Theo dự luật sửa đổi đã được chính phủ Séc thông qua trong tuần này, nhà nước có thể tịch thu các tài sản bị nghi ngờ ngay cả khi chưa có bản án tuyên có tội. Nếu tòa án đi đến kết luận rằng tài sản đó nhiều khả năng có nguồn gốc từ hoạt động phạm tội, nhà nước có thể giữ lại tài sản này. Sự thay đổi nhằm hỗ trợ cuộc chiến chống tội phạm có tổ chức. Tuy nhiên, theo một số chuyên gia, quy định này có thể xâm phạm đến các quyền nhân thân và quyền sở hữu của chủ tài sản.

Trên thực tế, quy trình sẽ diễn ra như sau: Cảnh sát điều tra một người đàn ông về tội giết người, nhưng trong quá trình khám xét nhà, họ phát hiện hàng triệu korun tiền mặt thì sẽ tịch thu số tài sản này cho đến khi bản án kết tội giết người được tuyên và quá trình tố tụng mới liên quan đến tài sản bị tịch thu sẽ được khởi động.

Luật sư và chuyên gia luật hình sự Tomáš Gřivna giải thích: “Theo đề xuất của công tố viên, sẽ quyết định xem tài sản đó có bị sung công cho nhà nước hay không. Người khai nhận tài sản sẽ cần phải giải thích nguồn gốc tài sản. Điều này buộc người đó chủ động nộp bằng chứng và khai báo”.

Quyết định về tài sản bị tịch thu sẽ do cảnh sát hoặc công tố viên đưa ra, và chỉ các tài sản có giá trị ít nhất 1 triệu korun mới được phép tạm giữ.

“Hành vi phạm tội gốc không nhất thiết phải được xác định chính xác và tòa án cũng không cần đưa ra quan điểm về hành vi đó. Quy định này nhắm đến các hoạt động phạm tội. Nếu người đó sở hữu tài sản hợp pháp, thì quy định này sẽ không ảnh hưởng gì đến họ,” thẩm phán Tòa án Tối cao Radek Doležal cho biết.

“Sau đó, sẽ tiến hành thủ tục điều tra về nghi ngờ phạm tội. Tuy nhiên, nếu trong quá trình điều tra không xác định được đó là tội phạm, việc tịch thu sẽ bị hủy bỏ và tiền sẽ được trả lại cho chủ tài khoản,” Bộ trưởng Tư pháp Jeroným Tejc (ANO) giải thích.

Theo các luật sư, điều này không vi phạm nguyên tắc suy đoán vô tội, nhưng có thể ảnh hưởng đến quyền nhân thân của chủ sở hữu tài sản. “Thủ tục tịch thu được thực hiện nhắm vào tài sản, không phải nhắm vào cá nhân, và không phụ thuộc vào cáo buộc. Trong những trường hợp này, nguyên tắc suy đoán vô tội không được áp dụng,” phát ngôn viên Viện Công tố Tối cao Petr Malý cho biết.

“Tiêu chuẩn sẽ được giữ nguyên, rằng người đó sẽ không bị áp dụng hình phạt, nhưng đây là sự can thiệp vào quyền nhân thân và danh tiếng của họ,” luật sư hiến pháp Ondřej Preuss nhận định.

“Nguyên tắc suy đoán vô tội sẽ không được áp dụng. Người đó sẽ phải chứng minh rằng số tiền đó không phải có nguồn gốc từ hoạt động phạm tội. Đây là điều rất nguy hiểm và đồng thời không thực tế khi áp dụng vào tài sản,” thành viên Ủy ban pháp luật hiến pháp của Hạ viện, Marek Benda (ODS), phát biểu.

Dự thảo luật là một phần của việc chuyển Chỉ thị của Nghị viện và Hội đồng châu Âu về thu hồi và tịch thu tài sản vào luật pháp Cộng hòa Séc. Nếu được thông qua, luật sẽ có hiệu lực từ tháng 7 năm nay.

(Theo TN Nova)