Amnesty cho rằng tình hình nhân quyền tại Séc đang ghi nhận cả tiến bộ lẫn thụt lùi, với một số cải cách tích cực nhưng đồng thời xuất hiện nhiều lo ngại về bài ngoại, tình trạng phân biệt đối xử người Roma và sức ép lên các tổ chức phi chính phủ.

Một báo cáo mới của Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International) cảnh báo “xu hướng đáng lo ngại” về sự xói mòn các quyền con người tại Cộng hòa Séc, chỉ ra sự gia tăng các vụ tấn công mang tính bài ngoại nhằm vào người tị nạn Ukraine và tình trạng tiếp diễn của việc tách biệt trẻ em Roma trong hệ thống giáo dục.

Bản đánh giá nhân quyền thường niên cho biết mặc dù Séc đã đạt được một số tiến bộ về mặt lập pháp, bất bình đẳng sâu sắc vẫn tồn tại.

Giám đốc chi nhánh Amnesty International tại Séc, bà Lucie Laštíková, nhấn mạnh tình hình hiện nay phản ánh xu hướng suy giảm rộng hơn về nhân quyền, bình đẳng và pháp quyền trên toàn cầu.

“Ngay tại đây, chúng ta cũng chứng kiến những diễn biến đáng quan ngại, từ tâm lý bài ngoại ngày càng gia tăng đối với người tị nạn cho tới tình trạng bất bình đẳng kéo dài trong giáo dục và việc các quyền của các cặp đôi đồng giới chưa được thừa nhận đầy đủ,” bà nói. Các cặp đôi đồng giới tại Séc đến nay vẫn chưa được kết hôn và chưa được bảo đảm đầy đủ các quyền làm cha, mẹ.

Theo bà Laštíková, nếu nhà nước không bảo vệ được các quyền cơ bản trong nước, họ sẽ khó có thể bảo vệ nhân quyền một cách hiệu quả trên trường quốc tế.

Bạo lực thể xác nhằm vào người tị nạn  
Báo cáo dẫn chứng một số vụ bạo lực thể xác, trong đó có vụ một tài xế tàu điện ở Praha tấn công một gia đình người Ukraine. Amnesty cũng lưu ý rằng dù tỷ lệ có việc làm của người tị nạn vẫn tương đối cao, khoảng 50% hộ gia đình người Ukraine tại Séc đang sống dưới ngưỡng nghèo thu nhập.

Tổ chức này cho rằng một số chính trị gia đã cố ý lan truyền thông tin sai lệch về người Ukraine.

Một mối lo ngại lớn khác là tình trạng tách biệt trẻ em Roma vẫn tiếp diễn, với hơn 130 trường học bị các nhà nghiên cứu xác định là có mức độ “phân tách” cao. Chính phủ đã đưa ra một số biện pháp nhằm khắc phục, song Amnesty nhận định tiến độ cải thiện còn quá chậm.

Những điểm tích cực và các lo ngại về quyền tự do dân sự  
Bên cạnh những vấn đề nêu trên, báo cáo cũng ghi nhận một số bước tiến lập pháp, bao gồm việc thành lập chức danh Thanh tra thiếu nhi (ombudsman trẻ em), lệnh cấm mọi hình thức trừng phạt thân thể trẻ em, định nghĩa mới về tội hiếp dâm dựa trên yếu tố đồng thuận, cũng như việc kéo dài thời hạn bồi thường cho các phụ nữ Roma từng bị triệt sản trái phép.

Giới chức Séc khẳng định nước này vẫn là một nền dân chủ ổn định, và những cải cách pháp lý gần đây thể hiện xu hướng tiến bộ, chứ không phải sự suy giảm mang tính hệ thống.

Tuy vậy, báo cáo bày tỏ quan ngại về các quyền tự do dân sự, bao gồm sức ép chính trị lên các tổ chức phi chính phủ và những đề xuất hạn chế nguồn tài trợ cho các tổ chức nhận hỗ trợ từ nước ngoài. Amnesty cũng chỉ trích chính sách môi trường của Séc, cho rằng nước này vẫn tiếp tục thúc đẩy sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Về đối ngoại, tổ chức này đặt dấu hỏi đối với hoạt động xuất khẩu vũ khí của Séc sang Israel, trên cơ sở lo ngại về việc tuân thủ các nghĩa vụ theo luật pháp quốc tế.

Báo cáo được công bố trong bối cảnh Cộng hòa Séc tiếp tục phải xử lý những tranh luận nội bộ trong khuôn khổ Liên minh châu Âu về di cư, bình đẳng và các quyền tự do dân sự.

Theo Expats