Cộng hòa Séc hiện đã coi việc chia sẻ hình ảnh nhạy cảm mà không có sự đồng ý là hành vi phạm tội, bao gồm cả những hình ảnh khỏa thân do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra. Dưới đây là những điều nạn nhân cần biết và các mức hình phạt.

Cộng hòa Séc ban hành tội hình sự mới về việc chia sẻ hình ảnh nhạy cảm mà không có sự đồng ý, bao gồm cả các hình ảnh “deepfake” do AI tạo ra. Sửa đổi này nhằm ứng phó với tình trạng “revenge porn” và lạm dụng kỹ thuật số ngày càng gia tăng.
Luật mới có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, đóng một khoảng trống trong Bộ luật Hình sự Séc trước đây, khi nhiều nạn nhân chưa được bảo vệ rõ ràng.

Những thay đổi trong luật

Theo sửa đổi Bộ luật Hình sự, việc phát tán hoặc làm cho người khác truy cập hình ảnh nhạy cảm của một người mà không có sự đồng ý giờ đây là tội danh cụ thể.

Các chuyên gia pháp lý tại Dostupný advokát giải thích: tội danh mới áp dụng không chỉ với ảnh hoặc video được tạo ra với sự đồng ý ban đầu (ví dụ trong quan hệ riêng tư), mà còn với các nội dung sau này bị chia sẻ mà không có phép. Nó cũng bao gồm nội dung giả tạo hoặc chỉnh sửa nếu thể hiện một cách thực tế người nào đó trong tình huống nhạy cảm.

Trước đây, các công tố viên thường phải dựa vào các tội danh liên quan như vu khống hoặc xâm phạm quyền riêng tư. Quy định mới nhắm trực tiếp vào thiệt hại từ việc lạm dụng hình ảnh nhạy cảm.

Hành vi nào hiện nay bị coi là phạm tội?

Tội danh này bao gồm các tình huống như: Chia sẻ hoặc đăng tải ảnh/video nhạy cảm mà không có sự đồng ý; đe dọa sẽ phát tán các hình ảnh này; phát tán nội dung được chỉnh sửa hoặc tạo bằng AI nhưng mô phỏng thực tế; làm cho hình ảnh tiếp cận được với đông người (ví dụ qua mạng xã hội hoặc ứng dụng nhắn tin).

Theo Dostupný advokát, sự đồng ý là yếu tố pháp lý then chốt. Ngay cả khi người nào đó đồng ý tạo hình ảnh ban đầu, điều đó không có nghĩa họ đồng ý để phát tán.

Những hình phạt nào sẽ được áp dụng?

Hành vi cơ bản có thể bị phạt tù, phạt tiền hoặc các biện pháp hình sự khác. Hình phạt sẽ tăng nặng nếu gây hậu quả nghiêm trọng; hành vi nhằm vào trẻ vị thành niên; có ý định gây thiệt hại lớn (về uy tín, công việc, hoặc sức khỏe tinh thần của nạn nhân).

Tòa án sẽ đánh giá phạm vi phát tán, ý định của người vi phạm và tác động đối với nạn nhân khi xác định hình phạt. Việc công khai qua các nền tảng lớn hoặc chiến dịch quấy rối phối hợp có thể bị xử lý nghiêm hơn.

Nạn nhân nên làm gì?

Bà Johanna Nejedlová, người sáng lập Konsent (tổ chức phòng chống bạo lực tình dục), cho biết hình ảnh khiêu dâm do AI tạo ra có thể gây ảnh hưởng cho nạn nhân tương tự như ảnh thật.

Nạn nhân có thể gặp các vấn đề như lo âu, mất ngủ, trầm cảm và thiếu niềm tin. Họ có thể cảm thấy bất công ngay cả khi biết nội dung là giả. Việc chia sẻ hoặc chuyển tiếp hình ảnh cũng là một phần tấn công nạn nhân.

Konsent khuyến nghị:

• Bảo lưu bằng chứng (ảnh chụp màn hình, địa chỉ URL, dấu thời gian)
• Báo cáo nội dung ngay lập tức cho nền tảng
• Nộp đơn tố cáo hình sự với cảnh sát
• Xem xét việc nhờ tư vấn pháp lý để yêu cầu gỡ bỏ nội dung và bồi thường

Trong các trường hợp khẩn cấp, tòa án cũng có thể ban hành lệnh tạm thời để ngăn chặn việc phát tán tiếp theo
Điều luật này chỉ áp dụng cho AI và deepfake?

Mặc dù sửa đổi luật nhấn mạnh đến sự gia tăng của khiêu dâm “deepfake” do AI tạo ra, phạm vi của luật rộng hơn.

Theo Dostupný advokát, yếu tố quyết định là liệu hình ảnh có mô tả một người trong bối cảnh nhạy cảm mà không có sự đồng ý của họ, bất kể hình ảnh đó là thật, bị chỉnh sửa hay hoàn toàn giả tạo nhưng vẫn có thể nhận diện người đó một cách thực tế.

Điều này giúp luật Séc thích ứng tốt với sự phát triển công nghệ, đảm bảo nạn nhân được bảo vệ ngay cả khi không tồn tại hình ảnh gốc nào.

Tại sao luật này quan trọng trong thời điểm hiện tại?

Các tranh cãi xung quanh các dịch vụ như Grok của X, nơi người dùng thử nghiệm tạo phiên bản tình dục hóa hoặc khiêu dâm của người thật bằng AI, đã cho thấy hình ảnh nhạy cảm có thể bị thao túng và phát tán mà không có sự đồng ý một cách dễ dàng.

Các cơ quan chức năng cũng báo cáo số vụ việc gia tăng tại trường học, khi học sinh sử dụng công cụ AI để tạo nội dung không được đồng ý; hình ảnh số của người dưới 18 tuổi có thể bị coi là khiêu dâm trẻ em theo luật Séc, với mức hình phạt hình sự nghiêm khắc. (Ông Ondřej Moravčík, Chủ tịch Cảnh sát Séc, khuyến nghị ghi lại và báo cáo ngay các trường hợp.)

Các chuyên gia pháp lý cho rằng sửa đổi luật phản ánh thực tế rằng việc lạm dụng hình ảnh nhạy cảm có thể gây hậu quả tâm lý, nghề nghiệp và xã hội lâu dài.

(Theo expats)