Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan bị cáo buộc biết nhưng "bỏ mặc" cho cấp dưới tạo rào cản gây khó khăn đối với các doanh nghiệp xuất khẩu lao động, buộc họ phải "bôi trơn" tổng số tiền hơn 30 tỉ đồng.

Ông Nguyễn Bá Hoan, cựu Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (cũ), vừa bị Viện KSND tối cao truy tố với cáo buộc nhận hối lộ của nhóm doanh nghiệp (DN) đưa người đi xuất khẩu lao động ở nước ngoài.

Ép doanh nghiệp phải "bôi trơn"

Nhóm cán bộ cấp dưới của ông Hoan bị viện kiểm sát truy tố cùng tội danh gồm: Tống Hải Nam, Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước; Phạm Viết Hương và Nguyễn Gia Liêm (đều là cục phó); Lê Thanh Hà (Trưởng phòng Hàn Quốc) cùng 3 người khác. 11 người bị truy tố tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, trong đó có các ông Nghiêm Quốc Hưng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Hoàng Long; Nguyễn Đức Nam, Chủ tịch HĐQT Công ty Sona; Nghiêm Văn Định, Giám đốc Công ty Incoop3.

Ông Nguyễn Bá Hoan giữ chức Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội từ năm 2020 - 2025, phụ trách chỉ đạo Cục Quản lý lao động ngoài nước. Và theo cáo trạng, nhóm cán bộ thuộc Cục Quản lý lao động ngoài nước đã kéo dài thời gian thẩm định hồ sơ, yêu cầu bổ sung tài liệu nhiều lần, gây khó dễ cho các DN đưa người đi xuất khẩu lao động, để buộc họ chi tiền "bôi trơn" khi xin cấp, cấp đổi giấy phép. Trong suốt 8 năm, tổng số tiền cựu lãnh đạo, cán bộ của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội nhận hơn 9 tỉ đồng.

Cáo trạng thể hiện, trong giai đoạn 2017 - 2025, với vai trò cục trưởng, ông Tống Hải Nam đã chỉ đạo cấp dưới là Nguyễn Thành Hưng và Phan Thị Thu Trang (chuyên viên Phòng Pháp chế) gây khó khăn cho DN khi nộp hồ sơ đề nghị cấp mới hoặc cấp đổi giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài. Sau khi tiếp nhận hồ sơ, Nguyễn Thành Hưng chủ động đưa ra mức "chi phí" từ 250 - 400 triệu đồng/hồ sơ cấp mới. Với hồ sơ cấp đổi, mức tiền thấp hơn.

Còn đối với các hồ sơ thông qua Nguyễn Lâm Sơn (Giám đốc một công ty luật làm trung gian) mức chi được ấn định 400 triệu đồng cho cấp mới và 100 triệu đồng cho cấp đổi. Số tiền "bôi trơn" sau đó được Hưng và Trang phân chia, chuyển cho Tống Hải Nam theo "định mức" từ 150 - 250 triệu đồng/hồ sơ. Từ số tiền nhận của DN, ông Nam tiếp tục chuyển khoảng 100 triệu đồng/hồ sơ cho ông Hoan để được ký duyệt giấy phép.

Viện kiểm sát cáo buộc, khi được giao phụ trách Cục Quản lý lao động ngoài nước, Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan biết tình trạng cán bộ kéo dài thời gian thẩm định để vòi tiền DN. Tuy nhiên thay vì chấn chỉnh, ông lại nhiều lần nhận tiền do Tống Hải Nam đưa để ký cấp phép.

Kết quả điều tra cho thấy trong suốt 8 năm, nhóm bị can đã nhận tổng cộng hơn 9 tỉ đồng để xử lý 29 giấy phép cho 28 DN. Trong đó, Nguyễn Thành Hưng là người nhận nhiều nhất với hơn 7,7 tỉ đồng, Phan Thị Thu Trang nhận 1,2 tỉ đồng.

