Tối 2-2 (giờ Mỹ), kế hoạch thỏa hiệp nhằm chấm dứt tình trạng Chính phủ Mỹ đóng cửa một phần đã vượt qua rào cản quan trọng tại Hạ viện, mở đường cho cuộc bỏ phiếu toàn Hạ viện vào ngày 3-2.

Theo Fox News, tối 2-2 (giờ Mỹ), Ủy ban Quy tắc Hạ viện Mỹ - cơ quan được xem là "cửa cuối" trước khi một dự luật được đưa ra bỏ phiếu toàn viện - đã thông qua thỏa hiệp do Thượng viện đạt được với Nhà Trắng nhằm kết thúc tình trạng chính phủ đóng cửa một phần.

Diễn biến này được đánh giá là khá thuận lợi, khi nội bộ Đảng Cộng hòa trong ủy ban gần như không xảy ra tranh cãi lớn.

Tuy nhiên, dự luật vẫn có thể gặp trở ngại tại Hạ viện ở bước thủ tục tiếp theo là "bỏ phiếu theo quy tắc" (rule vote) - cần đa số quá bán các nhà lập pháp có mặt để bắt đầu tranh luận và bỏ phiếu thông qua lần cuối.

Trong bối cảnh Hạ viện Mỹ thường bỏ phiếu theo đảng phái, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson (Đảng Cộng hòa, bang Louisiana) gần như phải giữ được sự đồng thuận tuyệt đối của phe Cộng hòa mới có thể đưa thỏa thuận thành công.

Nội bộ hai đảng chia rẽ, ông Trump ra "tối hậu thư" cho phe Cộng hòa

Theo thỏa hiệp mới, Chính phủ Mỹ sẽ được cấp ngân sách cho các bộ ngành đang bị đình trệ vì bế tắc chính trị, gồm: Bộ Chiến tranh, Bộ Y tế và Dịch vụ nhân sinh, Bộ Giao thông, Bộ Nhà ở và Phát triển đô thị, Bộ Lao động và Bộ Giáo dục.

Riêng Bộ An ninh nội địa (DHS) chỉ được gia hạn mức chi tiêu hiện tại thêm hai tuần, nhằm tạo thời gian cho các cuộc đàm phán lưỡng đảng về thỏa thuận dài hạn.
Dù Thượng viện đã thông qua thỏa hiệp hôm 30-1, nội bộ Đảng Dân chủ xuất hiện chia rẽ.

Bất chấp lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer tham gia đàm phán với Nhà Trắng, lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries lại cảnh báo Chủ tịch Hạ viện Johnson rằng không nên trông chờ phiếu của Dân chủ Hạ viện để thông qua dự luật.

Điều này khiến Đảng Cộng hòa gần như phải tự đảm bảo đủ phiếu, trong khi nội bộ họ cũng đối mặt với nguy cơ "nổi loạn" từ nhóm bảo thủ.

Ít nhất bốn nghị sĩ Cộng hòa từng đe dọa bỏ phiếu chống trong cuộc rule vote do thỏa hiệp không kèm dự luật yêu cầu chứng minh quốc tịch khi đăng ký cử tri (SAVE America Act). Tuy nhiên, ông Trump đã ra "tối hậu thư" khi đăng trên Truth Social yêu cầu "KHÔNG THAY ĐỔI" thỏa thuận hiện tại, chặn nguy cơ phe Cộng hòa "nổi loạn".

Dẫu vậy, chưa rõ động thái này có đủ để thuyết phục toàn bộ phe Cộng hòa tại Hạ viện hay không. Theo Fox News, ông Johnson chỉ có thể mất tối đa một phiếu của đảng mình nếu muốn thỏa thuận vượt qua rule vote.

Đóng cửa chính phủ sang ngày thứ 3

Tình trạng đóng cửa nay đã bước sang ngày thứ ba, ảnh hưởng khoảng 78% hoạt động của chính phủ liên bang, sau khi Quốc hội không kịp gửi các dự luật chi tiêu còn lại lên bàn Tổng thống Mỹ Donald Trump trước ngày 30-1.

Trước đó, Hạ viện từng thông qua một gói dự luật lưỡng đảng để cấp ngân sách cho chính phủ đến hết năm tài khóa 2026 (30-9-2026).
Tuy nhiên, phe Dân chủ đã phản ứng mạnh và rút khỏi thỏa thuận, nhằm đáp trả chiến dịch siết nhập cư của ông Trump tại thành phố Minneapolis và phản đối việc cấp ngân sách cho DHS.

Trước sức ép, ông Trump tuyên bố rút lực lượng Hải quan và Bảo vệ biên giới (CBP) - đơn vị liên quan vụ nổ súng - khỏi Minneapolis, đồng thời thay thế các quan chức cấp cao đang chỉ đạo chiến dịch trấn áp tại đây.

Dù vậy, phe Dân chủ tiếp tục yêu cầu các biện pháp kiểm soát chặt hơn, như buộc có lệnh của tòa án để hạn chế hoạt động của đặc vụ.

Trong khi Quốc hội tiếp tục giằng co, gần 14.000 kiểm soát viên không lưu vẫn phải làm việc mà chưa được trả lương. Nếu tình trạng đóng cửa kéo dài, quân nhân Mỹ cũng có thể bị chậm lương, còn Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) bị hạn chế trong việc cập nhật thông tin y tế công cộng cho người dân.

Theo Tuoitre