Chỉ sau một tháng đi vào thực tế, các quy định mới về sử dụng pháo hoa giải trí đã lập tức rơi vào "ma trận" của những điểm chưa rõ ràng. Dù trong dịp giao thừa vừa qua, hàng loạt màn pháo hoa vẫn rực sáng tại các địa phương vốn nằm trong danh sách "vùng cấm" của nhà nước, nhưng một làn sóng xử phạt hành chính trên diện rộng khó có thể xảy ra. Lý do là bởi các khu vực khoanh vùng này hiện chỉ mang tính chất tham khảo và không đủ căn cứ pháp lý để kết luận người dân vi phạm pháp luật.

Theo quy định, việc đốt pháo hoa bị nghiêm cấm trong phạm vi bán kính 250 mét tính từ các khu vực trọng điểm. Danh sách này bao gồm bệnh viện, viện dưỡng lão, trung tâm cứu hộ động vật, vườn thú, và cả các khu vực chăn nuôi tập trung (bao gồm cả các trại nuôi ong). Dựa trên cơ sở dữ liệu về quản lý nông nghiệp và quỹ đất, Bộ Nông nghiệp đã công bố bản đồ chi tiết các khu vực này vào đầu tháng 12 năm ngoái.

Tuy nhiên, bà Hana Malá, phát ngôn viên Bộ Nội vụ, chia sẻ với tờ Novinky: “Các đối tượng hiển thị trên ứng dụng bản đồ hiện nay chỉ có giá trị tham khảo.” Dù tính chất bản đồ còn mơ hồ, bà cũng cảnh báo rằng vi phạm lệnh cấm vẫn bị coi là hành vi vi phạm hành chính. Lực lượng cảnh sát có quyền xử phạt lên tới 100.000 korun đối với cá nhân và lên đến 1 triệu korun đối với tổ chức. Điểm mấu chốt để cấu thành tội danh là cơ quan chức năng phải chứng minh được hành vi đốt pháo diễn ra chính xác trong vùng lân cận của một đối tượng được bảo vệ đang hiện hữu trên thực tế.

Đây chính là điểm yếu chí mạng khiến luật mới vấp phải những rào cản thực thi. Bộ Nông nghiệp thừa nhận rằng cơ sở dữ liệu dùng để thiết lập bản đồ vùng cấm không phải lúc nào cũng khớp với thực tế.

Tính đến cuối năm, cơ quan này đã nhận được hàng trăm phản ánh về sự tồn tại của các "trại nuôi ong ảo". Đây là những khu vực chăn nuôi vẫn nằm trong hệ thống lưu trữ dù thực tế đã bị xóa sổ từ lâu. Đáng nói, quy trình cập nhật hệ thống đang rơi vào thế khó vì chỉ người chăn nuôi mới có quyền thay đổi thông tin đăng ký.

"Những người nuôi ong có nghĩa vụ tự báo cáo mọi thay đổi trong quy mô chăn nuôi. Hiện tại, chúng tôi hoàn toàn không có cơ chế nào khác để cập nhật dữ liệu ngoài việc chờ họ thông báo," ông Vojtěch Bílý, phát ngôn viên Bộ Nông nghiệp, thừa nhận.

Cú sốc âm thanh: Khi tiếng nổ pháo hoa trở thành "bản án tử" cho đàn ong

Sở dĩ các trại nuôi ong xuất hiện dày đặc trên bản đồ vùng cấm là bởi theo luật định, ong được xếp vào nhóm động vật cần bảo vệ. Tuy nhiên, các chuyên gia khẳng định đây không chỉ là quy định mang tính hình thức trên giấy tờ.

"Tiếng nổ từ pháo hoa giải trí cực kỳ gây hại cho loài ong. Một tiếng động lớn đột ngột sẽ khiến đàn ong hoảng sợ, làm chúng tan rã khỏi 'túi sưởi' (chomáč), cấu trúc sống sót trong mùa đông. Khi đó, ong có thể chết đói vì không thể quay lại lấy thức ăn, ngay cả khi nguồn dự trữ chỉ cách chúng vài cm," ông Daniel Titěra, Trưởng phòng Nghiên cứu và Thử nghiệm thuộc Viện Nghiên cứu Nuôi ong, phân tích.

Ông Titěra cho biết thêm, loài ong có thể thích nghi với những tiếng ồn kéo dài như âm thanh tại sân bay hay đường ray tàu hỏa. Tuy nhiên, chúng lại cực kỳ nhạy cảm với các vụ nổ bất ngờ mà pháo hoa gây ra. "Hệ lụy này không chỉ dừng lại ở loài ong mà còn tác động nghiêm trọng đến nhiều loại gia súc và động vật hoang dã khác," ông nhấn mạnh.

Các địa phương khiếu nại về quy định mới

Đại diện các tỉnh, thành và địa phương đang lên tiếng chỉ trích thời điểm ban hành luật là hoàn toàn không phù hợp. "Rất nhiều nơi đã hoàn tất việc thu mua pháo hoa cho lễ hội từ trước, trong khi chúng tôi chỉ được biết về bản đồ vùng cấm vào phút chót," bà Olga Dočkalová, Thị trưởng xã Sudice (Třebíč) đồng thời là thành viên Ban chấp hành Hiệp hội các thành phố và xã CH Séc, cho biết. Bà cũng nhấn mạnh thêm rằng, việc kiểm soát việc tuân thủ lệnh cấm trên diện rộng là điều "không tưởng" về mặt thực tế.

Trái ngược với những phản ứng từ cơ sở, Bộ Công thương, đơn vị chịu trách nhiệm về Luật Pháo hoa, đã thẳng thừng bác bỏ các chỉ trích này. Cơ quan này khẳng định các địa phương đã có đủ thời gian để chuẩn bị và tuyên bố hiện chưa có kế hoạch sửa đổi luật.

Tuy nhiên, Bộ cũng đưa ra lời nhắc nhở: kể từ giữa năm nay, các quy định sẽ còn thắt chặt hơn nữa khi chính thức cấm bán các loại pháo hoa có sức nổ mạnh cho những cá nhân không có chứng chỉ chuyên môn phù hợp.

(Theo Novinky)