Từ nay đến năm 2027, Cộng hòa Séc sẽ chính thức cung cấp Ví định danh số châu Âu (EU Digital Identity Wallet). Không chỉ công dân các nước thành viên EU, mà cả người nước ngoài không mang quốc tịch EU nhưng cư trú hợp pháp tại Séc – như du học sinh, người lao động và các nhóm cư dân có giấy phép lưu trú hợp pháp khác – cũng sẽ được sử dụng hệ thống này.

Ví định danh số EU là gì?

Ví định danh số EU (EU Digital Identity Wallet – EUDI Wallet) là một ứng dụng “ví số” dùng để nhận diện và xác thực danh tính trên toàn Liên minh châu Âu. Người dùng có thể lưu trữ bản điện tử của nhiều loại giấy tờ chính thức như bằng lái xe, văn bằng, thông tin tài khoản ngân hàng… ngay trên điện thoại thông minh.

Ví định danh cho phép:
- Xác thực danh tính an toàn khi giao dịch trực tuyến và ngoại tuyến  
- Ký tài liệu bằng chữ ký điện tử có giá trị pháp lý  
- Chứng minh một số đặc điểm như tuổi, trình độ chuyên môn… mà không phải cung cấp toàn bộ dữ liệu cá nhân

Theo ông Jan Hainz, Trưởng bộ phận truyền thông của Cơ quan Kỹ thuật số và Thông tin Séc (DIA), trả lời Seznam Zprávy, tất cả các “ví quốc gia” trong EU sẽ tuân thủ cùng một chuẩn kỹ thuật và an ninh. Ví của Séc sẽ tương thích và “giao tiếp” được với ví của các nước thành viên khác trong việc nhận diện và thực hiện các chức năng liên quan.

Hệ thống được thiết kế theo nguyên tắc người dùng kiểm soát hoàn toàn dữ liệu của mình. Chỉ những thông tin thực sự cần thiết cho từng giao dịch mới được chia sẻ; mọi lần sử dụng dữ liệu đều được ghi nhận trong “nhật ký truy cập”, giúp giải tỏa lo ngại về quyền riêng tư và bảo đảm nhà nước hay EU không thể theo dõi hoạt động của người dùng.

Người ngoài EU cư trú hợp pháp cũng được dùng

Theo quy định của Ủy ban châu Âu, ví định danh số không chỉ dành cho công dân EU mà còn áp dụng với người nước ngoài cư trú hợp pháp tại các nước thành viên, trong đó có Séc. Nhờ tính liên thông, nhóm cư dân này có thể dùng ví để tiếp cận dịch vụ trên khắp EU, thuận tiện hơn cho việc đi lại, học tập và làm việc.

Ví dụ, một người nước ngoài cư trú ở Séc có thể:
- Mở tài khoản ngân hàng ở một nước EU khác  
- Gửi văn bằng đã được xác thực cho một trường đại học  
- Ký hợp đồng lao động trực tuyến bằng chữ ký điện tử lưu trong ví

Mỗi nước tự vận hành hệ thống ví riêng, không tập trung về một máy chủ chung. Chính phủ các nước thành viên chịu trách nhiệm về an ninh cho hạ tầng ví quốc gia. Tại Séc, các dự án thí điểm đang được triển khai với sự tham gia của doanh nghiệp công nghệ, trường đại học và cơ quan công quyền, nhằm kiểm tra khả năng hoạt động xuyên biên giới và sức chống chịu trước tấn công mạng.

Một trong những tính năng đáng chú ý là xác minh độ tuổi. Người dùng có thể chứng minh mình đủ 18 tuổi để truy cập một số dịch vụ trực tuyến mà không phải cung cấp ngày sinh đầy đủ hay các dữ liệu nhạy cảm khác – vấn đề đang được nhiều người sử dụng internet quan tâm vì lo ngại rò rỉ dữ liệu cho bên thứ ba.

Ứng dụng thực tế cho cư dân tại Séc

Khi đi vào vận hành, ví định danh số được kỳ vọng sẽ đơn giản hóa hàng loạt thủ tục hàng ngày cho cả cư dân EU lẫn ngoài EU sống tại Séc, như:
- Ký hợp đồng lao động, hợp đồng dịch vụ bằng chữ ký điện tử an toàn  
- Thực hiện các giao dịch với cơ quan nhà nước qua cổng dịch vụ công  
- Chứng minh giao dịch mua bán ở dạng số  
- Tăng độ an toàn cho thanh toán và giao dịch trực tuyến

Các dự án thử nghiệm quy mô lớn trên toàn châu Âu, trong đó có Séc, đang huy động hàng trăm doanh nghiệp và cơ quan công quyền tham gia kiểm thử về tính tiện dụng, an ninh và khả năng liên thông. Hệ thống được thiết kế để tích hợp với các dịch vụ sẵn có như ngân hàng, chính phủ điện tử (eGovernment) hay thương mại điện tử, qua đó giảm bớt gánh nặng hành chính cho cả người dùng và doanh nghiệp.

Cộng hòa Séc dự kiến triển khai phiên bản vận hành đầy đủ của ví định danh quốc gia – với tên gọi Digitální identita občana – vào đầu năm 2027. Cùng với quá trình mở rộng trên toàn EU, cư dân tại Séc có thể trông đợi việc đi lại xuyên biên giới thuận tiện hơn, quyền kiểm soát dữ liệu cá nhân được tăng cường, và khả năng tiếp cận dịch vụ công – tư trở nên nhanh chóng, an toàn hơn.

Thông tin chi tiết về ví định danh số EU có thể tham khảo trên trang web của Ủy ban châu Âu.

Theo Expats