Hệ thống Nhập cảnh/Xuất cảnh gây áp lực cho các sân bay châu Âu

Hành khách đi lại bằng đường hàng không khắp châu Âu đang phải chờ lâu hơn và ngày càng cảm thấy khó chịu trong mùa lễ này khi Hệ thống Nhập cảnh/Xuất cảnh (EES) mới của khu vực Schengen tiếp tục tác động đến hoạt động tại các sân bay. Hệ thống, có hiệu lực từ ngày 12 tháng 10 năm 2025, ghi nhận dữ liệu sinh trắc học của du khách không thuộc EU và tự động đánh dấu các trường hợp lưu trú quá hạn.

EES chủ yếu ảnh hưởng đến công dân không thuộc EU (bao gồm cả công dân Vương quốc Anh và Hoa Kỳ) đi lại trong các chuyến ngắn hạn tối đa 90 ngày, trong khi những người không thuộc EU có giấy phép cư trú hợp lệ hoặc thị thực dài hạn thường được miễn đăng ký EES. Tuy nhiên, những du khách được miễn thường vẫn phải xếp hàng cùng với những khách du lịch đang gây ra tình trạng ùn tắc liên quan đến EES.

Điều này dẫn đến việc các sân bay ở Pháp, Đức, Hy Lạp, Iceland, Ý, Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha báo cáo thời gian chờ lên đến ba giờ trong các giờ cao điểm, theo ACI EUROPE.

Một số ngoại lệ & lời khuyên

• Sân bay Praha Terminal 1 (Không thuộc Schengen): Nếu hàng “Tất cả hộ chiếu” (All Passports) quá dài, hãy tìm nhân viên sân bay. Đôi khi, nếu các làn EU trống, nhân viên tại PRG có thể gọi những người cư trú EU qua để giảm tải hàng, nhưng bạn không nên tự động nghĩ rằng sẽ được ưu tiên này.
• Làn “Thành viên gia đình EU” (EU Family Member): Nếu bạn là công dân không thuộc EU nhưng đi cùng vợ/chồng hoặc thành viên gia đình là công dân EU, bạn thường có thể sử dụng làn EU cùng nhau (tùy theo biển chỉ dẫn của từng sân bay), với điều kiện bạn mang theo giấy tờ chứng minh quan hệ và thẻ cư trú của mình.
• Cổng e-Gates: Hầu hết các cổng e-Gates (EasyGO) ở châu Âu chỉ lập trình cho hộ chiếu EU/EEA. Ngay cả khi bạn có hộ chiếu sinh trắc học không thuộc EU và giấy phép cư trú, cổng thường sẽ từ chối và yêu cầu kiểm tra thủ công tại quầy.

Các sự chậm trễ cũng do sự kết hợp của các vấn đề về kỹ thuật và nhân sự, khiến Hội đồng Cảng Hàng không Quốc tế (ACI) đưa ra tuyên bố vào đầu tháng này cảnh báo rằng việc nâng ngưỡng đăng ký của hệ thống từ 10% lên 35% vào tháng 1 có thể gây ra “tắc nghẽn nghiêm trọng hơn nhiều và gián đoạn hệ thống” nếu các vấn đề này không được giải quyết.

Đối với những du khách Séc, tác động này đã bắt đầu được cảm nhận. Sân bay Praha báo cáo rằng trong những tuần đầu triển khai EES, thời gian chờ đợi đã tăng lên tới 40 phút khi nhân viên biên phòng xử lý đăng ký dấu vân tay. Để đối phó, sân bay đã bổ sung 24 ki-ốt mới và dự kiến triển khai thử nghiệm ứng dụng Du lịch Số để đăng ký trước dữ liệu sinh trắc học, mặc dù việc áp dụng rộng rãi dự kiến sẽ chỉ diễn ra vào giữa năm 2026.

Trên thực tế, du khách ghi nhận những trải nghiệm khác nhau. Các nhóm trên mạng xã hội dành cho việc di chuyển đến và đi từ Praha cho thấy thời gian chờ đợi rất khác nhau, với hàng đợi kéo dài từ 2 đến 2,5 giờ vào những ngày cao điểm, trong khi một số hành khách gần như không phải chờ lâu, tùy thuộc vào giờ hạ cánh của họ.
Bộ Nội vụ Séc dự kiến triển khai chiến dịch thông tin vào đầu năm tới và đang xem xét việc thành lập các quầy hỗ trợ EES riêng tại sân bay Praha và Brno, nhưng trong thời gian chờ đợi, các quan chức khuyến cáo du khách có kế hoạch đi lại trong dịp lễ hoặc đầu năm 2026 nên tính thêm thời gian cho các thủ tục kiểm soát biên giới.

Kiểm soát biên giới ở Áo và Đức

Nếu bạn chọn lái xe đến các khu trượt tuyết thay vì đi bằng đường hàng không, cần lưu ý một số hạn chế đi lại.

Áo đã chính thức kéo dài việc kiểm soát biên giới với Séc đến ngày 15 tháng 6 năm 2026. Những du khách đi qua cửa khẩu Mikulov và Hatě nên chuẩn bị chờ đợi từ 30–45 phút, do cảnh sát tăng cường kiểm tra phương tiện và thực hiện các kiểm tra ngẫu nhiên về giấy tờ tùy thân.

Tất cả hành khách, bao gồm cả công dân EU, phải chuẩn bị sẵn thẻ căn cước (ID) vật lý hoặc hộ chiếu còn hạn, vì việc kiểm tra giấy tờ sẽ được thực hiện ngẫu nhiên. Hành khách đi tàu trên tuyến Praha – Vienna cũng nên chuẩn bị tâm lý cho các cuộc kiểm tra đột xuất trên tàu tại Breclav và Bernhardsthal, điều này có thể khiến thời gian hành trình kéo dài thêm từ 10 đến 15 phút.

Các con đường nhỏ ở địa phương hiện đang được giám sát bằng máy bay không người lái (drone) và camera, vì vậy việc cố gắng né các trạm kiểm soát chính không còn là cách hiệu quả để tiết kiệm thời gian. Du khách được khuyến cáo nên tính thêm thời gian cho cả chuyến đi bằng đường bộ lẫn đường sắt, đặc biệt vào mùa du lịch cao điểm.

Những hành khách đi tàu vào Đức, đặc biệt từ các nước láng giềng, nên chuẩn bị cho việc kiểm tra biên giới ngẫu nhiên như một phần của chương trình giám sát theo rủi ro đang được Đức triển khai. Mặc dù hầu hết du khách đi qua mà không bị chậm trễ, một số chuyến tàu, đặc biệt là các tuyến có lưu lượng cao như Praha–Dresden hoặc Praha–Munich, có thể bị kiểm tra vé và giấy tờ trên tàu, làm tăng thêm 10–20 phút cho hành trình.

Tất cả hành khách, kể cả công dân EU, phải mang theo hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân hợp lệ, vì các cơ quan chức năng có thể yêu cầu xuất trình bất cứ lúc nào. Những kiểm tra này nhằm xác định các rủi ro về an ninh và thực thi quy định hải quan, chứ không nhằm gây tắc nghẽn thường xuyên.

(Theo expats)