Trung Quốc thông báo điều tra hai tướng lĩnh cấp cao, trong đó có ông Trương Hựu Hiệp, nhân vật số 2 trong Quân ủy Trung ương sau Tổng bí thư - Chủ tịch nước Tập Cận Bình.

Bộ Quốc phòng Trung Quốc hôm 24.1 thông báo 2 vị tướng cấp cao của quân đội đang bị điều tra.

Theo thông báo, các ông Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập đang bị điều tra về nghi ngờ vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật.

Ông Trương Hựu Hiệp (76 tuổi) là Ủy viên Bộ Chính trị, Phó chủ tịch Quân ủy Trung ương Trung Quốc. Ông chuyên về công tác hiện đại hóa quân đội Trung Quốc.
Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình giữ chức Chủ tịch Quân ủy Trung ương từ năm 2012 trong khi ông Trương Hựu Hiệp làm Phó chủ tịch từ năm 2017. Quân ủy Trung ương còn một phó chủ tịch là tướng Trương Thăng Dân, mới được bổ nhiệm vào tháng 10.2025 sau khi người tiền nhiệm bị điều tra.

Ông Trương đã không xuất hiện trước công chúng kể từ tháng 11.2025, khi ông có cuộc hội đàm với Bộ trưởng Quốc phòng Nga tại Moscow.

Theo các nguồn tin của tờ báo Mỹ, vị tướng 76 tuổi bị cáo buộc tìm cách củng cố quyền lực bằng việc xây dựng một mạng lưới quan hệ đe dọa sự thống nhất của Đảng Cộng sản Trung Quốc, đồng thời lạm dụng quyền hạn trong Quân ủy Trung ương – cơ quan do Chủ tịch Tập Cận Bình đứng đầu và được xem là một trong những thiết chế quyền lực nhất ở Trung Quốc.

Nhà chức trách cũng điều tra quá trình ông Trương làm việc tại các cơ quan nhà nước quan trọng phụ trách nghiên cứu và mua sắm trang thiết bị quân sự. Ngoài ra, ông còn bị cáo buộc nhận hối lộ, bao gồm cả trong trường hợp thăng chức cho Lý Thượng Phúc (Li Shangfu) lên Bộ trưởng Quốc phòng. Ông Lý sau bảy tháng tại vị đã bị cách chức và điều tra vì tham nhũng.

Cáo buộc nghiêm trọng nhất nhắm vào ông Trương, theo WSJ, là việc ông bị cho là đã tiết lộ cho Hoa Kỳ thông tin về chương trình hạt nhân của Trung Quốc.

Truyền thông nhà nước trước đó lâu nay xem Trương Hựu Hiệp là người thân cận với Chủ tịch Tập Cận Bình và là một trong những chỉ huy quân sự dày dạn kinh nghiệm nhất. Năm 1979, khi mới 26 tuổi, ông đã tham gia cuộc xung đột vũ trang tại biên giới với Việt Nam.

“Tập Cận Bình đã hoàn tất một trong những cuộc thanh trừng lớn nhất đối với ban lãnh đạo quân đội trong lịch sử Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa,” Neil Thomas, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Phân tích Trung Quốc thuộc Asia Society Policy Institute, nhận định về vụ điều tra ông Trương.

Theo giới phân tích, các đợt thanh trừng nhằm mục tiêu cải tổ quân đội và bảo đảm lòng trung thành tuyệt đối với ông Tập, người cũng là Chủ tịch Quân ủy Trung ương. Từ khi ông lên nắm quyền, hơn 200.000 quan chức đã bị xử lý trong chiến dịch “chống tham nhũng”.

“Tôi không tin rằng bất kỳ bằng chứng nào được công bố hay rò rỉ có chọn lọc từ phía nhà chức trách Trung Quốc nhất thiết phản ánh lý do chính dẫn tới việc ông Trương bị bãi nhiệm,” K. Tristan Tang, cộng tác viên của Pacific Forum, nhận định.

Trong khi đó, ông Lưu Chấn Lập (62 tuổi) làm Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu liên hợp từ năm 2022 và trở thành Ủy viên quân ủy Trung ương từ năm 2023.

Quân đội là một trong những mục tiêu chính của chiến dịch trấn áp tham nhũng quy mô lớn do ông Tập Cận Bình chỉ đạo năm 2012.

Tháng 10 năm ngoái, Trung Quốc thông báo khai trừ đảng và tước quân tịch của 9 quan chức quân đội, trong đó có 2 tướng cấp cao gồm ông Hà Vệ Đông, khi đó là Phó chủ tịch Quân ủy Trung ương và Ủy viên Bộ Chính trị, và ông Miêu Hoa, cựu Chủ nhiệm Tổng cục Công tác chính trị Quân ủy Trung ương.

Qua điều tra cho thấy, 9 người này đã vi phạm nghiêm trọng kỷ luật của đảng, bị tình nghi phạm tội chức vụ nghiêm trọng với số tiền đặc biệt lớn, tính chất cực kỳ nghiêm trọng và ảnh hưởng đặc biệt xấu.

Hiện một thành viên khác trong bộ tham mưu Quân ủy Trung ương – cơ quan quân sự tối cao của Trung Quốc – là Lưu Chấn Ly (Liu Zhenli) cũng đang bị điều tra.

Tháng 10 năm ngoái, Đảng Cộng sản Trung Quốc khai trừ Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Hạ Vệ Đông (He Weidong); một năm trước đó, hai cựu Bộ trưởng Quốc phòng cũng bị khai trừ đảng do các cáo buộc tham nhũng.

Hệ quả đối với Đài Loan?

Việc điều tra Trương Hựu Hiệp diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố chiến lược quốc phòng mới, trong đó công nhận Trung Quốc là một cường quốc quân sự mà Washington cần ngăn chặn không để nước này giành ưu thế vượt trội so với Mỹ hoặc các đồng minh.

“Tài liệu không đòi hỏi thay đổi chế độ hay những cuộc đối đầu mang tính sống còn khác,” chiến lược nêu. “Thay vào đó, một nền hòa bình ổn định là có thể, trong những điều kiện có lợi cho người Mỹ nhưng Trung Quốc cũng có thể chấp nhận và chung sống.”

Tác động đầy đủ của các cuộc điều tra này đối với quân đội và đối với Trung Quốc nói chung đến nay vẫn chưa rõ ràng. Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng các bước đi hiện nay có thể ảnh hưởng tới cách Bắc Kinh tiếp tục xử lý vấn đề Đài Loan.

Theo Idnes/Thanhnien