Nền kinh tế Cộng hòa Séc bước vào năm 2026 đối mặt với một trong những thị trường lao động căng thẳng nhất trong lịch sử hiện đại của nước này.

Tỷ lệ việc làm đạt mức cao kỷ lục, tỷ lệ thất nghiệp gần như thấp nhất có thể, nhưng các nhà tuyển dụng trên toàn quốc vẫn cho biết họ không thể tìm đủ người để duy trì hoạt động.

Chỉ trong hai năm qua, lực lượng lao động đã tăng khoảng 200.000 người. Hầu hết sự tăng trưởng này đến từ nước ngoài, với vai trò trung tâm thuộc về các lao động Ukraine.

Những gì từng được coi là giải pháp tạm thời giờ đã trở thành trụ cột cấu trúc của nền kinh tế. Nhiều công ty cho biết nếu thiếu lao động nước ngoài, họ đã buộc phải cắt giảm sản xuất hoặc dịch vụ.

Một ngõ cụt về nhân khẩu học

Phía sau tình trạng thiếu hụt là một vấn đề không thể giải quyết nhanh chóng. Lực lượng lao động trong nước đang thu hẹp khi dân số già đi và ngày càng ít người trẻ tham gia thị trường lao động. Đồng thời, nhu cầu về hàng hóa và dịch vụ tiếp tục tăng. Các công ty xây dựng, nhà hàng và các đơn vị cung cấp dịch vụ xã hội là những ngành đã hoạt động hết công suất, với số lượng đơn hàng chất đống nhanh hơn khả năng hoàn thành.

Các nhà quản lý mô tả một thực tế đơn giản: có công việc, nhưng không còn ai để làm. Hệ quả là chi phí tăng cao, thời gian giao hàng kéo dài và áp lực lên năng suất lao động. Tăng trưởng kinh tế, từng được thúc đẩy bởi xuất khẩu và sản xuất, giờ ngày càng bị giới hạn bởi tình trạng thiếu nhân lực sẵn có.

Thay đổi về nơi làm việc

Cơ cấu việc làm cũng đang thay đổi. Ngành sản xuất truyền thống đang dần mất đi lực lượng lao động, trong khi các ngành xây dựng, năng lượng, quốc phòng và dịch vụ xã hội đang hấp thụ nhiều lao động hơn. Quá trình chuyển đổi này dự kiến sẽ tiếp tục trong suốt năm, làm tăng nhu cầu về đào tạo lại và nâng cao kỹ năng.

Các công ty đang bị thúc đẩy phải đầu tư nhiều hơn vào nhân viên của mình, không chỉ để lấp đầy các khoảng trống mà còn để theo kịp công nghệ mới và các quy định nghiêm ngặt hơn. Ở nhiều doanh nghiệp, đào tạo đã chuyển từ một lợi ích phụ sang trở thành nhu cầu cốt lõi trong kinh doanh.

Các ngành có triển vọng và các ngành đang chịu áp lực

Các nhà phân tích nhận thấy ngành quốc phòng và dược phẩm có triển vọng mạnh mẽ, được hỗ trợ bởi bối cảnh địa chính trị hiện tại và chi tiêu công gia tăng. Ngược lại, các ngành sử dụng nhiều năng lượng như hóa chất và sản xuất thủy tinh đang chịu áp lực do chi phí vận hành cao, làm xói mòn các biên lợi nhuận vốn đã mỏng.

Ngành ô tô nằm ở vị trí trung gian. Nó vẫn là trụ cột của nền kinh tế Cộng hòa Séc, nhưng đang đối mặt với nhiều bất ổn liên quan đến nhu cầu biến động, chiến lược sản xuất thay đổi và nguy cơ xuất hiện các rào cản thương mại mới. Đối với các nhà cung cấp, việc lập kế hoạch giờ đây trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.

Tiền lương tiếp tục tăng, nhưng chậm

Một trong những điểm hiếm hoi mà các nhà kinh tế đồng thuận là tiền lương sẽ tiếp tục tăng. Mức tăng được dự đoán sẽ ổn định thay vì đột biến, với mức lương danh nghĩa tăng khoảng 5–7%. Nếu lạm phát được kiểm soát, người lao động sẽ thấy thu nhập thực tế tăng nhẹ, điều này có thể hỗ trợ chi tiêu hộ gia đình.

Các quy định pháp lý cũng tạo thêm một lớp ảnh hưởng đến cuộc tranh luận về lương. Từ tháng 1, mức lương tối thiểu hàng tháng đã tăng lên 22.400 korun, tương đương 134,40 korun mỗi giờ. So với mức 20.800 korun của năm ngoái, đây là mức tăng lớn nhất trong ba năm qua. Thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến những người có thu nhập thấp nhất mà còn tác động đến các ngưỡng thuế, quyền lợi trợ cấp và chi phí của người sử dụng lao động, bao gồm cả những chi phí liên quan đến hợp đồng lao động.

Tính minh bạch trở thành trọng tâm

Một vấn đề lớn khác đối với các nhà tuyển dụng trong năm nay là việc triển khai chỉ thị châu Âu về minh bạch lương. Cộng hòa Séc phải đưa chỉ thị này vào luật quốc gia trước ngày 7 tháng 6. Mục tiêu là thu hẹp khoảng cách lương, đặc biệt giữa nam và nữ, và trao cho người lao động các công cụ mạnh mẽ hơn để yêu cầu trả lương công bằng.

Mặc dù ít ai phản đối mục đích này, cách thức áp dụng các quy định đã bắt đầu gây tranh luận. Các nhóm doanh nghiệp cảnh báo rằng một cách tiếp cận quá cứng nhắc và quan liêu có thể đặt gánh nặng hành chính nặng nề lên các công ty, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ. Có lo ngại rằng các nghĩa vụ báo cáo phức tạp có thể làm lu mờ mục tiêu ban đầu.

(Theo praguemorning)