Theo các quy định hiện hành về việc điều chỉnh lương hưu theo luật, lương hưu trung bình vào năm tới có thể tăng tối đa khoảng 300 korun. Tuy nhiên, Bộ trưởng Lao động muốn thúc đẩy một đạo luật mới để lương hưu được tăng nhanh hơn so với hiện nay. Thay vì chỉ tính một phần ba mức tăng của tiền lương thực tế vào việc điều chỉnh lương hưu, nhà nước sẽ tính một nửa. Tuy vậy, theo Bộ trưởng Juchelka, điều này vẫn chưa thể áp dụng vào năm tới. Nguyên nhân chủ yếu là do mức lương thực tế sụt giảm trong các năm dịch COVID 2022 và 2023.

Bộ trưởng Lao động Aleš Juchelka cho biết, chính phủ sẽ bàn bạc trong thỏa thuận liên minh về việc sẽ làm gì với việc điều chỉnh lương hưu theo quy định, bởi vì mức tăng 300 korun thực sự là quá ít.

Sự tăng trưởng lương hưu hiện cũng bị kìm hãm bởi lạm phát thấp, vì mức lương hưu mới được tính dựa trên chỉ số này. Tuy nhiên, lương hưu của những người cao tuổi nhất có thể sẽ tăng nhanh hơn. Chính phủ muốn trong năm 2026 thông qua quy định rằng những người từ 80 tuổi trở lên, cứ mỗi 5 năm tiếp theo sẽ nhận thêm 500 korun mỗi tháng. Phe đối lập đặt câu hỏi rằng chính phủ sẽ lấy tiền ở đâu để thực hiện những thay đổi này.

Ví dụ, bà Marta Königová sống trong một nhà ở có dịch vụ chăm sóc tại Praha. Bà chi tiêu nhiều nhất cho tiền thuê nhà, sách và thuốc men. Ở tuổi 85, bên cạnh khoản điều chỉnh tăng lương hưu định kỳ (cho mức lương hưu khoảng 20.000 korun), bà còn được nhận thêm 1.000 korunmỗi tháng. Đến khi 90 tuổi, bà có thể nhận thêm 500 korun nữa.

Từ năm tới, liên minh cầm quyền dự định mở rộng việc tăng lương hưu dựa trên độ tuổi. Khi đủ 80 tuổi, người dân sẽ nhận thêm 500 korun mỗi tháng. Những người 90 tuổi sẽ được tăng tổng cộng 1.500 korun mỗi tháng.

“Và khi 95 tuổi sẽ là 2.000 korun mỗi tháng, bởi vì càng lớn tuổi thì chi phí cho thuốc men và dịch vụ xã hội càng cao,” Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) cho biết.

Tăng tốc việc điều chỉnh lương hưu

Từ tháng 1 năm 2027, các đảng trong chính phủ cũng muốn thông qua một luật mới nhằm đẩy nhanh việc tăng lương hưu định kỳ. Thay vì chỉ tính một phần ba mức tăng của tiền lương thực tế việc điều chỉnh lương hưu, nhà nước sẽ tính một nửa.

Tuy nhiên, do lạm phát cao trong các năm 2022 và 2023, người nghỉ hưu có thể chỉ cảm nhận rõ sự tăng nhanh của lương hưu từ năm 2029.

“Điều này rất quan trọng để người cao tuổi có được mức điều chỉnh lương hưu xứng đáng, để họ không phải phụ thuộc vào trợ cấp nhà ở hoặc các khoản trợ cấp xã hội khác trong tương lai,” Bộ trưởng Juchelka nói.

Bộ Lao động hiện vẫn đang tính toán tác động ngân sách chính xác cho những năm tới.

Tuy nhiên phe đối lập chỉ trích chỉ trích những đề xuất này. “Cơ chế cũ – tăng lương hưu theo toàn bộ lạm phát và một phần ba mức tăng lương thực tế – đã hoàn toàn đủ. Nó đã hoạt động hàng chục năm và đảm bảo mức lương hưu xứng đáng. Còn bây giờ chúng ta sẽ làm điều này bằng cách vay nợ,” cựu Bộ trưởng Lao động Marian Jurečka (KDU-ČSL) nhận định.

“Chúng ta cũng cần hỏi họ sẽ lấy tiền ở đâu, nguồn thu nào trong ngân sách sẽ dùng để chi trả cho việc này,” Phó chủ tịch nhóm nghị sĩ STAN Pavla Pivoňka Vaňková cảnh báo.

Giới hạn tuổi nghỉ hưu từ năm 2028

Từ tháng 1 năm 2028, Bộ Lao động muốn thúc đẩy một phần cải cách lương hưu khác. Ví dụ như hủy bỏ việc tăng dần tuổi nghỉ hưu lên 67 sau năm 2030, và giới hạn tuổi nghỉ hưu ở mức 65 tuổi.

Một thay đổi khác là mở rộng định nghĩa về các nghề nghiệp nặng nhọc, nhờ đó nhiều người hơn có thể nghỉ hưu mà không bị giảm lương hưu.

Liên minh chính phủ đồng thuận về việc tăng nhanh lương hưu và giới hạn tuổi nghỉ hưu ở 65. Ngoài phong trào ANO, các đảng Motoristé và SPD cũng ủng hộ các bước này.

“Sau cả đời lao động vất vả, con người đơn giản là không còn sức lực như trước, cả về thể chất lẫn tinh thần,” Phó chủ tịch Ủy ban Chính sách Xã hội của Quốc hội Lucie Šafránková (SPD) cho biết.

Ngược lại, Chủ tịch ODS Martin Kupka cho biết: “Cộng hòa Séc cần một cuộc cải cách lương hưu, và bất kỳ bước đi nào đi ngược lại hoặc làm suy yếu cải cách đó thực chất là tước đoạt quyền lợi của các thế hệ trẻ – những người sẽ nghỉ hưu trong tương lai.”

Bộ trưởng Juchelka muốn trình đề xuất tăng tốc điều chỉnh lương hưu lên chính phủ trong tháng 4. Quốc hội có thể bắt đầu thảo luận dự luật vào tháng 5.

(Theo TN Nova)