Chính phủ Séc dự định duy trì việc giới hạn tuổi nghỉ hưu ở 65. Đồng thời, họ sẽ áp dụng quy định này cùng với việc điều chỉnh chế độ nghỉ hưu sớm cho các nghề nghiệp nặng nhọc.

Chính phủ liên mình gồm ANO, SPD và Motoristé hứa hẹn giữ mức trần tuổi nghỉ hưu ở tuổi 65 trong chương trình của mình. Trong dự thảo kế hoạch lập pháp, nội dung này từng được đưa vào sửa đổi luật hưu trí dự kiến trong năm nay và dự kiến có hiệu lực từ năm sau. Tuy nhiên, Bộ trưởng Lao động Aleš Juchelka (ANO) cho biết quy định này chỉ được áp dụng từ năm 2028 thông qua một sửa đổi khác liên quan đến lương hưu cho các nghề nặng nhọc. Dù vậy, kế hoạch lập pháp đã được thông qua hiện không còn đề cập đến việc “đóng băng” tuổi nghỉ hưu ở mức 65 trong bất kỳ dự luật nào. Phe đối lập hoan nghênh việc chính phủ sẽ không hủy bỏ cải cách hưu trí của họ.

“Chúng tôi chưa bao giờ nói rằng sẽ thay đổi tất cả các biện pháp tham số (của chính phủ tiền nhiệm), mà chỉ hủy những biện pháp cốt lõi. Và chúng tôi sẽ làm điều đó,” Bộ trưởng Tài chính Alena Schillerová cho biết. Theo bà, khái niệm “cải cách hưu trí” đã trở nên rỗng nghĩa. “Tôi dám nói rằng sẽ không còn cải cách hưu trí nữa, mà chỉ còn các điều chỉnh tham số,” Bộ trưởng Tài chính nói.

Bà cũng nhấn mạnh rằng trần tuổi nghỉ hưu sẽ không ảnh hưởng đến người dân nào trong nhiệm kỳ này; mốc 65 tuổi chỉ đạt được vào những năm 2030. Hiện nay, tuổi nghỉ hưu vẫn tăng dần—mỗi năm tăng hai tháng đối với nam và thường là bốn đến sáu tháng đối với nữ. Theo cải cách của chính phủ tiền nhiệm, mức tăng sẽ là một tháng mỗi năm và sẽ đạt 67 tuổi vào năm 2057. Theo tài liệu của Bộ Lao động trình lên cơ chế đối thoại ba bên, việc áp trần sẽ bắt đầu làm tăng chi tiêu lương hưu từ năm 2030; đến giữa thế kỷ, chi tiêu hàng năm có thể tăng từ 2,2 tỷ korun lên gần 129 tỷ korun.

Theo nghị sĩ đảng KDU-ČSL và cựu Bộ trưởng Lao động Marian Jurečka, chính phủ cần nói rõ nguồn tài chính cho khoản chi tăng thêm này. “Đây là thực tế. Không thể kết hợp được nếu một chính trị gia không thừa nhận rằng điều đó sẽ phải trả giá bằng việc tăng nợ quốc gia, tăng đóng góp của con cháu hoặc giảm lương hưu. Với một chính trị gia có trách nhiệm, không có lựa chọn nào khác,” ông nói. Ông cũng chỉ ra sự thiếu hụt lớn về lực lượng lao động khi thế hệ đông dân được gọi là “con cái thời Husák” bước vào tuổi nghỉ hưu. Đồng thời nhấn mạnh rằng do già hóa dân số, cần tính đến chi phí lớn cho các dịch vụ xã hội và y tế.

Bà Schillerová lập luận rằng những người ở độ tuổi 50–60 gặp khó khăn trong việc tìm việc làm. Bà cũng đề cập rằng tuổi thọ tuy tăng nhưng số năm sống khỏe mạnh không tăng tương ứng—dù chỉ số này mang tính chủ quan và không dựa hoàn toàn trên dữ liệu đo lường. Theo một nghiên cứu trước đây, tình trạng sức khỏe của người Séc không kém hơn so với người dân ở các quốc gia khác.

Séc hiện chi khoảng 8% GDP cho lương hưu. Bà Schillerová cho biết ở các nước phát triển khác, con số này có thể lên tới 12%. Theo các dự báo, tại Séc tỷ lệ này tối đa sẽ đạt khoảng 11,5% GDP. Jurečka nhấn mạnh rằng ở nhiều quốc gia khác, lương hưu bị đánh thuế, nên khi điều chỉnh, các tỷ lệ này thực chất có thể so sánh được với nhau.

(Theo ČT24)