Chính phủ trong phiên họp ngày thứ Hai đã thông qua chiến lược phát triển kinh tế và nghị định cho phép người tị nạn Ukraine tiếp tục nộp đơn xin quy chế cư trú dài hạn đặc biệt trong năm nay. Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) sau cuộc họp cũng thông báo ứng viên mới cho chức bộ trưởng Môi trường là Igor Červený (đảng Motoristé). Nội các đồng thời bổ nhiệm đặc phái viên phụ trách việc tái cơ cấu mạng lưới bệnh viện tại Praha và xây dựng một bệnh viện mới, người được Bộ Y tế chỉ định là Pavel Scholz.

“Chính phủ đã phê duyệt một văn bản kinh tế hoàn toàn mang tính then chốt,” Bộ trưởng Công nghiệp và Thương mại Karel Havlíček (ANO) nhấn mạnh. Theo ông, chiến lược kinh tế là một gói biện pháp chiến lược chi tiết, làm nền tảng cho việc đạt được tăng trưởng kinh tế.

Havlíček cho biết hàng chục chuyên gia đã tham gia xây dựng chiến lược. “Cần nói rõ rằng động lực chính của nền kinh tế sẽ là khu vực tư nhân chứ không phải nhà nước,” ông nói, đồng thời khẳng định vai trò của nhà nước sẽ là tạo dựng môi trường ổn định, có thể dự đoán cho khu vực tư nhân. Chiến lược sẽ được giới thiệu chi tiết vào ngày thứ Sáu.

Tài liệu được chia thành một số phần theo lĩnh vực kinh tế. Về năng lượng, chiến lược tính đến việc mua lại cổ phần của các cổ đông thiểu số trong tập đoàn ČEZ, đầu tư vào điện hạt nhân và khí đốt với mục tiêu giảm giá năng lượng. Trong giáo dục, trọng tâm sẽ là phát triển các ngành phù hợp với nhu cầu thị trường lao động, quốc tế hóa các trường đại học và thay đổi cơ chế quản trị. Để hỗ trợ xây dựng và nhà ở, chiến lược đề cập đến việc sửa đổi luật xây dựng và cải cách thị trường cho thuê.

Trong lĩnh vực giao thông, chính phủ đề ra kế hoạch hoàn thiện mạng lưới đường cao tốc, hiện đại hóa các tuyến đường sắt hành lang và khởi động xây dựng đường sắt cao tốc. Những phần khác của chiến lược đề cập đến mục tiêu trong số hóa, an ninh nguyên liệu, môi trường kinh doanh và tài chính công.

Một trong những trụ cột chính của tăng trưởng sẽ là đầu tư. Theo Havlíček, chính phủ muốn thúc đẩy đầu tư thông qua các công cụ tài chính của EU, mở rộng sử dụng mô hình hợp tác công – tư (PPP) và tăng đầu tư của các doanh nghiệp nhà nước. “Chúng tôi muốn giảm trợ cấp trực tiếp và tăng động lực để doanh nghiệp tự đầu tư,” ông nói. Chiến lược xuất phát từ tài liệu mà phong trào ANO đã công bố trước bầu cử năm ngoái.

Tài liệu kèm theo lộ trình thời gian thực hiện từng nhóm biện pháp. Việc điều phối và giám sát thực hiện sẽ do một nhóm dưới quyền Bộ Công nghiệp và Thương mại đảm nhiệm, do chính Havlíček đứng đầu.

Lãnh đạo đảng đối lập mạnh nhất ODS, ông Martin Kupka, đánh giá chiến lược ở nhiều điểm là đúng hướng – như đầu tư vào nguồn điện hạt nhân, lưới truyền tải và năng lượng tái tạo, gắn kết giáo dục với thực tiễn hay mở rộng tiếp cận thị trường lao động cho lao động có tay nghề từ nước ngoài. Tuy vậy, ông chỉ trích việc các cam kết không kèm theo ước tính chi phí cụ thể và phản đối kế hoạch quốc hữu hóa ČEZ, cho rằng tập đoàn này nên dùng nguồn lực cho đầu tư chứ không phải mua lại cổ phần của cổ đông thiểu số.

