Sau 4 tuần triển khai chiến dịch kiểm tra nhằm hạn chế tình trạng buôn bán trái phép các sản phẩm chứa CBD và kratom, cảnh sát Séc đã thu giữ gần 86.000 sản phẩm cùng 155 kg kratom. Hơn 11.000 sản phẩm khác bị yêu cầu rút khỏi thị trường hoặc tiêu hủy. Nhà chức trách cũng đã đóng cửa 3 cơ sở kinh doanh và chặn hoạt động của 25 cửa hàng trực tuyến.

Thông tin này được Bộ trưởng Nội vụ Lubomír Metnar (ANO) công bố tại họp báo về kết quả của Chiến dịch Korund. Theo Trung tâm Chống ma túy quốc gia (NPC), trong số các chất bị thu giữ có 22 chất mới, liên quan đến những vụ ngộ độc nghiêm trọng xảy ra gần đây ở người chưa thành niên.

Máy bán hàng tự động và bán qua mạng bị xem là rủi ro lớn nhất
Theo ông Metnar, trong chiến dịch lần này, lực lượng chức năng cũng thu giữ sản phẩm từ 63 máy bán hàng tự động.

“Chính những máy bán hàng tự động này và hoạt động bán qua mạng là một trong những rủi ro lớn nhất. Các sản phẩm nguy hiểm đang rất dễ tiếp cận đối với trẻ em và thanh thiếu niên – nhóm đối tượng mà chúng ta phải bảo vệ,” ông nói.

Bộ trưởng Nội vụ cho biết chính phủ có thể nhận được một dự luật mới trước cuối tháng 7, nhằm tăng cường khả năng kiểm soát thị trường và hạn chế việc trẻ em, thanh thiếu niên tiếp cận các chất nói trên.

Chiến dịch kiểm tra công khai này được triển khai dựa trên nghị quyết của chính phủ ban hành hồi tháng 4. Ngoài cảnh sát, chiến dịch còn có sự tham gia của lực lượng hải quan, Thanh tra Thương mại Séc, cơ quan vệ sinh dịch tễ, Cơ quan Thanh tra Nông nghiệp và Thực phẩm Nhà nước và lực lượng cứu hỏa.

Theo Giám đốc NPC Jakub Frydrych, chiến dịch nhắm vào các sản phẩm chứa CBD, vốn theo ông thường bị pha thêm các loại cannabinoid bán tổng hợp hoặc tổng hợp hoàn toàn, cũng như kratom bị buôn bán trái phép.

Hiện tại ở Séc, việc bán kratom – một chất có tác dụng kích thích hoặc an thần – chỉ được phép theo hình thức bán có kiểm soát, dành cho người trưởng thành và tại các cửa hàng có giấy phép. Mục tiêu của chiến dịch là giảm mạnh nguồn cung các sản phẩm chứa những chất này trên thị trường.

Nhiều chất hướng thần mới liên quan đến ngộ độc ở trẻ vị thành niên
Theo ông Frydrych, những vụ ngộ độc nghiêm trọng nhất hiện nay chủ yếu liên quan đến các chất hướng thần hoàn toàn mới, vốn cũng đã bị thu giữ trong chiến dịch lần này và chưa nằm trong bất kỳ danh mục cấm chính thức nào.

“Phổ biến nhất là các cannabinoid tổng hợp, vốn có tác dụng rất mạnh,” ông cho biết. Theo ông, các nhà sản xuất đang lợi dụng thực tế là Séc hiện sử dụng danh mục liệt kê cụ thể các chất bị cấm, từ đó liên tục thay đổi thành phần để lách luật và trục lợi.

Sau các đợt kiểm tra, cảnh sát đã khởi động thủ tục tố tụng hình sự trong 87 vụ việc, đồng thời đang xác minh dấu hiệu phạm tội của các cá nhân cụ thể trong 112 trường hợp khác. Bên cạnh đó, các thủ tục xử lý bổ sung cũng đang được cơ quan hải quan, trạm vệ sinh, thanh tra thực phẩm và thanh tra thương mại tiến hành. Ông Frydrych gọi đây là “một loạt vi phạm hành chính”.

