Trong bối cảnh Séc đang ở cấp cảnh báo nắng nóng cao nhất, giới chức đã hủy nhiều sự kiện, cấm đốt lửa ngoài trời và đưa ra hàng loạt khuyến cáo an toàn. Dưới đây là những gợi ý giúp người dân giữ mát trong những ngày oi bức cực điểm.

Viện Khí tượng Thủy văn Séc (ČHMÚ) đã phát đi cảnh báo đỏ — mức cao nhất trong thang cảnh báo — khi nhiệt độ tại Praha và các vùng đồng bằng của Bohemia được dự báo sẽ dao động từ 35 đến 40 độ C trong cuối tuần này. Những khu vực được cho là hứng chịu đợt nóng gay gắt nhất gồm Polabí, Poohří, Trung Bohemia và Nam Morava.

Trước diễn biến thời tiết cực đoan, chính quyền thành phố và các địa phương đã đồng loạt ban hành lệnh cấm đốt lửa ngoài trời, hút thuốc và nướng BBQ tại toàn bộ rừng, công viên cũng như trong phạm vi 50 mét tính từ khu vực có thảm thực vật.

Trên khắp cả nước, các đơn vị tổ chức sự kiện cũng đang hủy bỏ hoặc thu hẹp quy mô các hoạt động ngoài trời nhằm bảo đảm an toàn cho người dân và phúc lợi động vật.

Vì sao Praha nóng dữ dội và vì sao nơi đây hiếm điều hòa?
Các bề mặt bằng đá và bê tông hấp thụ nhiệt suốt cả ngày, sau đó tỏa nhiệt chậm vào ban đêm, khiến nhiệt độ về đêm tại thành phố cao hơn đáng kể so với khu vực nông thôn. Tình trạng thiếu cây xanh trên một số tuyến phố trung tâm càng làm hiệu ứng này thêm nghiêm trọng.

Phần lớn nhà ở cũ tại Praha không được trang bị hệ thống làm mát cơ học. Điều hòa không khí vẫn là thiết bị hiếm gặp ở trung tâm thành phố, nơi các quy định bảo tồn công trình lịch sử cùng chi phí lắp đặt cao khiến việc triển khai trở nên khó khăn. Vì vậy, cư dân nơi đây chủ yếu dựa vào việc chọn thời điểm sinh hoạt hợp lý, tìm bóng mát và tiếp cận các không gian công cộng mát mẻ.

Mô hình này khá phổ biến trên toàn châu Âu. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), trong khi gần 90% hộ gia đình tại Mỹ có điều hòa, tỷ lệ này ở châu Âu chỉ vào khoảng 20%. Khoảng cách đó phản ánh chi phí cải tạo lớn đối với các tòa nhà cũ, cũng như thực tế rằng cho đến những năm gần đây, các đợt nóng cực đoan kéo dài vẫn chưa phải hiện tượng thường xuyên.

Ông Brian Motherway, phụ trách hiệu quả năng lượng của IEA, nói với CNN: “Đơn giản là chúng tôi không có truyền thống sử dụng điều hòa, bởi cho đến tương đối gần đây, đó vẫn chưa phải là nhu cầu quá lớn.”

Bà Petra Batók, người phát ngôn của cơ quan vệ sinh dịch tễ Praha, khuyến cáo nên thông gió cho nhà vào ban đêm và sáng sớm, sau đó đóng cửa sổ trong ngày và che chắn bằng rèm hoặc màn để hạn chế sức nóng xâm nhập.

Khuyến cáo chính thức trong đợt nắng nóng
Trong điều kiện nắng nóng cực đoan, nhịp sống tại thành phố gần như phải chia thành hai giai đoạn: hoạt động ngoài trời vào buổi sáng và chiều tối, còn trong khung giờ nắng gắt nhất thì nên trú dưới lòng đất hoặc ở trong nhà.

Người dân được khuyến cáo tránh ra ngoài từ 11 giờ đến 15 giờ. Nếu bắt buộc phải di chuyển, nên đội mũ, mặc quần áo sáng màu, dùng kem chống nắng và luôn mang theo nước uống. Khuyến cáo này đặc biệt quan trọng khi sử dụng phương tiện giao thông công cộng, bởi nhiều xe điện và xe buýt đời cũ có thể trở nên nóng bức đến mức nguy hiểm.

“Nếu cảm thấy không khỏe, hãy xuống ở trạm gần nhất và tìm chỗ có bóng râm,” bà Batók nói.

Những nơi có thể “trú nóng” tại Praha cuối tuần này
Thay vì dựa vào hệ thống làm mát cơ học quy mô lớn, Praha có một kiểu “quản lý nhiệt” khác: các không gian ngầm, nội thất mát tự nhiên và việc điều chỉnh nhịp sinh hoạt hằng ngày để tránh khoảng thời gian oi bức nhất.

