Hệ thống kiểm soát mới áp dụng cho hành khách từ các nước ngoài Liên minh châu Âu đang khiến nhiều sân bay châu Âu rơi vào tình trạng quá tải. Tại khu vực kiểm tra hộ chiếu, hàng người xếp hàng kéo dài hàng giờ, khiến không ít hành khách trễ chuyến. Các chuyên gia cảnh báo trong cao điểm hè, tình hình có thể còn nghiêm trọng hơn.

Theo Hội đồng các sân bay quốc tế (ACI), hiện những vấn đề lớn nhất ghi nhận tại các sân bay ở Pháp, Đức, Bỉ, Italy, Tây Ban Nha và Hy Lạp. Tổ chức này, trích dẫn bởi báo The Guardian, nhấn mạnh tình hình có nguy cơ xấu đi khi mùa hè đến gần. “Với lưu lượng hành khách tăng, trạng thái hiện nay đơn giản là không thể duy trì,” Giám đốc ACI Europe Olivier Jankovec cảnh báo, cho biết ngay lúc này trong giờ cao điểm đã xuất hiện các hàng đợi rất dài.

Hệ thống EES chính thức vận hành từ 10/4

Hệ thống điện tử ghi nhận ra/vào (Entry/Exit System – EES) đã chính thức vận hành toàn diện từ ngày 10/4 tại các nước thuộc khối Schengen. Hệ thống áp dụng cho hành khách từ các quốc gia ngoài EU, trong đó có công dân Anh, những người nay khi nhập cảnh Schengen phải cung cấp dữ liệu cá nhân và sinh trắc học.

Dù cơ chế này được triển khai thử nghiệm từ tháng 10 năm ngoái, những ngày đầu vận hành đầy đủ đã bộc lộ hàng loạt điểm yếu tại một số cửa khẩu.

Hành khách mất chuyến vì kẹt ở passport control

Các trục trặc đã ảnh hưởng trực tiếp đến hành khách. Hôm Chủ nhật, hơn 100 khách tại sân bay Milan đã lỡ chuyến bay của hãng easyJet đi Manchester do bị kẹt lại quá lâu ở khu vực kiểm tra hộ chiếu.

Hệ thống EES là gì?

– Là hệ thống số hóa của EU để ghi nhận việc ra/vào của công dân ngoài EU khi lưu trú ngắn hạn trong khối Schengen.  
– Áp dụng cho khách ngoài EU tới Schengen với mục đích lưu trú ngắn ngày.  
– Ghi lại dữ liệu từ hộ chiếu, ngày và nơi nhập/xuất cảnh, ảnh khuôn mặt, dấu vân tay, cũng như các trường hợp bị từ chối nhập cảnh.

Trước tình hình khó khăn ngày càng gia tăng, đại diện các sân bay châu Âu đã làm việc với Ủy ban châu Âu (EC) hôm thứ Ba. “Các sân bay cần có khả năng tạm dừng hoàn toàn việc đăng ký EES bất cứ khi nào thời gian chờ tại biên giới vượt quá giới hạn có thể chấp nhận và lực lượng kiểm soát không còn xử lý kịp,” ông Jankovec nói.

Ủy ban châu Âu đánh giá khác

EC lại đưa ra cái nhìn tích cực hơn về những ngày đầu vận hành. “Hệ thống hoạt động rất tốt, và tại đại đa số các nước thành viên không xuất hiện trục trặc đáng kể,” người phát ngôn Ủy ban cho biết. Theo EC, thời gian đăng ký trung bình cho một hành khách là khoảng 70 giây.

Tuy nhiên, phía sân bay phản bác rằng trong thực tế, toàn bộ quy trình có thể kéo dài tới 5 phút cho mỗi người, đặc biệt khi phát sinh vấn đề kỹ thuật hoặc hành khách không quen thao tác.

Brussels thừa nhận tại một số quốc gia thành viên đã xuất hiện các lỗi kỹ thuật và đang được khắc phục, song nhấn mạnh trách nhiệm vận hành trực tiếp tại hiện trường thuộc về chính các nước thành viên.

“Cái giá của Brexit”?

Từ khi EES bắt đầu chạy thử vào tháng 10, hệ thống đã ghi nhận hơn 52 triệu lượt vào – ra và hơn 27.000 trường hợp bị từ chối nhập cảnh, cùng gần 700 người bị xác định là mối đe dọa an ninh.

Ngay trước khi EES vận hành đầy đủ – thời điểm cận lễ Phục Sinh và trước ngày 10/4 – hành khách đi từ Anh sang Pháp được thông báo sẽ chưa phải cung cấp dữ liệu sinh trắc do phía Pháp chậm trễ trong chuẩn bị công nghệ.

Các hãng hàng không cũng lên tiếng về tác động của chế độ kiểm soát mới. “Ở một số sân bay, người ta phải chờ tới bốn giờ,” Giám đốc hãng giá rẻ Ryanair Michael O’Leary cho biết. Ông gọi hệ thống là “thảm họa, hỗn loạn hoàn toàn” và là “một hình phạt vì Brexit”, đồng thời kêu gọi EU lùi thời điểm vận hành đầy đủ tới tận tháng 10.

Nguy cơ thiếu nhiên liệu hàng không

Ngoài sự cố với hệ thống kiểm soát biên giới, các sân bay châu Âu còn phải đối mặt với nguy cơ đứt gãy nguồn cung nhiên liệu hàng không do eo biển Hormuz bị phong tỏa. ACI đã cảnh báo Ủy viên châu Âu phụ trách năng lượng và giao thông rằng trong vòng ba tuần tới, EU có thể phải đối diện với nguy cơ thiếu hụt mang tính hệ thống.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, châu Âu năm ngoái tiêu thụ khoảng 1,6 triệu thùng nhiên liệu hàng không mỗi ngày, trong đó khoảng 500.000 thùng là nhập khẩu, và khoảng ba phần tư khối lượng nhập khẩu này đến từ khu vực Trung Đông.

Theo Idnes