Giới phân tích thời gian qua cũng đánh giá tích cực định hướng cải thiện điều kiện cho khu vực tư nhân, đồng thời bày tỏ hoài nghi về một số bước cụ thể, đặc biệt là kế hoạch quốc hữu hóa ČEZ.

“Nhà nước phải thiết lập điều kiện để khu vực tư nhân có thể phát triển, và ở điểm này chiến lược kinh tế thực sự rất đáng chú ý. Có thể nói đây là một trong những chiến lược kinh tế được chuẩn bị kỹ lưỡng nhất mà chúng ta từng có,” chuyên gia Aleš Bělohradský từ Trung tâm Tài chính công, Khoa Khoa học Xã hội, Đại học Karlova nhận định.

Theo ông, điểm yếu của chiến lược là tạo ấn tượng gần như mọi thứ đều có thể tài trợ bằng nguồn vốn tư nhân, trong khi phần chi công sẽ phải rất đáng kể. “Vấn đề tài trợ phần chi công gần như không được đề cập trong tài liệu,” ông lưu ý.

Quy chế cư trú dài hạn đặc biệt cho người tị nạn Ukraine

Chính phủ cũng thông qua nghị định cho phép người tị nạn Ukraine tiếp tục trong năm nay xin cấp quy chế “cư trú dài hạn đặc biệt”. Trước đó, Chủ tịch SPD Tomio Okamura cho biết các bộ trưởng SPD trong chính phủ sẽ bỏ phiếu chống, với lập luận rằng người nước ngoài không nên được hưởng điều kiện đơn giản hơn so với quy trình thông thường. “Tất cả phải đáp ứng điều kiện tiêu chuẩn, không có ngoại lệ,” Okamura nói trước phiên họp của hội đồng liên minh.

Bộ trưởng Lao động và Các vấn đề Xã hội Aleš Juchelka (ANO) ngược lại cho rằng thị trường lao động trong nước không thể thiếu lao động từ Ukraine, chẳng hạn trong lĩnh vực xây dựng, chăm sóc người cao tuổi hay y tế. “Chúng ta thiếu nhân lực ở một số vị trí, nên đang cố gắng tăng thêm hạn ngạch lao động nước ngoài,” ông nhấn mạnh, bổ sung rằng một mục tiêu khác là mở rộng hình thức làm việc bán thời gian.

Theo Bộ Nội vụ, điều kiện để được cấp quy chế cư trú dài hạn đặc biệt không thay đổi. Nhóm người có thể xin là những người tị nạn đang hưởng quy chế bảo vệ tạm thời, đã sống tại Séc ít nhất hai năm, có khả năng tự đảm bảo tài chính, không có tiền án, có chỗ ở ổn định, có bảo hiểm y tế liên tục không nợ phí, không được nhận trợ cấp nhân đạo và có thu nhập hằng năm trên 440.000 korun. Với mỗi thành viên gia đình đăng ký chung, mức yêu cầu tăng thêm 110.000 korun. Con cái của người nộp đơn phải đi học tại Séc.

Năm ngoái, khoảng 80.000 người Ukraine đã nộp đơn xin quy chế này, trong đó hơn 16.000 người được chấp thuận. Một số tổ chức phi chính phủ cho rằng các điều kiện quá khắt khe, chỉ phù hợp với phạm vi hẹp người tị nạn. Bộ Nội vụ trước đó phản bác, cho hay các tiêu chí được đặt ra phù hợp với chuẩn chung mà người nước ngoài phải đáp ứng nếu muốn xin cư trú tại Séc.