Dưới đây là một số địa điểm có thể giúp người dân tránh nóng:

Casemates ở Vyšehrad: hệ thống đường hầm đá đồ sộ trong pháo đài, nơi lưu giữ các bức tượng baroque nguyên bản từ cầu Charles; nhiệt độ mát và có gió quanh năm.
Nhà máy xử lý nước thải cũ Bubeneč: tổ hợp công nghiệp ngầm được bao bọc bởi tường gạch dày và các kênh nước, gần như tách biệt hoàn toàn với sức nóng bên ngoài.
Khu ngầm của Tòa thị chính Phố Cổ: những con đường và hầm rượu thời trung cổ nằm sâu vài mét dưới quảng trường Phố Cổ, nơi nhiệt độ giảm rõ rệt ngay khi bước xuống.
Speculum Alchemiae: phòng thí nghiệm giả kim thế kỷ 16 ẩn dưới khu Do Thái cổ.
Beer Club U Kunštátu: quán bia nằm trong hầm mộ từ thế kỷ 11 tại Phố Cổ; chỉ cần gọi một ly bia thủ công lạnh và để những bức tường đá trung cổ phát huy tác dụng.
Hang đá ở công viên Grébovka: công viên phủ đầy dây leo tại Vinohrady với hang đá tự nhiên mát hơn đáng kể so với mặt đường.
Ga metro Náměstí Míru: nằm sâu 52 mét dưới lòng đất, là ga sâu nhất mạng lưới metro Praha và cũng là một trong những nơi mát nhất thành phố.
Bảo tàng Hầm trú ẩn hạt nhân: nơi trú ẩn dưới lòng đất từ thời Chiến tranh Lạnh, “mát” theo mọi nghĩa.
Các khu mái vòm và hành lang lịch sử: mạng lưới hành lang có mái che của Praha như Lucerna, Světozor, Rokoko cùng các lối đi xuyên qua Vinohrady và Žižkov luôn giữ được bóng râm và không khí mát mẻ suốt cả ngày.
Kryocentrum, Praha 4: buồng trị liệu lạnh sâu, duy trì ở mức từ âm 110 đến âm 130 độ C.
Icebar Prague: quán bar được xây hoàn toàn bằng băng, giữ ổn định ở mức âm 5 độ C; vé vào cửa bao gồm áo choàng ấm và găng tay — trong một ngày 38 độ C, đây là lựa chọn hoàn toàn hợp lý.
Bảo tàng Quốc gia: được trang bị điều hòa toàn bộ.
Các cụm rạp chiếu phim đa phòng: làm mát hiệu quả và cũng là cái cớ lý tưởng để xem một bộ phim.
Các khu rừng tại Praha: Divoká Šárka, Prokopské údolí và Kunratický les đều có tán cây dày, giúp nhiệt độ thấp hơn vài độ so với khu vực nội đô; nên đi sớm, mang theo nước và di chuyển trên các lối có bóng râm.
Công viên Stromovka: công viên lớn nhất Praha với mật độ cây xanh dày đặc, nhiều cây cổ thụ và các hồ nước giúp hạ nhiệt môi trường xung quanh so với những con phố bê tông.
Bờ sông Vltava tại Náplavka: thích hợp hơn sau khi mặt trời lặn, khi nền đá bớt tỏa nhiệt và có thêm hiệu ứng làm mát từ dòng nước.
Các hệ thống hang động: hang lạnh nhất tại Séc là hang Chýnov ở Nam Bohemia. Gần Praha hơn, hang Koněprusy thuộc vùng Karst Bohemia duy trì nền nhiệt gần như ổn định từ 8 đến 10 độ C quanh năm; đây là lựa chọn đáng cân nhắc nếu rời thành phố vào cuối tuần.

Giữ mát không chỉ là tiện nghi mà là vấn đề an toàn
Trong bối cảnh đợt nắng nóng đạt mức cảnh báo cao nhất, việc điều chỉnh lịch sinh hoạt, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nắng gắt và tìm đến các không gian mát không còn chỉ là lựa chọn cá nhân, mà đã trở thành yêu cầu thiết thực để bảo vệ sức khỏe. Với những thành phố như Praha, nơi điều hòa chưa phổ biến, kinh nghiệm sống chậm hơn, tránh khung giờ nắng đỉnh điểm và tận dụng các không gian ngầm hoặc nhiều cây xanh có thể trở thành “lá chắn” quan trọng nhất trước thời tiết khắc nghiệt.

Theo Expats