩa Praha hơn là sự xuất hiện của quân đội Liên Xô, thì thành phố Plzeň lại tự hào kỷ niệm ngày được giải phóng bởi quân đội Hoa Kỳ. Lễ hội hằng năm mang tên Slavnosti svobody năm nay sẽ diễn ra từ ngày 2 đến ngày 6 tháng 5, với sự tham gia của khoảng 350 phương tiện quân sự, bao gồm cả ba xe tăng Sherman, cùng với hàng nghìn người mặc quân phục thời Thế chiến thứ hai.

Khách tham quan sẽ được tận mắt chứng kiến một trại lính quân sự tái hiện chân thực, bệnh viện dã chiến và cả màn trình diễn bay của các máy bay chiến đấu. Theo ông Pavel Rogl từ Câu lạc bộ Lịch sử Quân sự thuộc Sư đoàn Thiết giáp số 16, đây sẽ là sự kiện lớn nhất thuộc loại hình này tại Cộng hòa Séc:

Một phần không thể thiếu của Lễ hội Slavnosti svobody là sự kiện thường niên mang tên Đoàn xe Tự do (Convoy of Liberty). Năm 2025, đoàn xe khởi hành vào Chủ nhật, ngày 4 tháng 5, lúc 11 giờ sáng. Sự kiện là một trong những điểm nhấn lớn nhất trong lễ kỷ niệm, thu hút hàng nghìn khán giả và những người yêu thích lịch sử quân sự từ khắp nơi trên thế giới.

Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc vào ngày nào?

Chiến tranh chính thức chấm dứt bằng việc Đức đầu hàng tại tổng hành dinh của tướng Mỹ, đồng thời là tổng thống tương lai, Dwight D. Eisenhower ở thành phố Reims. Văn kiện đầu hàng được ký vào đêm từ ngày 7 sang ngày 8 tháng 5 năm 1945 và có hiệu lực từ ngày 8 tháng 5 lúc 23:01. Đa số các nước châu Âu công nhận ngày này là Ngày Chiến thắng. Đây là ngày lễ quốc gia không chỉ ở Cộng hòa Séc, mà còn ở Slovakia và Pháp, trong khi các quốc gia khác chỉ tưởng niệm ngày này. Ý kỷ niệm vào ngày 25 tháng 4, Đan Mạch và Hà Lan vào ngày 5 tháng 5.

Tại sao ở Nga kỷ niệm ngày 9 tháng 5?

Tại Nga và các quốc gia thuộc Liên Xô cũ (như Belarus, Kazakhstan, Azerbaijan, Kyrgyzstan, Tajikistan và Uzbekistan), Ngày Chiến thắng vẫn được kỷ niệm vào ngày 9 tháng 5. Nguyên nhân là do bản đầu hàng ký ngày 8 tháng 5 được ký bởi tướng Đức Alfred Jodl, và phía Liên Xô lúc đó chỉ có sự tham gia của tướng Ivan Susloparov – một đại diện không chính thức của Hồng quân.

Ông Joseph Stalin chỉ công nhận việc Đức đầu hàng sau khi một lễ ký kết chính thức khác được tổ chức tại Berlin vào ngày hôm sau, với sự có mặt đầy đủ của bộ chỉ huy tối cao Liên Xô. Vì lý do này, Liên Xô (và ngày nay là Nga) kỷ niệm Ngày Chiến thắng vào ngày 9 tháng 5.

Một phần khác là thực tế rằng vào lúc 23:01 ngày 8 tháng 5 năm 1945 theo giờ Trung Âu, thì ở Moskva đã là sau nửa đêm – tức ngày 9 tháng 5.

Cho đến năm 1991, Tiệp Khắc cũng từng kỷ niệm Ngày Chiến thắng vào ngày 9 tháng 5. Tới năm 2013, Ukraine cũng đã chuyển sang kỷ niệm theo ngày 8 tháng 5, theo thông lệ phương Tây.

Nguồn: iDnes