Bộ trưởng Nội vụ Lubomír Metnar (ANO) khẳng định sau phiên họp rằng chính phủ coi nghị định là công cụ hỗ trợ những người đã sống và làm việc lâu dài tại Séc. “Theo thỏa thuận trong liên minh, chúng tôi tiếp tục duy trì chương trình này trong năm nay, nhắm vào những người có khả năng tự đảm bảo tài chính, không vi phạm pháp luật và muốn gắn bó làm việc tại đây,” ông nói.

Đến cuối năm ngoái, 393.056 người – tương đương khoảng 3,6% dân số – đang hưởng quy chế bảo vệ tạm thời tại Séc, cho phép họ tiếp cận bảo hiểm y tế công, giáo dục và thị trường lao động.

Đặc phái viên tái cấu trúc mạng lưới bệnh viện Praha

Chính phủ đồng thời bổ nhiệm Pavel Scholz làm đặc phái viên phụ trách tái cấu trúc mạng lưới bệnh viện tại Praha và chuẩn bị xây dựng một khu bệnh viện mới. Từ tháng 2, ba trong số năm bệnh viện do Bộ Y tế quản lý đã có giám đốc mới; hai bệnh viện Bulovka và Vinohrady (FNKV) được đặt dưới một lãnh đạo chung.

“Trong giai đoạn tới tôi muốn tập trung hoàn thiện đội ngũ chuyên môn, siết chặt hợp tác với ban lãnh đạo các bệnh viện liên quan và chuẩn bị các tài liệu phân tích, định hướng,” Scholz cho biết trong thông cáo báo chí. Bước tiếp theo sẽ là phân tích hoạt động, năng lực tiếp nhận và, cùng với chính quyền thành phố, chuẩn bị phương án quy hoạch – kiến trúc cho khu bệnh viện mới.

Thủ tướng Babiš nhấn mạnh, các bệnh viện Thomayerova ở Krč, bệnh viện Vinohrady, Bulovka và Bệnh viện Đại học Tổng hợp (VFN) “đều được xây rất lâu trước đây”. “Vì thế điều đặc biệt quan trọng là Praha có một bệnh viện siêu hiện đại,” ông nói, coi dự án này là khoản đầu tư khó thứ hai sau xây dựng nhà máy điện hạt nhân.

Theo Babiš, ông mới đây đã thăm một bệnh viện hiện đại tại Bratislava, ban đầu được dự trù theo mô hình PPP, nhưng sau cùng được tập đoàn Penta Investments thực hiện với tổng chi phí khoảng 5,9 tỷ korun. Phương thức tài trợ cho dự án bệnh viện mới tại Séc hiện chưa được quyết định. “Tạm thời, định hướng là nhà nước sẽ là nhà đầu tư. Nhưng có thể sau này chúng ta sẽ tổ chức đấu thầu dự án PPP để nhà đầu tư tư nhân tham gia xây dựng,” Thủ tướng nói.

Địa điểm xây dựng bệnh viện mới chưa được công bố. Bộ trưởng Y tế Adam Vojtěch (ANO) đầu tháng 2 cho biết ngoài khu vực Letňany đã được bàn thảo trước đó, một địa điểm khác cũng đang được cân nhắc. “Hiện chúng tôi thiên về phương án Letňany, nhưng vẫn đang trong giai đoạn phân tích ban đầu,” ông nói.

Theo Vojtěch, một phần các bệnh viện nằm ở bờ phải sông Vltava – cụ thể là Bulovka, Vinohrady và VFN – sẽ chuyển đến khu phức hợp mới. Việc chuẩn bị cho kế hoạch di dời này là nhiệm vụ trọng tâm của giám đốc mới Bulovka và FNKV, ông Petr Kolouch, trước đây là giám đốc Trung tâm Cấp cứu Y tế Praha.

Từ đầu năm, Praha có năm bệnh viện đại học trực thuộc Bộ Y tế và một bệnh viện quân y trung ương thuộc Bộ Quốc phòng. Kế hoạch sáp nhập Bệnh viện Đại học Motol và Bệnh viện Na Homolce từ tháng 1/2026 được cựu Bộ trưởng Y tế Vlastimil Válek (TOP 09) công bố hồi tháng 4/2025. Válek sau này đánh giá chủ trương sáp nhập bệnh viện ở Praha là đúng hướng, song lưu ý việc Bộ trưởng Vojtěch bổ nhiệm trực tiếp các giám đốc mới mà không tổ chức tuyển chọn công khai.

