Một vụ đấu súng ngoài khơi bờ biển phía bắc Cuba vào ngày 25-2 đang đẩy quan hệ vốn đã căng thẳng giữa Washington và Havana lên mức nguy hiểm mới, khi cả hai phía đưa ra những tuyên bố trái chiều về bản chất sự việc.

Mỹ và Cuba, hai quốc gia chỉ cách nhau khoảng 145km qua eo biển Florida, vừa chứng kiến một vụ việc có thể làm rung chuyển quan hệ song phương vốn đã nhiều sóng gió.

Ngày 25-2, một xuồng cao tốc đăng ký tại bang Florida (Mỹ) di chuyển vào vùng biển Cuba và nổ súng vào tàu tuần tra Cuba khiến chỉ huy tàu bị thương. Phía Cuba đáp trả, tiêu diệt 4 người và làm bị thương 6 người trên xuồng mang số hiệu FL7726SH.

Cuba cáo buộc hành động khủng bố

Chính phủ Cuba xác định 10 người trên xuồng cao tốc là những người Cuba có vũ trang đang sinh sống tại Mỹ, bị cáo buộc tìm cách xâm nhập đảo quốc để thực hiện các hành động khủng bố.

Bộ Nội vụ Cuba cho biết nhóm người này mặc đồ ngụy trang, mang theo súng trường tấn công, súng ngắn, chất nổ tự chế, áo giáp chống đạn và ống ngắm quang học. Trong số họ, hai người bị Havana truy nã là Amijail Sánchez González và Leordan Enrique Cruz Gómez vì liên quan đến hoạt động khủng bố.

Ngoài ra, Chính phủ Cuba còn bắt giữ Duniel Hernández Santos - người được cho là "được cử từ Mỹ đến để bảo đảm việc tiếp nhận cuộc xâm nhập có vũ trang" và đã thừa nhận hành vi của mình.

Một trong những người trên xuồng cao tốc được Chính phủ Cuba xác định là Conrado Galindo Sariol - từng được trang tin Martí Noticias tại Mỹ phỏng vấn vào tháng 6-2025.

Ông Galindo, được người dẫn chương trình gọi là "một huyền thoại" và là cựu tù nhân chính trị, từng tuyên bố muốn ủng hộ cuộc đấu tranh của người Cuba, đặc biệt ở phía đông hòn đảo, "để giành được sự tự do cần thiết".

Trước vụ việc này, Bộ Nội vụ Cuba nhấn mạnh cam kết bảo vệ lãnh hải dựa trên nguyên tắc quốc phòng - trụ cột nền tảng của Nhà nước Cuba trong việc bảo vệ chủ quyền và ổn định khu vực.

Mỹ - Nga phản ứng trái chiều

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thừa nhận đây là sự việc bất thường, nhưng khẳng định vụ đấu súng không phải chiến dịch của Chính phủ Mỹ và ông không suy đoán về danh tính hay mục đích của những người trên xuồng.

"Có thể nói rằng việc xảy ra đấu súng ngoài khơi như vậy là rất bất thường. Thành thật mà nói, điều này đã không xảy ra với Cuba trong một thời gian rất dài", ông Rubio nói.

Ông Rubio cho biết Bộ An ninh nội địa và Lực lượng Tuần duyên Mỹ đang điều tra vụ việc: "Phần lớn thông tin đang được công bố là từ phía Cuba. Chúng tôi sẽ xác minh độc lập khi thu thập thêm thông tin và phản ứng phù hợp".

Văn phòng Công tố liên bang Mỹ tại khu vực Nam Florida cũng cho biết sẽ tìm kiếm câu trả lời "thông qua mọi kênh pháp lý và ngoại giao hiện có", đồng thời nhận định "các sự kiện vẫn còn chưa rõ ràng và mâu thuẫn". Phó tổng thống JD Vance cho biết ông Rubio đã báo cáo về vụ việc và Nhà Trắng đang theo dõi tình hình: "Hy vọng mọi việc không tệ như những gì chúng tôi lo ngại".

Trong khi đó, ngày 26-2 người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova lên tiếng với Hãng thông tấn Tass, cho rằng vụ việc là "hành động khiêu khích mang tính gây hấn của Mỹ nhằm làm leo thang tình hình và châm ngòi xung đột".

Hãng tin AP bình luận vụ việc có nguy cơ làm gia tăng căng thẳng trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Cuba đang xấu đi nhanh chóng. Sau khi Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro vào ngày 3-1, ông Trump và các quan chức cấp cao Mỹ đã có lập trường ngày càng cứng rắn với Havana.

Cuộc khủng hoảng năng lượng của Cuba càng trầm trọng hơn khi tháng trước ông Trump ký sắc lệnh dọa áp thuế quan với bất kỳ quốc gia nào bán hoặc cung cấp dầu cho Cuba, gây sức ép lên Mexico - quốc gia mà Havana phụ thuộc phần lớn về dầu mỏ sau khi Washington tìm cách chặn các chuyến hàng dầu từ Venezuela.

Mỹ cho phép bán dầu Venezuela sang Cuba

Cùng ngày xảy ra vụ đấu súng, Bộ Tài chính Mỹ thông báo cho phép các công ty Mỹ và một số công ty quốc tế bán lại dầu mỏ cùng các sản phẩm dầu mỏ có nguồn gốc từ Venezuela cho Cuba.
Động thái được đánh giá là "phao cứu sinh" cho các hộ gia đình Cuba và khu vực tư nhân vốn chịu tác động nặng nề từ việc cắt nguồn nhiên liệu nhập khẩu từ Venezuela. Bộ Tài chính Mỹ giải thích bước đi này nhằm thể hiện "tình đoàn kết với người dân Cuba" và nhắm đến mục tiêu cải thiện điều kiện sống.

Theo Tuoitre