Trong những năm gần đây, cả đầu tư tư nhân và đầu tư công ở Séc đều đạt tỷ lệ rất cao so với GDP. Cùng với mức độ tự động hóa cao, đây là một trong những lý do chính giúp kinh tế Séc phát triển, theo Chỉ số Thịnh vượng (Index Prosperity) mới nhất. Trong số các quốc gia châu Âu từng thuộc khối cộng sản, Séc là nước có nền kinh tế ổn định và phát triển lâu dài nhất, cùng với Slovenia. 

Cộng hòa Séc hiện là nền kinh tế phát triển thứ 8 trong Liên minh châu Âu, nổi bật với cơ cấu kinh tế toàn diện, mức độ tự động hóa cao và mức nợ tương đối thấp mặc dù đã thực hiện nhiều khoản đầu tư lớn. Vị trí đầu tiên thuộc về Thụy Điển, tiếp theo là Đức và Đan Mạch.

Thông tin này xuất phát từ Chỉ số Thịnh vượng (Index Prosperity) mới, tập trung vào lĩnh vực kinh tế, do các nhà phân tích của Ngân hàng Česká spořitelna và cổng thông tin Evropa v datech biên soạn và công bố vào thứ Tư (25/2). Chỉ số này so sánh chất lượng cuộc sống và mức độ thịnh vượng của Séc với các nước EU khác.

Vị thế của Séc trong Chỉ số Thịnh vượng đã trải qua nhiều biến động trong những năm gần đây. Sau khi xếp thứ 9 vào năm 2022, Séc tụt xuống vị trí 12, sau đó là 14, chủ yếu do làn sóng lạm phát sau cuộc chiến ở Ukraine.

Năm ngoái, Cộng hòa Séc đã trở lại vị trí thứ chín và năm nay tiếp tục xác nhận xu hướng tăng trưởng này. Tuy nhiên, các chỉ số kinh tế thường phản ánh thực trạng với độ trễ khoảng hai năm.

Trong số các quốc gia hậu cộng sản thuộc EU, Cộng hòa Séc và Slovenia đạt kết quả tốt nhất trong dài hạn. “Tuy nhiên, thay vì so sánh với Slovenia, tại Séc chúng ta thường thích so sánh với Ba Lan hơn. Điều này hợp lý vì các nền kinh tế có tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ trong GDP tương tự. Bức tranh tổng thể đôi khi bị bóp méo bởi những tiêu đề về tốc độ xây dựng cao tốc ở Ba Lan. Những tiêu đề này có thể tạo cảm giác Ba Lan vượt qua chúng ta, nhưng so sánh nền kinh tế Séc và Ba Lan theo chỉ số cho thấy điều đó hiện tại chưa xảy ra,” nhà phân tích Adam Trunečka từ Evropa v datech bình luận.

Trong các chỉ số về giá trị gia tăng, Cộng hòa Séc qua nhiều năm ổn định ở vị trí dưới hạng 20. Tuy nhiên, không thể nói rằng nền kinh tế trong nước thiếu đầu tư. Tỷ trọng đầu tư so với GDP, cả tư nhân lẫn công, từ lâu thuộc nhóm cao nhất EU và trong thời gian gần đây đạt mức đặc biệt cao. Tuy vậy, nhà phân tích Tereza Hrtúsová của Česká spořitelna lưu ý rằng các khoản đầu tư tại Séc chưa đi đúng hướng.

Theo bà, đặc trưng của Séc là tỷ trọng cao đầu tư vào máy móc và thiết bị. Ngược lại, Đan Mạch và Thụy Điển có tỷ trọng đầu tư vào tài sản vô hình như bằng sáng chế, nhãn hiệu hay phần mềm cao hơn nhiều so với Séc. “Về cơ bản, chúng ta đang mua những băng chuyền chạy nhanh hơn, trong khi những quốc gia dẫn đầu hiện nay lại đầu tư vào những gì sẽ được sản xuất trên các băng chuyền đó trong mười năm tới,” nhà phân tích David Navrátil của Česká spořitelna nhận xét.

Từ năm 2022, tình hình đầu tư nước ngoài cũng có sự thay đổi. Séc nhìn chung duy trì quanh mức trung bình của EU, ở vị trí từ 13 đến 15. Tuy nhiên, tỷ lệ đầu tư trực tiếp nước ngoài so với GDP đã giảm từ 101,5% xuống còn 86,7%.

Như vậy, một mặt Séc đang đối mặt với vấn đề giá trị gia tăng thấp, mặt khác nền kinh tế Séc không còn thu hút mạnh dòng vốn nước ngoài như trước, bởi đã đạt được một mức giá trị gia tăng nhất định. Theo ông Martin Vohánka, chủ sở hữu công ty Eurowag, điều quan trọng là doanh nghiệp và nhà nước Séc cần thay đổi chiến lược đầu tư. “Cần tăng tỷ trọng các doanh nghiệp có sản xuất tinh vi thay vì các nhà máy lắp ráp truyền thống. Đó là những công ty phát triển sản phẩm và dịch vụ riêng tại Séc và bán ra thế giới dưới thương hiệu của chính mình,” ông nhấn mạnh.

(Theo ČTK)