Sau khi nhận tiền từ DN, Hưng đã 41 lần đưa tổng cộng 4,55 tỉ đồng cho ông Nam, Trang cũng 6 lần đưa khoảng 846 triệu đồng cho cục trưởng. Từ nguồn tiền này, ông Tống Hải Nam đưa cho ông Nguyễn Bá Hoan tổng cộng 1,4 tỉ đồng cùng quà tặng là hai chiếc đồng hồ trị giá khoảng 450 triệu đồng để được ký nhanh 14 giấy phép.

Từ trái qua: các bị can Tống Hải Nam, Nguyễn Gia Liêm và Phạm Viết Hương - Ảnh: Bộ Công an

Dựng rào cản để thu tiền trên từng lao động

Không chỉ gây khó dễ trong việc cấp phép, viện kiểm sát xác định một "quy trình riêng" đã được cựu thứ trưởng và cấp dưới dựng lên trong khâu đăng ký hợp đồng cung ứng lao động đi Hàn Quốc theo diện visa E7, qua đó biến thủ tục hành chính thành công cụ buộc DN chi tiền.

Theo cáo trạng, nhằm tạo rào cản đối với DN, ông Tống Hải Nam đã báo cáo ông Hoan và được đồng ý cho xây dựng quy trình thẩm định hồ sơ đăng ký hợp đồng. Từ đó, ông Nam chỉ đạo cấp dưới xây dựng quy trình này. Ông Nam chỉ đạo Phòng Hàn Quốc yêu cầu DN phải có tài liệu chứng minh về hạn mức tuyển dụng lao động của chủ sử dụng lao động tại nước ngoài. Tài liệu này buộc phải có xác nhận của cơ quan thẩm quyền Hàn Quốc.

Tuy nhiên thực tế các DN không thể thu thập, cung cấp được tài liệu này nên đặt vấn đề "đưa tiền cảm ơn" nhờ ông Nam giúp đỡ, tạo điều kiện bỏ qua lỗi và phê duyệt nhanh hồ sơ. Kết quả điều tra xác định, từ năm 2021 - 2025, khi làm thủ tục xin cấp phiếu trả lời để xuất khẩu lao động, các ông Hưng, Nam và Định đã nhiều lần trực tiếp đưa tiền cho lãnh đạo, cán bộ cục. Tổng số tiền nhóm DN này hối lộ hơn 281.800 USD và 190 triệu đồng (tương đương hơn 6,8 tỉ đồng).

Nhóm DN hối lộ số tiền trên để được tạo điều kiện cấp phiếu thực hiện đơn hàng cho 548 lao động, với "định mức" khoảng 500 USD mỗi lao động, cáo trạng nêu. Trong đó, riêng Tổng giám đốc Nghiêm Quốc Hưng bị cáo buộc chi hơn 239.800 USD để được giải quyết hồ sơ cho 129 lao động.

Ông Nguyễn Bá Hoan bị xác định đã 3 lần nhận tổng cộng 170.000 USD và 50 triệu đồng (tương đương hơn 4 tỉ đồng). Tống Hải Nam nhận 11 lần với tổng số hơn 74.000 USD và 100 triệu đồng. Một số cán bộ, lãnh đạo khác cũng nhận tiền với các mức khác nhau để "tạo điều kiện", trả lời nhanh hồ sơ.

Không chỉ trong quá trình xử lý hồ sơ, vào các dịp lễ, Tết, các DN còn tiếp tục chi tiền "cảm ơn". Ông Nguyễn Bá Hoan bị xác định nhận tổng cộng hơn 450.000 USD và 310 triệu đồng, ông Tống Hải Nam nhận hơn 105.000 USD và hơn 1 tỉ đồng.

Viện kiểm sát cáo buộc số tiền cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan cùng cấp dưới nhận vào các dịp lễ Tết được xác định là tiền hối lộ để tạo điều kiện cho DN. Theo đó, ông Hoan bị cáo buộc nhận hối lộ nhiều lần tổng 16,3 tỉ đồng. Ông Nam nhận 14,3 tỉ đồng, hưởng lợi 8 tỉ đồng. Nhóm cán bộ còn lại chịu trách nhiệm số tiền nhận hối lộ từ vài chục triệu đến vài tỉ đồng.

Nguồn tuoitre