Cẩm nang lớn về kinh doanh chất điều biến tâm thần (PML): Vì sao kratom được quản lý chặt còn HHC bị cấm hoàn toàn – chấm dứt “huyền thoại” bán xả hàng 2 tháng.

Một khung pháp lý mới đã có hiệu lực, làm thay đổi sâu sắc thị trường các chất “thời thượng” như HHC hay kratom. HHC hiện bị cấm tuyệt đối, trong khi kratom được chuyển sang chế độ quản lý nghiêm ngặt. Không ít người bán tin rằng họ vẫn còn hai tháng để “bán nốt” hàng tồn kho một cách tự do. Bài viết này giải thích vì sao đó là một nhận định sai lầm nguy hiểm, ai bắt buộc phải có giấy phép và hai tháng “quá độ” thực chất áp dụng cho đối tượng nào.

Hai danh mục, hai số phận hoàn toàn khác nhau
Từ tháng 11/2025, người kinh doanh đối mặt với bước ngoặt pháp lý xuất phát từ hai động thái lập pháp khác nhau. Điều quan trọng là không được đánh đồng số phận của HHC với kratom, bởi mỗi chất được xếp vào một nhóm riêng với hậu quả pháp lý hoàn toàn khác.

HHC và các dẫn xuất

Các chất như HHC, HHC‑P hay THCP đã được đưa vào Danh mục các chất ma túy và hướng thần (OPL) được quy định tại Nghị định của Chính phủ số 463/2013 Sb.

Hệ quả: mọi chất có tên trong danh mục này bị cấm hoàn toàn. Bán cho người tiêu dùng là hành vi bất hợp pháp và có thể bị truy cứu hình sự. Quy định không có bất kỳ giai đoạn chuyển tiếp hay cơ chế cấp phép thương mại nào. Mọi hình thức “bán xả hàng” là không được phép.

Kratom

Trái lại, kratom là chất trọng tâm trong một danh mục hoàn toàn mới – các chất điều biến tâm thần (PML – psychomodulační látky). Mục tiêu của nhà làm luật không phải là cấm tuyệt đối, mà là điều tiết chặt chẽ việc bán hàng theo mô hình tương tự thuốc lá.

Phần còn lại của bài viết tập trung vào quy định đối với PML, chủ yếu là kratom.

Luật và giấy phép bắt buộc ngay từ ngày đầu
Văn bản pháp lý quan trọng nhất là Luật số 167/1998 Sb. về các chất gây nghiện. Bản sửa đổi – Luật số 321/2024 Sb. – bổ sung điều khoản then chốt điều chỉnh PML:

Văn bản: Luật số 167/1998 Sb.
Điều khoản then chốt: § 33b – Giấy phép xử lý PML
Điều 33b quy định rõ: chỉ những pháp nhân hoặc cá nhân kinh doanh có giấy phép do Bộ Y tế cấp mới được phép “xử lý” PML, bao gồm sản xuất, nhập khẩu, phân phối và bán lẻ.

Luật và các văn bản dưới luật có hiệu lực từ ngày 8.11.2025. Từ thời điểm đó, bất kỳ ai muốn kinh doanh kratom một cách hợp pháp đều phải có giấy phép còn hiệu lực. Mọi hoạt động bán hàng không có giấy phép kể từ 8.11.2025 đều là trái pháp luật.

Huyền thoại “bán xả hàng trong 2 tháng”: Thực chất Vyhláška nói gì?
Sự nhầm lẫn trên thị trường phần lớn xuất phát từ Thông tư số 448/2025 Sb., văn bản hướng dẫn chi tiết cho luật nói trên. Thông tư này quy định những điều kiện kỹ thuật, ví dụ:

tiêu chuẩn bao bì,
nội dung bắt buộc của cảnh báo,
yêu cầu về chất lượng, an toàn…

Trong đó, Điều 26 – Quy định chuyển tiếp nêu:

“Các chất điều biến tâm thần không đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của thông tư này… có thể tiếp tục được chào bán và bán tối đa 2 tháng kể từ ngày thông tư có hiệu lực.”

Điều khoản này khiến nhiều nhà bán hàng hiểu rằng họ được “tự do bán nốt hàng trong 2 tháng”. Cách hiểu đó sai nghiêm trọng nếu không xét tới thứ bậc pháp lý.

Luật cao hơn Thông tư. Thông tư không thể bãi bỏ nghĩa vụ có giấy phép được quy định trong Luật.

Điều 26 chỉ dành cho các chủ thể đã có giấy phép. Nói cách khác:

Người bán phải tuân thủ Luật trước – tức đã được Bộ Y tế cấp phép theo §33b.
Nếu là đơn vị được cấp phép mà còn tồn kho những sản phẩm sản xuất theo tiêu chuẩn cũ (bao bì chưa in cảnh báo mới, chưa có nắp an toàn, v.v.), người đó được phép bán nốt hàng tồn không đạt chuẩn kỹ thuật mới trong vòng tối đa 2 tháng.
Thời hạn này tính từ 8.11.2025 và kết thúc ngày 8.1.2026.

Vì vậy, kết luận dứt khoát là: hai tháng chuyển tiếp không phải là “giờ vàng xả hàng cho tất cả”, mà chỉ là sự nới lỏng kỹ thuật cho những doanh nghiệp đã có giấy phép, để kịp điều chỉnh bao bì, nhãn mác theo chuẩn mới.

Ai được phép bán và tới khi nào?
Để dễ hình dung, có thể phân ba kịch bản chính:

1. Người bán HHC và các dẫn xuất

Bán được không? Không.
Bán nốt hàng tồn được không? Không.
Lý do: HHC nằm trong danh mục OPL – chất ma túy, bị cấm hoàn toàn. Quy định về PML và các giai đoạn chuyển tiếp không áp dụng.

2. Người bán KRATOM nhưng không có giấy phép

Bán được không? Không.
Bán nốt hàng tồn được không? Không.
Lý do: kể từ 8.11.2025, người này không đáp ứng điều kiện cơ bản của Luật – không có giấy phép theo §33b. Thông tư 448/2025 với thời hạn hai tháng không áp dụng cho đối tượng này.

3. Người bán KRATOM đã có giấy phép hợp lệ

Bán được không? Có.
Được bán nốt hàng tồn (bao bì, cảnh báo cũ) đến bao giờ? Tối đa đến 8.1.2026.
Lý do: đã đáp ứng điều kiện của Luật nên được hưởng quy định chuyển tiếp của Thông tư – có 2 tháng để tiêu thụ nốt hàng chưa đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật mới về bao gói.
Khung pháp lý mới đã chấm dứt hoàn toàn mọi “vùng xám” đối với HHC và siết chặt quản lý với kratom. Đối với người kinh doanh, việc dựa vào những lời truyền miệng về “bán xả hàng trong hai tháng” đồng nghĩa với nguy cơ trực tiếp đối mặt với chế tài hành chính, thậm chí hình sự. Trong bối cảnh quy định thay đổi nhanh và phức tạp, tham khảo trực tiếp văn bản luật và ý kiến tư vấn pháp lý chuyên nghiệp là cách duy nhất để hạn chế rủi ro.

Theo cbdsvet.cz