Phần lớn tài xế tại Séc thường cho rằng việc vượt xe bên phải chủ yếu chỉ xảy ra trong thành phố, tuy nhiên trong một số trường hợp nhất định, hành động vốn thường bị cấm này vẫn được phép ngay cả ngoài khu dân cư. Dù vậy, nhiều người lái xe lại hiểu sai các ngoại lệ này và cho rằng mình được phép nhiều hơn thực tế. Họ thậm chí còn nhầm lẫn ngay cả về việc thế nào mới được xem là “vượt bên phải”. Các quy định được quy định rất rõ ràng và việc hiểu sai luật có thể khiến tài xế phải trả giá đắt.

Theo nguyên tắc cơ bản, vượt xe phải thực hiện bên trái, nhưng điều này không có nghĩa là việc chạy nhanh hơn ở làn bên phải luôn bị cấm trong mọi trường hợp. Luật cho phép một số ngoại lệ, trong đó có cả trên đường cao tốc hoặc các tuyến đường nhiều làn ngoài khu dân cư. Bộ Giao thông Séc giải thích rằng yếu tố quyết định nằm ở tình huống giao thông cụ thể.

“Việc đi bên phải được phép trong trường hợp các làn xe di chuyển song song khi giao thông đông đúc; lúc đó sẽ không bị coi là vượt xe nếu các phương tiện ở làn phải chạy nhanh hơn xe ở làn trái. Ngoài ra còn được phép khi đi vòng qua xe đang rẽ trái mà hướng di chuyển của xe đó đã rõ ràng; hoặc khi chạy trong làn nhập làn hay làn rẽ, tài xế cũng được phép vượt bên phải xe đang chạy ở làn chính,” phát ngôn viên của Bộ GTVT František Jemelka cho biết.

Vì vậy, nếu các xe đang di chuyển trong các làn song song — điển hình như ùn tắc trên cao tốc, dòng xe nhích từng chút trước đoạn thắt hẹp, hoặc tình huống bình thường trên đường nhiều làn khi làn trái chậm lại còn làn phải vẫn lưu thông trơn tru — thì không bị coi là vi phạm. Trong trường hợp đó, tài xế ở làn phải không cần phải phanh chỉ vì xe ở làn trái chạy chậm hơn. Đây không được xem là vượt xe theo nghĩa thông thường mà là “di chuyển song song”.

Tương tự, cũng có thể đi qua bên phải một chiếc xe đang rõ ràng rẽ trái và không còn nghi ngờ gì về hướng đi của nó. Một ngoại lệ khác liên quan đến làn nhập làn và làn rẽ. Nếu tài xế đang đi trong các làn này thì được phép vượt bên phải xe đang chạy ở làn chính. Tình huống này khá phổ biến ngoài thành phố, chẳng hạn tại các lối vào hoặc lối ra cao tốc hay trên các tuyến đường nhiều làn.

Không được tùy tiện vượt xe chậm bằng bên phải

Tuy nhiên, các ngoại lệ này không có nghĩa là làn phải có thể trở thành “đường tắt” để vượt mọi chiếc xe chạy chậm ở làn trái. Đây là một trong những lỗi phổ biến nhất.

Nếu giao thông không đông, các xe không chạy song song và cũng không phải là làn nhập hay làn rẽ, thì việc đi vượt qua xe chậm bên phải có thể bị xem là vượt xe trái phép.

Ví dụ điển hình là trên đường cao tốc: một tài xế chạy chậm ở làn trái, làn phải trống và chiếc xe phía sau thay vì chờ hoặc vượt an toàn bên trái thì lại tiếp tục chạy nhanh hơn bên phải để vượt lên. Nhiều tài xế biện minh cho hành động này bằng việc họ không chuyển làn và sau khi vượt vẫn tiếp tục chạy ở làn phải.

Nhưng đây chính là hiểu lầm phổ biến. “Điều quyết định trong việc vượt xe không phải là xe có chuyển làn hay không, mà là xe nhanh hơn đã đi vượt qua xe chậm hơn,” bà Alena Mühl, phát ngôn viên Bộ Giao thông, giải thích.

Nói cách khác, ngay cả khi sau khi vượt bên phải bạn không nhập vào trước xe kia mà vẫn tiếp tục đi ở làn phải, thì vẫn có thể bị xem là hành vi vi phạm giống như trường hợp vượt rồi cắt vào trước đầu xe.

Việc một tài xế khác chặn làn bên trái một cách vô lý cũng không làm thay đổi bản chất của vấn đề. Bản thân người đó có thể đang vi phạm luật vì sau khi vượt xong họ phải quay về làn phải. Nhưng điều đó không cho phép người khác “giải quyết” bằng cách vượt bên phải. Theo quan điểm của cảnh sát, cả hai đều có thể sai: một người vì cố tình bám làn trái, người còn lại vì vượt bên phải.

Có thể bị cấm lái xe

Nếu bạn vượt xe bên phải, khi bị cảnh sát phát hiện có thể dẫn đến hai kịch bản. “Có thể bị xem là vi phạm hành chính với mức phạt tại chỗ lên tới 1.500 korun, nhưng đôi khi cũng có thể chỉ bị nhắc nhở,” bà Alena Mühl từ Bộ Giao thông Séc cho biết về trường hợp nhẹ hơn.

Trong trường hợp nghiêm trọng hơn, tài xế có thể bị phạt hành chính tới 10.000 korun, bị trừ tới 6 điểm phạt hoặc thậm chí bị cấm lái xe trong một năm.

Từ đó, các tài xế có thể rút ra bài học đơn giản: việc chạy bên phải vẫn có thể hợp pháp ngay cả ngoài khu dân cư, nhưng chỉ trong những tình huống được quy định rõ ràng. Giao thông đông với các làn chạy song song, xe rẽ trái rõ ràng hoặc di chuyển trong làn nhập/rẽ là những trường hợp hoàn toàn khác với việc cố tình vượt xe chậm ở làn trái. Chính sự khác biệt này quyết định liệu tài xế có đang tuân thủ luật hay đang đối mặt với nguy cơ bị phạt nặng và mất nhiều điểm bằng lái.

(Theo CNN Prima NEWS)