Các quyết định khác của chính phủ

Chính phủ bác đề xuất của nhóm nghị sĩ đối lập KDU-ČSL về việc rút ngắn thời gian đóng bảo hiểm bắt buộc để được hưởng lương hưu từ 35 năm xuống còn 25 năm. Bộ trưởng Juchelka cho biết nội các đang chuẩn bị thay đổi các tham số của hệ thống bảo hiểm hưu trí theo đúng chương trình hành động của mình.

Chính phủ cũng phản đối dự luật của một nhóm nghị sĩ đối lập (KDU-ČSL, STAN, Piráti) về quy định vận hành các hệ thống xử lý nước thải quy mô hộ gia đình. Theo chính phủ, quy định được đề xuất sẽ khó áp dụng trên thực tế, nên nội các sẽ gửi ý kiến không đồng tình tới Quốc hội.

Nội các thảo luận việc bổ sung thành viên cho nhóm công tác chuẩn bị hồ sơ ứng cử tổ chức các chặng mở màn giải đua xe đạp Tour de France tại Séc. Nhóm sẽ có thêm Bộ trưởng phụ trách Thể thao, Phòng ngừa và Sức khỏe Boris Šťastný (Motoristé) và Chủ tịch Cơ quan Thể thao Quốc gia (NSA) Karel Kovář, người thay thế cựu chủ tịch NSA Ondřej Šebek. Chính phủ kỳ vọng nhận được bộ tài liệu hoàn chỉnh từ nhóm công tác trước cuối tháng 10.

Về chính sách khí hậu, chính phủ Babiš phê duyệt dự luật giao Bộ Môi trường và Tổng cục Hải quan quản lý cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), nhằm đảm bảo điều kiện cạnh tranh công bằng giữa doanh nghiệp EU và ngoài EU. Dự luật này đã được nội các trước của Thủ tướng Petr Fiala (ODS) thảo luận cuối năm 2024 nhưng Quốc hội chưa kịp thông qua trước khi kết thúc nhiệm kỳ. Nếu thiếu khung pháp lý quốc gia, các nhà xuất – nhập khẩu Séc có nguy cơ bất lợi so với doanh nghiệp ở các nước EU khác.

Chính phủ cũng quyết định bổ nhiệm ông Štěpán Kochánek – giám đốc phụ trách an toàn hạt nhân tại Cơ quan An toàn Hạt nhân Nhà nước (SÚJB) – làm người kế nhiệm bà Dana Drábová trong cương vị Chủ tịch SÚJB từ ngày thứ Tư. Bà Drábová qua đời hồi đầu tháng 10 năm ngoái ở tuổi 64.

Ngoài ra, các bộ trưởng thống nhất để ông Petr Sklenička, cựu Hiệu trưởng Đại học Nông nghiệp Séc tại Praha, giữ chức Chủ tịch Cơ quan Công nghệ Séc (TA ČR). Người tiền nhiệm Petr Konvalinka đã rời ghế chủ tịch để đảm nhiệm vị trí Trưởng khoa Xây dựng của Đại học Bách khoa Praha (ČVUT) từ đầu tháng 2. Ông Sklenička coi nhiệm vụ then chốt của mình là tăng cường hợp tác với các quốc gia dẫn đầu về công nghệ và gắn kết nghiên cứu với quá trình chuyển đổi, hiện đại hóa ngành công nghiệp Séc.

Thủ tướng Babiš cũng cho biết đã đề nghị Tổng thống Petr Pavel bổ nhiệm nghị sĩ đảng Motoristé, ông Igor Červený, làm Bộ trưởng Môi trường.

Theo CT24