Ngay trong tuần đầu tiên, lực lượng kiểm tra đã phát hiện vi phạm tại 9/10 cửa hàng truyền thống được kiểm tra. Sau đó, tỷ lệ cơ sở vi phạm ổn định ở mức trung bình 77%. Tất cả các cửa hàng này đều bán sản phẩm trái với quy định pháp luật.

“Nhân viên bán hàng thường cố gắng đổ trách nhiệm bằng cách nói rằng họ không biết, luật không rõ ràng, quy định thay đổi liên tục, hoặc họ mua hàng từ các nhà phân phối bình thường – có hóa đơn, phiếu giao hàng đầy đủ,” ông Frydrych cho biết.

Theo ông, tình trạng vi phạm nghiêm trọng nhất diễn ra tại các cửa hàng tạp hóa, cửa hàng thực phẩm và cửa hàng tổng hợp thông thường.

“Họ không được phép đưa ra thị trường bất kỳ hỗn hợp thảo mộc dùng để hút có chứa cannabinoid hoặc bất kỳ chất nào nằm trong danh mục chất gây nghiện hay chất hướng thần. Nhưng họ vẫn phớt lờ điều đó, và chúng tôi buộc phải giải thích rằng nhà nước sẽ không dung thứ cho hành vi này,” Giám đốc NPC nhấn mạnh.

Sản phẩm bị thu giữ được ngụy trang dưới nhiều hình thức
Trong số các sản phẩm bị tịch thu, ngoài kratom bán trái phép, còn có các gói màu sắc chứa ngọn cây gai dầu kỹ thuật, lên đó nhà sản xuất phủ cannabinoid tổng hợp hoặc bán tổng hợp. Ngoài ra còn có joint cuốn sẵn và tinh dầu cho thuốc lá điện tử.

Trên bao bì, nhà sản xuất thường ghi rõ rằng các sản phẩm này không dùng để hút hoặc sử dụng nội bộ, nhưng trên thực tế chính người tiêu dùng lại sử dụng theo cách đó.

Chính phủ chuẩn bị luật mới về nghiện chất
Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) cho biết chính phủ đang chuẩn bị một đạo luật mới về nghiện chất, nhưng chưa công bố thêm chi tiết. Đây cũng là một trong 3 bước đi quan trọng được điều phối viên quốc gia về chống ma túy Pavel Bém đề xuất.

Theo ông Bém, dự luật hiện đã hoàn tất và có thể xử lý vấn đề nghiện chất theo cách toàn diện. Giới chuyên gia chỉ ra rằng dự luật này thực tế đã được xây dựng từ nhiệm kỳ trước, dưới thời chính phủ Babiš trước đây, nên nội các hiện tại có thể kế thừa và đưa vào sử dụng.

Trước đó, ông Bém cũng từng nhắc đến giải pháp thành lập một Cơ quan Quốc gia về Nghiện chất, tương tự mô hình Cơ quan Thể thao Quốc gia, nhằm phụ trách toàn bộ chính sách chống nghiện. Điều này sẽ cho phép chuyển mảng công việc này khỏi Văn phòng Chính phủ.

Ngoài ra, ông đề xuất thành lập một quỹ phòng ngừa, trong đó một phần nguồn thu từ việc bán thuốc lá và rượu sẽ được trích ra để bù đắp các thiệt hại mà những chất này gây ra.

Tranh cãi về việc chuyển chính sách chống ma túy sang Bộ Y tế
Tuần trước, chính phủ đã phê duyệt việc chuyển mảng nhân quyền và chính sách chống ma túy sang 4 bộ khác nhau. Theo ông Babiš, việc chuyển chính sách chống ma túy từ Văn phòng Chính phủ sang Bộ Y tế chỉ là “một bước đi mang tính hành chính”.

Cùng với đó, bộ máy hỗ trợ của 8 hội đồng chính phủ cũng sẽ được sắp xếp lại. Tuy nhiên, ông Babiš khẳng định sẽ không quay lại bàn thêm về vấn đề này.

