Việc đăng ký vào trung học của học sinh lớp 9 tại Séc đang diễn ra sôi nổi, kết thúc vào thứ Sáu, ngày 20/2. Nhiều học sinh mắc phải những sai lầm không cần thiết khi xếp thứ tự các trường, đánh giá thấp bản thân và không tận dụng đủ ba nguyện vọng. Làm thế nào để chọn trường trung học mà không gây hại cho cơ hội của mình? Trường nào nên được đặt ở vị trí đầu tiên trong hệ thống đăng ký DiPSy? Những đơn đăng ký đã nộp vẫn có thể hủy và nộp lại trước hạn chót.

Năm nay, một trong những khóa học đông học sinh lớp 9 nhất sẽ chuẩn bị vào các trường trung học, vì vậy mức độ cạnh tranh sẽ lại rất cao. Vào tháng 6, khoảng 105 nghìn học sinh sẽ hoàn thành lớp 9. Hiện tại, chỉ khoảng một nửa trong số này đã nộp đơn vào hệ thống DiPSy.

Việc đăng ký vào trường trung học kể từ năm 2024 được thực hiện theo cơ chế mới. Cách tối ưu là học sinh xếp thứ tự ba nguyện vọng dựa trên sở thích của mình và giảm dần theo độ khó để được nhận vào trường. Tuy nhiên, nhiều học sinh không hiểu hoặc không sử dụng đúng cơ chế này.

“38% học sinh đăng ký vào các ngành học có bằng tốt nghiệp maturita đã xếp thứ tự nguyện vọng một cách không hiệu quả,” theo phân tích của tổ chức nghiên cứu xã hội học PAQ Research. Các em xếp trường không hiệu quả, đánh giá thấp bản thân, hoặc không sử dụng hết cả ba nguyện vọng. Những trường khó vào lại được xếp sau những ngành dễ hơn, vì vậy ngay cả khi học sinh đủ điểm vào trường khó nhất, cơ hội đó sẽ bị bỏ lỡ, vì cơ chế sẽ tự động gửi học sinh vào ngành dễ hơn theo nguyện vọng ưu tiên đầu tiên.

“Chúng tôi đã tạo ra ứng dụng để giúp việc lựa chọn trường trung học trở nên dễ dàng hơn. Ứng dụng cung cấp cho mỗi học sinh thông tin để ra quyết định tốt hơn,” nhà phân tích giáo dục Jan Zeman từ PAQ Research cho biết.

Các đơn đăng ký mà phụ huynh đã nộp trong hệ thống DiPSy vẫn có thể hủy và nộp lại cho đến ngày 20 tháng 2.

Ứng dụng dựa trên dữ liệu do Trung tâm Đánh giá Kết quả Giáo dục (Cermat) cung cấp, giúp học sinh lớp 9 biết lựa chọn trường trung học của mình có phù hợp hay không. Để sử dụng, học sinh cần nhập điểm thi thử kỳ thi tuyển sinh chung, sau đó ứng dụng sẽ tính chỉ số percentil.

“Trong bảng, chúng tôi cung cấp tổng quan các trường dựa trên chỉ số percentil tối thiểu của các thí sinh trúng tuyển những năm trước,” ông Zeman giải thích. Người dùng có thể lọc theo địa điểm, ngành học hoặc percentil để xem khả năng trúng tuyển. Ứng dụng cũng kiểm tra xem học sinh có xếp trường sai lệch nghiêm trọng không, ví dụ trường quá khó lại được xếp sau trường dễ hơn trong đơn đăng ký.

Tuy nhiên, percentil chỉ là ước tính; đến tháng 4, học sinh vẫn còn thời gian để cải thiện kết quả.

Cách nộp đơn đăng ký mà không gây hại cho bản thân

• Trường đặt ở vị trí đầu tiên là nơi thí sinh muốn học nhất. Trường này có thể là trường tham vọng, với yêu cầu trúng tuyển cao.
• Vị trí thứ hai nên là trường tốt và được ưu tiên, còn vị trí thứ ba là lựa chọn an toàn. Ưu tiên thứ ba nên có yêu cầu trúng tuyển thấp hơn hai trường trước.
• Chú ý không để trường có percentil tối thiểu cao hơn nhiều ở vị trí thấp hơn so với trường ở ưu tiên cao hơn. Percentil tối thiểu thay đổi hàng năm nhưng có thể dùng để hình dung độ khó khi trúng tuyển từng trường.
• Thí sinh có thể thay đổi đơn đăng ký đến ngày 20 tháng 2. Khi thay đổi, tất cả các lựa chọn trước sẽ bị xóa và phải chọn, sắp xếp lại trong DiPSy.
• Không nên đặt trường an toàn ở vị trí đầu tiên. Thuật toán xếp thứ tự ứng viên dựa trên điểm thi, sau đó phân vào trường ưu tiên cao nhất mà thí sinh đủ điểm. Trường dễ ở vị trí đầu tiên sẽ “khóa” cơ hội nếu vị trí thứ hai là trường khó – ngay cả khi đủ điểm, thí sinh vẫn không được nhận.
• Nếu thí sinh định nộp vào cả chương trình trung học có bằng tốt nghiệp (maturita) và chương trình nghề, nên đặt chương trình maturita trước chương trình nghề – ít nhất nếu muốn học maturita và chương trình nghề dễ trúng tuyển, ít cạnh tranh.

Khi nào diễn ra kỳ thi tuyển sinh vào trung học

Kỳ thi tuyển sinh chung luôn được tổ chức trong nửa đầu tháng 4, với hai đợt chính thức và hai đợt dự phòng.

Các kỳ thi tuyển sinh riêng của trường và thi năng khiếu do mỗi trường tự ấn định. Ít nhất một trong các ngày thi do trường đưa ra không được trùng với ngày thi chung. Trong vòng đầu tiên phải có ít nhất hai ngày thi.

Lịch thi 2026:

• Từ 15/3 đến 23/4/2026 – đợt chính thức
• Từ 24/4 đến 5/5/2026 – đợt dự phòng

Kết quả vòng 1 sẽ được công bố vào thứ Sáu, ngày 15/5/2026.

(Theo iDnes)