Gen Z - những người sinh từ năm 1997 đến 2012 - đang đối mặt nguy cơ "ngày tận thế việc làm" khi ngày càng nhiều doanh nghiệp toàn cầu đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) thay vì tuyển dụng nhân sự trẻ.

Doanh nghiệp “chọn AI thay người”

Theo báo Guardian ngày 9-10, một báo cáo mới của Viện Tiêu chuẩn Anh (BSI) trên bảy quốc gia cho thấy 1/4 lãnh đạo doanh nghiệp tin rằng các công việc ở cấp độ đầu vào có thể được tự động hóa bằng trí tuệ nhân tạo (AI) để giảm chi phí.

Kết quả khảo sát hơn 850 lãnh đạo doanh nghiệp tại bảy quốc gia gồm Anh, Mỹ, Pháp, Đức, Úc, Trung Quốc và Nhật Bản cho thấy 41% doanh nghiệp đã thay thế nhân sự nhờ AI.

Gần 1/3 (31%) cho biết họ cân nhắc tìm kiếm giải pháp AI trước khi tuyển dụng người thật, trong khi khoảng 40% dự đoán xu hướng này sẽ trở thành phổ biến trong 5 năm tới.

Báo Guardian bình luận báo cáo này cho thấy thế hệ Gen Z - những người sinh từ năm 1997 đến 2012 - đang đối mặt nguy cơ "ngày tận thế việc làm".

Báo cáo cho rằng thị trường lao động đang nguội dần khiến người trẻ khó tìm việc, trong khi các vị trí “entry-level” - công việc khởi điểm, ít yêu cầu kinh nghiệm thường dành cho sinh viên mới ra trường - ngày càng ít đi.

39% lãnh đạo thừa nhận đã cắt giảm hoặc thay đổi các vị trí cấp thấp nhờ AI đảm nhận công việc nghiên cứu, hành chính và tổng hợp dữ liệu.

Bà Susan Taylor Martin, Giám đốc điều hành BSI, cảnh báo: “AI là cơ hội to lớn cho các doanh nghiệp toàn cầu. Tuy nhiên, khi chúng ta mải mê theo đuổi năng suất và hiệu quả, cần nhớ rằng chính con người mới là động lực thật sự của tiến bộ”.

Ngoài ra, phân tích của BSI về các báo cáo thường niên doanh nghiệp cũng cho thấy từ khóa “automation” (tự động hóa) xuất hiện nhiều gấp gần 7 lần so với “upskilling” (nâng cao kỹ năng) hoặc “retraining” (đào tạo lại).

Điều này cho thấy doanh nghiệp đang ưu tiên cắt giảm chi phí và tăng năng suất hơn là đầu tư đào tạo nhân viên.

Lao động trẻ lo mất việc vì AI

Trong khi đó, một cuộc khảo sát riêng của Công đoàn Lao động Anh (Trades Union Congress) cho thấy 50% người trưởng thành tại Anh lo ngại AI có thể ảnh hưởng đến công việc của họ, khiến họ mất việc hoặc phải chuyển đổi nghề nghiệp.

Nỗi lo này diễn ra trong bối cảnh thị trường việc làm Anh gần đây đang nguội dần, tốc độ tăng lương chậm lại và tỉ lệ thất nghiệp chính thức đạt mức cao nhất trong 4 năm - 4,7%.

Theo khảo sát của công ty giáo dục công nghệ General Assembly, 62% người lao động Gen Z lo sợ rằng công việc của họ có thể bị AI thay thế trong vòng 10 năm tới. Báo cáo này dựa trên khảo sát 1.180 người đang làm việc tại Mỹ và 393 lãnh đạo doanh nghiệp tại Anh.

Tuy nhiên, đa số các nhà kinh tế cho rằng điều này chưa liên quan trực tiếp đến việc gia tăng đầu tư vào AI.

Dù vậy, giới phân tích cảnh báo về một “bong bóng” thị trường chứng khoán có thể đang hình thành khi giá trị các công ty AI bị đẩy lên quá cao, tiềm ẩn nguy cơ đổ vỡ nếu năng lực thực tế không theo kịp kỳ vọng.

Nguồn: Tuổi trẻ