Theo Thủ tướng Andrej Babiš, nhà nước đang xem xét tăng độ tuổi được phép sử dụng kratom lên 21 tuổi hoặc siết chặt hơn nữa việc bán loại chất này. Các chuyên gia từ nhiều lĩnh vực khác nhau đã không đạt được sự đồng thuận về việc cấm hoàn toàn kratom. Đại diện cảnh sát và các bác sĩ nhi khoa ủng hộ đề xuất này, trong khi các chuyên gia về cai nghiện và kinh tế cảnh báo rằng việc cấm hoàn toàn có thể dẫn đến sự gia tăng của thị trường chợ đen. Theo họ, điều quan trọng nhất là công tác phòng ngừa và nâng cao nhận thức về tác động của chất này.

Hiện nay, việc bán kratom – một chất có tác dụng kích thích hoặc làm dịu – chỉ được phép theo hình thức quản lý có kiểm soát dành cho người trưởng thành và tại các cửa hàng có giấy phép. Tuy nhiên, theo Thủ tướng Babiš, quy định này chỉ tồn tại trên giấy tờ, vì kratom vẫn tiếp tục được bán trên internet và tại các cửa hàng không có giấy phép.

“Bộ Y tế đang chuẩn bị một số thay đổi. Ví dụ như nâng độ tuổi từ 18 lên 21,” ông nói thêm và cho biết đang xem xét áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt, tăng lệ phí hành chính hoặc siết chặt các quy định đối với cửa hàng bán kratom. Hiện tại có 168 cửa hàng được cấp phép.

Bộ trưởng Y tế Adam Vojtěch (ANO) lại không đồng tình với quy trình hiện tại. Theo ông, việc bộ cấp phép cho các cửa hàng vô tình tạo tín hiệu cho xã hội rằng cơ quan nhà nước đồng ý với việc sử dụng kratom.

Kết hợp với các chất khác

Theo các chuyên gia, nguyên nhân chính dẫn đến các ca ngộ độc, kể cả tử vong, là việc kết hợp kratom với rượu hoặc thuốc, chẳng hạn như thuốc chống trầm cảm. Nhà độc chất học Martin Kuchař từ Đại học Hóa – Công nghệ Praha cho biết hoạt chất trong kratom ảnh hưởng đến các enzyme gan. “50% các loại thuốc được phân giải thông qua những enzyme này,” ông giải thích.

Theo ông, dữ liệu từ Mỹ cũng xác nhận điều này. “Cho thấy rằng 90% các trường hợp còn sử dụng thêm chất khác, chủ yếu là thuốc,” ông cho biết. Hiện tại Séc chưa có dữ liệu đầy đủ. Theo thống kê chính thức, có 17 ca tử vong liên quan đến việc sử dụng kratom, phần lớn là do dùng kết hợp với các chất khác.

Theo ông Kuchař, vấn đề của thị trường chợ đen là hoàn toàn không có kiểm soát về thành phần và chất lượng. Nhiều trường hợp không phải là kratom tự nhiên mà là các chất tổng hợp hoặc bán tổng hợp. “Trên lâm sàng, rất thường xảy ra nhầm lẫn giữa quá liều kratom và quá liều các loại chiết xuất này,” ông nói thêm.

“Rủi ro liên quan chủ yếu đến liều cao và việc sử dụng lâu dài,” Roman Gabrhelík, phó trưởng khoa cai nghiện của Khoa Y số 1 Đại học Charles và Bệnh viện Đa khoa Praha, cho biết. Ông đánh giá các biến thể tổng hợp có mức độ nguy hiểm cao hơn vì khả năng gây nghiện rất mạnh. Tuy nhiên, ông không ủng hộ việc cấm hoàn toàn vì nhu cầu sử dụng sẽ không biến mất.

Ngược lại, Jana Schmidtová, thành viên hội đồng của Ban Tâm thần Trẻ em và Thanh thiếu niên thuộc Hiệp hội Tâm thần học của Hội Y khoa Séc Jan Evangelista Purkyně, lại ủng hộ lệnh cấm. “Chúng tôi ghi nhận sự gia tăng khổng lồ, hiện nay ngay cả trẻ em 13 tuổi cũng sử dụng thường xuyên,” bà cho biết. Theo bà, vấn đề nghiêm trọng còn nằm ở việc thiếu chuyên gia chăm sóc sức khỏe tâm thần cho trẻ em, đặc biệt là trẻ nghiện chất kích thích.

Theo các ước tính trước đây, khoảng 400 nghìn người đang sử dụng kratom và có tới một phần tư học sinh trung học phổ thông ở các lớp lớn đã từng thử qua. Giá trị thị trường kratom tại Séc vào khoảng hai tỷ korun.

Theo giám đốc Trung tâm Chống ma túy Quốc gia Jakub Frydrych, lượng kratom thông qua hải quan năm 2021 là khoảng 31 tấn, trong khi năm ngoái đã lên tới 487 tấn. Theo ông, chất này chủ yếu xuất hiện trên thị trường trực tuyến. Ông cho rằng nên xem xét lại việc quản lý và đề xuất đưa kratom vào danh sách chất cấm.

(Theo iDnes)