Đại biểu Quốc hội nêu lý do không nên cấm tuyệt đối trẻ em sử dụng điện thoại thông minh
Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh cho rằng không nên cấm tuyệt đối trẻ em dùng điện thoại thông minh mà nên hạn chế sử dụng điện thoại trong những môi trường, thời điểm cụ thể như trong giờ học, cũng như áp dụng các biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt hơn.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, đại biểu Quốc hội Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng) cho rằng đề xuất nghiên cứu cấm trẻ em từ 16 tuổi trở xuống sử dụng điện thoại thông minh của đại biểu Phạm Văn Hòa xuất phát từ những lo ngại có cơ sở về tác động tiêu cực của điện thoại thông minh đối với trẻ em.
Nhất là tình trạng lệ thuộc vào thiết bị, nghiện mạng xã hội, tiếp xúc với nội dung độc hại, ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, tinh thần và kết quả học tập. Đây là vấn đề cần được quan tâm, có giải pháp quản lý phù hợp.
'Rất khó xác định và kiểm soát việc trẻ em sử dụng điện thoại thông minh trong thực tế'
Song đại biểu Trịnh Thị Tú Anh bày tỏ không đồng tình với việc cấm tuyệt đối trẻ em từ 16 tuổi trở xuống sử dụng điện thoại thông minh.
Bởi theo bà cần phân biệt giữa thiết bị và mục đích sử dụng thiết bị. Điện thoại thông minh chỉ là một phương tiện công nghệ. Những nguy cơ đối với trẻ em chủ yếu phát sinh từ nội dung, ứng dụng, cách thức sử dụng và mức độ sử dụng, chứ không phải từ bản thân chiếc điện thoại.
Nếu cấm toàn bộ thiết bị chỉ để ngăn chặn một số hành vi có nguy cơ thì phạm vi hạn chế sẽ rộng hơn nhiều so với mục tiêu cần bảo vệ.
Bà nêu thêm trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, điện thoại thông minh còn là phương tiện học tập, tra cứu thông tin, liên lạc với gia đình và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu.
Trẻ em cũng cần được trang bị kỹ năng số để thích ứng với môi trường sống, làm việc trong tương lai. Chúng ta không thể giáo dục một thế hệ công dân số bằng cách tách các em hoàn toàn khỏi công nghệ số cho đến năm 16 tuổi.
Xét về tính khả thi, đại biểu chỉ ra rất khó xác định và kiểm soát việc trẻ em sử dụng điện thoại thông minh trong thực tế, nhất là khi thiết bị có thể thuộc sở hữu của cha mẹ hoặc người thân.
Nếu quy định cấm phải làm rõ ai chịu trách nhiệm, cơ chế kiểm tra, xử lý như thế nào và liệu chi phí thực thi có tương xứng với hiệu quả đạt được hay không.
"Tôi ủng hộ việc hạn chế sử dụng điện thoại trong những môi trường và thời điểm cụ thể, chẳng hạn trong giờ học, cũng như áp dụng các biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt hơn với trẻ nhỏ.
Nhưng cần quản lý theo độ tuổi, mức độ rủi ro và mục đích sử dụng, thay vì áp dụng một lệnh cấm đồng loạt với mọi trẻ em dưới 16 tuổi", đại biểu Tú Anh nêu rõ.
Trách nhiệm các nền tảng cung cấp dịch vụ ra sao?
Thời gian tới, theo đại biểu Trịnh Thị Tú Anh, cần chuyển trọng tâm từ quản lý thiết bị sang quản lý những nguy cơ mà trẻ em phải đối mặt trên môi trường số.
Trước hết cần có quy định phù hợp với từng nhóm tuổi về tiếp cận mạng xã hội, trò chơi trực tuyến, các dịch vụ có nguy cơ gây nghiện hoặc ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của trẻ.
Việc xác minh độ tuổi, thiết lập chế độ bảo vệ trẻ em, giới hạn một số tính năng tương tác và kiểm soát nội dung không phù hợp phải trở thành trách nhiệm của các nền tảng cung cấp dịch vụ.
Các nền tảng không thể chỉ đưa ra điều khoản sử dụng rồi chuyển trách nhiệm bảo vệ trẻ em cho gia đình. Cần kiểm soát những cơ chế thiết kế có khả năng thúc đẩy trẻ sử dụng kéo dài, như tự động phát nội dung liên tục, thông báo dồn dập hoặc thuật toán liên tục đề xuất nội dung nhằm giữ chân người dùng, nhất là đối với tài khoản trẻ em.
Với nhà trường, cần có quy định rõ về sử dụng điện thoại trong giờ học và các hoạt động giáo dục. Đồng thời giáo dục kỹ năng số phải bao gồm khả năng nhận diện thông tin sai lệch, phòng tránh lừa đảo, xâm hại trên mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và hình thành thói quen sử dụng công nghệ lành mạnh.
"Cần thận trọng với việc lấy thời lượng sử dụng điện thoại làm tiêu chí duy nhất để đánh giá tác động. Một giờ sử dụng điện thoại để học ngoại ngữ, tìm hiểu khoa học không thể đánh đồng với một giờ tiếp xúc với nội dung độc hại hoặc sử dụng mạng xã hội thiếu kiểm soát.
Nên ưu tiên các biện pháp có cơ sở khoa học, có thể đánh giá hiệu quả và điều chỉnh theo từng nhóm tuổi, thay vì chỉ đặt ra những giới hạn hành chính mang tính đồng loạt", đại biểu nói thêm.
Bà nhấn mạnh gia đình giữ vai trò rất quan trọng, nhưng không nên coi đây chỉ là trách nhiệm của cha mẹ.
Trước hết cha mẹ phải có trách nhiệm quyết định thời điểm, mục đích và điều kiện cho con sử dụng điện thoại phù hợp với độ tuổi, mức độ trưởng thành và nhu cầu thực tế.
Với trẻ nhỏ, việc sử dụng cần có sự hướng dẫn, giám sát trực tiếp, khi trẻ lớn hơn, cần từng bước trao quyền tự chủ đi đôi với trách nhiệm.
Bà lưu ý không nên giải quyết vấn đề bằng cách quy định trách nhiệm pháp lý quá rộng hoặc xử phạt cha mẹ chỉ vì đã cho con sử dụng điện thoại thông minh. Cần kết hợp trách nhiệm của gia đình, nhà trường, cơ quan quản lý và doanh nghiệp cung cấp dịch vụ số.
Trong đó gia đình hướng dẫn và đồng hành với trẻ, nhà trường giáo dục kỹ năng, Nhà nước xây dựng khuôn khổ pháp lý, còn doanh nghiệp công nghệ phải chịu trách nhiệm về mức độ an toàn của sản phẩm, dịch vụ mà mình cung cấp cho người chưa thành niên...
(Theo Tuổi Trẻ)











