Một buổi họp phụ huynh tại Cộng hòa Séc mới đây đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng học sinh vị thành niên có thể dễ dàng mua thuốc lá và thuốc lá điện tử tại một số cửa hàng tạp hóa gần trường học. Điều đáng chú ý là trong phản ánh của phụ huynh, nhiều em nhỏ cho biết các sản phẩm này có thể được mua “rất dễ”, thậm chí không cần xuất trình giấy tờ chứng minh độ tuổi.

Theo chia sẻ của một phụ huynh người Việt có mặt tại cuộc họp, không khí buổi làm việc giữa gia đình và nhà trường trở nên đặc biệt căng thẳng khi chủ đề thuốc lá điện tử được đưa ra thảo luận. Nhiều phụ huynh bày tỏ lo ngại sâu sắc trước thực tế con em trong độ tuổi từ 9 đến 14 đã biết cách tiếp cận các sản phẩm gây nghiện thông qua những lời truyền miệng sau giờ học.

Nỗi lo từ những lời kể ngây thơ của trẻ nhỏ
Điều khiến nhiều phụ huynh bàng hoàng không chỉ là việc trẻ biết đến vape hay thuốc lá, mà còn ở chỗ các em xem đây như một món đồ có thể mua được dễ dàng. Theo phản ánh, một số học sinh nói với cha mẹ rằng nếu muốn mua thuốc lá hoặc vape, chỉ cần đến các cửa hàng tạp hóa gần trường, nơi người bán không yêu cầu kiểm tra giấy tờ.

Những chiếc vape với thiết kế bắt mắt, mùi hương trái cây, màu sắc sặc sỡ đang bị nhìn nhận như một “cái bẫy” đối với trẻ vị thành niên. Các chuyên gia y tế từ lâu đã cảnh báo, việc tiếp xúc sớm với nicotine và các chất gây nghiện có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến não bộ, hệ hô hấp và sự phát triển lâu dài của trẻ.

Tác động đến hình ảnh cộng đồng người Việt
Một vấn đề nhạy cảm cũng được đặt ra trong cuộc họp là tại nhiều khu vực ở Séc, khi nhắc tới các cửa hàng potraviny gần trường học, người dân địa phương thường mặc định đây là các cửa hàng do người Việt làm chủ hoặc điều hành. Chính vì vậy, khi xảy ra tình trạng trẻ em mua được thuốc lá dễ dàng, phản ứng của một bộ phận phụ huynh bản xứ đã trực tiếp gắn vấn đề này với hình ảnh các cửa hàng của người Việt.

Theo lời kể của phụ huynh tham dự buổi họp, một số phụ huynh người Séc đã chủ động trao đổi riêng và nhấn mạnh rằng họ không có ác ý với cộng đồng người Việt, nhưng việc một số cửa hàng bán thuốc lá cho trẻ vị thành niên mà không kiểm tra giấy tờ là điều họ buộc phải lên tiếng để bảo vệ con em mình.

Những phản ánh này làm dấy lên lo ngại rằng chỉ vì hành vi thiếu trách nhiệm của một số cá nhân, uy tín của cộng đồng người Việt vốn được xây dựng qua nhiều năm lao động cần cù, chăm chỉ và hòa nhập tích cực tại Séc có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Phụ huynh đề nghị tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm
Không dừng lại ở mức phản ánh, nhiều phụ huynh tại cuộc họp đã đề xuất nhà trường sớm có động thái chính thức với chính quyền sở tại. Theo đó, họ mong muốn ban giám hiệu gửi kiến nghị tới chính quyền khu vực, phối hợp với Cơ quan Thanh tra Thương mại Séc (ČOI) cùng lực lượng cảnh sát để tiến hành kiểm tra đột xuất đối với các cửa hàng nằm gần trường học.

Theo quy định của Luật số 65/2017 Sb. của Cộng hòa Séc về bảo vệ sức khỏe trước tác hại của các chất gây nghiện, hành vi bán hoặc cung cấp sản phẩm thuốc lá, thuốc lá điện tử cho người dưới 18 tuổi là vi phạm nghiêm trọng và có thể bị xử phạt nặng.

Cụ thể:

Đối với cá nhân trực tiếp bán hàng, mức phạt có thể lên tới 150.000 korun.
Đối với chủ cơ sở kinh doanh hoặc pháp nhân, mức phạt có thể lên tới 1.000.000 korun.
Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng hoặc tái phạm, cơ quan chức năng có thể áp dụng thêm các biện pháp như đình chỉ hoạt động hoặc tước giấy phép kinh doanh.

Cộng đồng cần chủ động chấn chỉnh
Từ thực tế trên, nhiều ý kiến cho rằng các chủ cửa hàng, đặc biệt là những cơ sở kinh doanh gần trường học, cần chủ động siết chặt quy trình bán hàng, tuyệt đối không bán thuốc lá, thuốc lá điện tử hay đồ uống có cồn cho học sinh khi chưa kiểm tra giấy tờ chứng minh độ tuổi.

Bên cạnh đó, trong nội bộ cộng đồng, việc nhắc nhở lẫn nhau cũng được xem là cần thiết để tránh những hệ lụy lớn hơn về pháp lý cũng như hình ảnh. Nhiều người cho rằng sự im lặng trước sai phạm của một vài cá nhân có thể khiến cả cộng đồng phải gánh chịu sự nghi ngại, thậm chí là phản ứng tẩy chay từ xã hội sở tại.

Không thể đánh đổi tương lai trẻ em lấy lợi nhuận trước mắt
Đối với cộng đồng người Việt tại Séc, phần lớn đều sang đây lập nghiệp với mong muốn xây dựng cuộc sống ổn định và tạo điều kiện tốt hơn cho con cái. Chính vì thế, việc tiếp tay cho trẻ vị thành niên tiếp cận thuốc lá, vape hay các chất kích thích không chỉ vi phạm pháp luật mà còn đi ngược lại những giá trị đạo đức căn bản của cộng đồng.

Trong bối cảnh chính quyền và phụ huynh Séc đang ngày càng siết chặt giám sát vấn đề này, lời cảnh báo đã được đưa ra rất rõ ràng: nếu các cửa hàng tiếp tục vì lợi nhuận trước mắt mà phớt lờ quy định, hậu quả sẽ không chỉ dừng ở những biên bản xử phạt hàng trăm nghìn hay hàng triệu korun, mà còn kéo theo tổn thất lâu dài về uy tín và niềm tin xã hội.

Nhiều phụ huynh và thành viên cộng đồng kêu gọi các chủ tiệm người Việt nâng cao ý thức trách nhiệm, tuân thủ nghiêm quy định pháp luật, đồng thời bảo vệ chính tương lai của thế hệ trẻ cũng như hình ảnh của cộng đồng người Việt tại Cộng hòa Séc.

Theo LLH NVN tại CH Séc