Chính phủ Séc muốn đưa quan hệ với Trung Quốc trở về mức tương đương với các nước châu Âu khác, bởi điều này có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp Séc. Bộ trưởng Ngoại giao Petr Macinka (Motoristé) đã phát biểu như vậy trong chương trình Za pět minut dvanáct của đài truyền hình TV Nova.

Tuy nhiên, theo ông, Cộng hòa Séc vẫn cần duy trì sự thận trọng đối với Trung Quốc. Ông cho rằng chuyến thăm gần đây của Chủ tịch Thượng viện Miloš Vystrčil (ODS) tới Đài Loan có thể bị diễn giải như một sự ủng hộ nền độc lập của hòn đảo này. Chủ tịch đảng đối lập STAN, Vít Rakušan, phản bác rằng việc duy trì quan hệ tốt với Đài Loan là một chính sách thực dụng, bởi các khoản đầu tư của Đài Loan vào Séc trong dài hạn lớn hơn các khoản đầu tư từ Trung Quốc. Theo ông Rakuša, trong suốt chuyến đi, ông Vystrčil chưa từng tuyên bố rằng Đài Loan nên độc lập. Ông cũng nhấn mạnh rằng xuất khẩu sang Trung Quốc vẫn tăng trưởng ngay cả dưới chính phủ trước đây, vốn công khai có lập trường thân thiện với Đài Loan.

Ông Macinka cho rằng đầu tư không quan trọng bằng việc mở rộng thị trường xuất khẩu, đồng thời lưu ý rằng các doanh nghiệp Séc xuất khẩu sang Trung Quốc nhiều hơn đáng kể so với sang Đài Loan. Theo ông, tình hình chính trị nội bộ trước đây đã ảnh hưởng đến cách chính quyền Trung Quốc đối xử với các doanh nghiệp Séc, khi những tập đoàn lớn như Škoda Auto hay PPF Group đã phải rút khỏi thị trường này. Ông cũng cho rằng chỉ riêng việc người đứng đầu Thượng viện – vị trí hiến định cao thứ hai của Cộng hòa Séc – đến Đài Loan cũng có thể dẫn đến nhiều cách diễn giải khác nhau. “Chuyến đi tới Đài Loan chắc chắn không phải là một chuyến đi mang tính trung lập,” ông nói.

Lo ngại về an ninh và gián điệp

Theo ông Rakušan, chế độ Trung Quốc tiềm ẩn nhiều rủi ro, trong đó có lĩnh vực an ninh mạng. Ông cho rằng hiện nay phần lớn các cuộc tấn công mạng không còn xuất phát từ Nga mà đến từ Trung Quốc. Ông cũng nhắc đến vụ một công dân Trung Quốc bị công tố viên truy tố với cáo buộc hoạt động gián điệp. “Việc bình thường hóa quan hệ trước hết phải đến từ phía Trung Quốc, nước nên đối xử với chúng ta không phải như một lãnh thổ mà họ muốn chinh phục thông qua các hoạt động gián điệp,” ông nói.

Theo Bộ trưởng Macinka, Cộng hòa Séc hiện có quan hệ với Trung Quốc kém nhất trong số các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu. “Mục tiêu của chúng tôi là ít nhất phải bình thường hóa phần nào mối quan hệ đó,” ông cho biết. Ông nói thêm rằng chính phủ không có ý định xây dựng quan hệ đặc biệt ưu ái với Trung Quốc, nhưng việc bình thường hóa là cần thiết để tạo thêm cơ hội xuất khẩu cho các doanh nghiệp Séc. “Chúng tôi vẫn duy trì sự thận trọng nhất định đối với Trung Quốc, điều đó hoàn toàn phù hợp,” ông nói.

Liên quan đến chuyến thăm Đài Loan của Chủ tịch Thượng viện, ông cho rằng điều quan trọng là Trung Quốc không được hiểu rằng chính phủ Séc đang muốn công nhận nền độc lập của Đài Loan. “Chính phủ Séc sẽ không công nhận nền độc lập của Đài Loan và cũng không có ý định làm như vậy. Theo tôi được biết, hiện không có quốc gia châu Âu nào công nhận điều đó,” ông nhấn mạnh.

Chuyến thăm Đài Loan gây tranh cãi

Ông Vystrčil lên đường thăm Đài Loan trong chuyến công tác kéo dài năm ngày vào ngày 31 tháng 5. Chính phủ từ chối cấp máy bay chuyên cơ cho chuyến đi này, quyết định đã bị phe đối lập chỉ trích mạnh mẽ. Ông Vystrčil gọi động thái của chính phủ là một “sự phản bội và cú đâm sau lưng” đối với các doanh nhân, đại diện giới học thuật và văn hóa cùng tham gia đoàn công tác. Do đó, đoàn đã phải di chuyển bằng các chuyến bay thương mại.

Trung Quốc lên án chuyến thăm này vì coi Đài Loan là một tỉnh ly khai của mình. Theo Bắc Kinh, ông Vystrčil đã can thiệp nghiêm trọng vào công việc nội bộ của Trung Quốc.

Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) cũng nhiều lần chỉ trích chuyến đi, cho rằng nó sẽ gây tổn hại đến quan hệ thương mại và ngoại giao giữa Cộng hòa Séc và Trung Quốc.

(Theo ČTK)