Bộ trưởng Bộ Thương mại quốc tế Canada, ông Maninder Sidhu, cho biết có rất nhiều lĩnh vực tiềm năng cho hợp tác giữa hai nước trong bối cảnh thế giới nhiều phức tạp.

Nhân chuyến công tác gần đây đến Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Thương mại quốc tế Canada, ông Maninder Sidhu, đã dành cho Tuổi Trẻ Online một cuộc phỏng vấn riêng về mục đích chuyến thăm và các lĩnh vực tiềm năng cho hợp tác song phương.

Thúc đẩy doanh nghiệp tìm kiếm cơ hội đầu tư

* Ưu tiên hàng đầu của ông trong chuyến công tác Việt Nam là gì và vì sao ưu tiên đó lại quan trọng với Canada vào thời điểm hiện tại?

- Việt Nam là một đối tác quan trọng của Canada với mối quan hệ đang ngày càng ấm lên qua từng năm. Năm 2018, khi Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) có hiệu lực, kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Canada là 6,5 tỉ CAD. Hiện nay con số này đã hơn 15 tỉ CAD, tức là tăng hơn 100%. Có rất nhiều tiềm năng cho hợp tác giữa hai nước, nhất là trong nông nghiệp.

Nói thêm một chút về đầu tư, khi chúng tôi có sáng kiến "Văn phòng các dự án trọng điểm" (Major Projects Office). Thủ tướng Canada đã khởi xướng sáng kiến này vào tháng 6-2025 để đẩy nhanh tiến độ xây dựng các dự án.

Trong đó đặt mục tiêu việc cấp phép phải được thực hiện trong vòng hai năm đối với các dự án lớn, các dự án năng lượng, khai thác mỏ, các dự án cơ sở hạ tầng tại các cảng. Tổng giá trị các cơ hội và dự án như vậy ước tính khoảng 150 tỉ CAD.

Tại sao chúng tôi muốn làm điều này? Chúng tôi muốn đảm bảo các dự án được xây dựng nhanh hơn khi chúng thường mất quá nhiều thời gian ở khâu phê duyệt, cấp phép. Qua đó đẩy nhanh tiến độ xây dựng của dự án để cung cấp năng lượng, khoáng sản cho thế giới, cho cả các cơ sở hạ tầng có thể vận chuyển hàng hóa tới Việt Nam.

Một điểm đáng chú ý nữa là các ưu đãi về thuế, với mức 13,2% cho thuế suất hiệu quả - thấp nhất trong nhóm các nước G7. Qua đó tạo lợi thế cạnh tranh cho Canada trong thu hút đầu tư từ các nước, bao gồm cả Việt Nam.

Trong chuyến công tác lần này, tôi đã gặp lãnh đạo Petrovietnam và thảo luận về cơ hội đầu tư vào khí hóa lỏng, cơ hội hợp tác về năng lượng hạt nhân. Chúng tôi rất mong đợi những khoản đầu tư vào Canada, sẵn sàng cho những khoản ưu đãi về thuế và chính sách.

* Vậy những ngành công nghiệp, sản phẩm nào mà hai nước có thể hợp tác và bổ trợ cho nhau, thưa ông?

- Có rất nhiều lĩnh vực mà chúng ta không cạnh tranh, thậm chí bổ sung cho nhau. Nông nghiệp là một trong những lĩnh vực đó. Chúng tôi có thịt bò, siro cây phong hay táo và đó chỉ là trong lĩnh vực nông nghiệp.

Khi nền kinh tế Việt Nam phát triển, tầng lớp trung lưu tăng lên kéo theo sức mua tăng và nhu cầu đi lại bằng đường hàng không để đi làm, du lịch cũng lên cao. Vì vậy, ngành công nghiệp hàng không vũ trụ cũng là một lĩnh vực mà chúng ta có thể tiếp tục hợp tác và phát triển.

Chúng tôi có CAE, một công ty hàng đầu thế giới về công nghệ mô phỏng, đào tạo hàng không dân dụng của Canada đã hợp tác với nhiều hãng sản xuất máy bay như Bombardier. De Havilland Canada cũng sản xuất máy bay với các dòng DHC không còn xa lạ gì với Việt Nam nữa.

Thúc đẩy FTA giữa Canada với ASEAN

* Việt Nam đang rất chú trọng thu hút FDI chất lượng cao, Canada có chia sẻ kinh nghiệm gì để Việt Nam thu hút hiệu quả hơn nữa?

- Chúng ta luôn học hỏi lẫn nhau và tôi nghĩ Canada có thể học hỏi được rất nhiều từ Việt Nam. Còn về những gì Canada đang làm, chúng tôi đặt mục tiêu thu hút hàng nghìn tỉ CAD đầu tư để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ.

Tôi nghĩ nên có nhiều đoàn đầu tư hơn từ Việt Nam sang Canada và từ Canada sang Việt Nam để tìm kiếm cơ hội, bởi khi đó sẽ có nhiều đối thoại hơn, nhiều doanh nghiệp đi lại giữa hai nước hơn. Đó là những chia sẻ của tôi từ kinh nghiệm một người đã dành 13 năm trong khu vực tư nhân trước khi bước vào chính trường.

* Trong bối cảnh trật tự thương mại tự do toàn cầu đang chịu nhiều áp lực, làm thế nào các nền kinh tế như Canada và Việt Nam có thể hợp tác, cùng nhau làm việc để duy trì các nguyên tắc của thương mại tự do đa phương?

- Trước hết, tôi xin chúc mừng Việt Nam về vai trò lãnh đạo của họ với tư cách là chủ tịch CPTPP năm nay. Có nhiều ưu tiên chung với Canada trong khuôn khổ đó. Đúng như câu hỏi đã nêu thương mại dựa trên luật lệ đang chịu rất nhiều áp lực. Thủ tướng Canada đã nói rõ trong bài phát biểu tại Davos ở Thụy Sĩ rằng chúng ta cần tiếp tục hợp tác để bảo vệ thương mại dựa trên quy tắc.

Tôi nghĩ một cách để Việt Nam và Canada tiếp tục hợp tác nhằm duy trì sức sống của thương mại tự do đa phương là hoàn tất Hiệp định thương mại tự do ASEAN - Canada. Việt Nam là một thành viên quan trọng của ASEAN, vì vậy chúng tôi mong muốn được hợp tác với Việt Nam nhiều hơn để hoàn thành hiệp định này.

Càng có nhiều hiệp định thương mại tự do thì càng tốt trong bối cảnh thương mại dựa trên quy tắc đang bị đe dọa.
* Nhân dịp năm mới, ông có thông điệp gì muốn gửi đến người dân Việt Nam 

không?
- Ồ, quả thật tôi đến Việt Nam vào thời điểm vô cùng thú vị, khi khắp nơi đều trang trí rực rỡ để chào đón năm mới. Chúc các độc giả của báo Tuổi Trẻ cũng như tất cả người dân Việt Nam một năm mới thật bình an, hạnh phúc và tôi hy vọng lần sau sẽ có dịp trải nghiệm Tết cổ truyền của Việt Nam.

Theo Tuoitre