“Chúng tôi sẽ không bàn lại chuyện đó nữa. Việc thay đổi đã được giải quyết xong. (…) Không có mảng công việc nào bị đe dọa cả. Chúng tôi chắc chắn sẽ không quay lại với quyết định này. Đây là quyết định cuối cùng,” ông nói.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia chỉ trích kế hoạch này, cho rằng các lĩnh vực bị chuyển giao vốn liên quan tới nhiều bộ cùng lúc và cần có sự điều phối liên ngành. Họ đã đề nghị chính phủ xem xét lại. Trong khi chính phủ cho rằng cách làm mới sẽ hiệu quả hơn, giới chuyên môn lại cảnh báo điều này có thể làm suy yếu và phân mảnh toàn bộ chính sách.

Đề xuất nâng tuổi mua kratom lên 21
Hiện nay, kratom và chiết xuất từ kratom là một trong số rất ít chất điều biến tâm trạng có mức độ rủi ro thấp hơn được phép bán hợp pháp ở Séc, nhưng chỉ dưới những điều kiện nghiêm ngặt và chỉ cho người trưởng thành.

Trẻ em không được vào các cửa hàng chuyên biệt có giấy phép. Cửa hàng trực tuyến chỉ được phép tồn tại nếu có cửa hàng thực tế. Máy bán hàng tự động bị cấm. Hàng hóa phải được kiểm tra, và người mua phải được cung cấp thông tin về thành phần cùng liều lượng khuyến nghị. Hiện có khoảng 170 cửa hàng được cấp phép.

Theo Bộ trưởng Tài chính Alena Schillerová (ANO), chính phủ đang lên kế hoạch áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt ở mức phù hợp đối với kratom, đồng thời tăng DPH.

Bà cho biết dự luật “lex kratom” sẽ được hai bộ Y tế và Tài chính cùng đệ trình và sẽ được đưa vào quy trình lập pháp chỉ trong vài ngày tới. Theo dự kiến, độ tuổi được phép mua kratom tại các cửa hàng có giấy phép sẽ được nâng từ 18 lên 21 tuổi. Bên cạnh đó, mức DPH áp dụng cho mặt hàng này cũng sẽ tăng.

Chính phủ sẽ tuyển điều phối viên chống ma túy mới
Thủ tướng Babiš cũng thông báo hôm thứ Hai rằng một điều phối viên chống ma túy mới sẽ được tuyển chọn thông qua thi tuyển chính thức.

Ông cho biết muốn tham khảo thêm ý kiến từ hội đồng chính phủ và giới chuyên gia. Ông Pavel Bém dự kiến sẽ rời chức vào cuối tháng 6. Thủ tướng lý giải quyết định này là do chính phủ không đồng tình với cách tiếp cận “quá tự do” trong chính sách ma túy, dù ông Bém từ trước tới nay vẫn chủ trương một cách tiếp cận cân bằng nhưng kiểm soát chặt.

Người từng được dự kiến thay thế ông Bém là bà Dita Protopopová, hiện phụ trách bộ phận chăm sóc sức khỏe tâm thần của chính phủ. Tuy nhiên, theo lời ông Bém tuần trước với báo Novinky.cz, sau cuộc làm việc với Chánh Văn phòng Chính phủ Tünde Bartha, hai bên đã cùng thống nhất rằng bà Protopopová không thể điều hành lĩnh vực này, do trước nay chưa từng làm việc với các vấn đề về nghiện chất và không nhận được sự tín nhiệm từ giới chuyên môn.

Trong khi đó, Bộ trưởng Y tế Adam Vojtěch (ANO), người đứng đầu bộ sẽ tiếp nhận mảng công việc này, cho biết bộ sẽ thành lập một vụ mới với 2 ban chuyên môn phụ trách về nghiện chất và sức khỏe tâm thần. Vị trí lãnh đạo vụ là chức danh thuộc hệ thống công vụ và sẽ được tuyển thông qua thi tuyển. Trước đây, điều phối viên chống ma túy do chính phủ hoặc Thủ tướng trực tiếp bổ nhiệm.

Theo CT24