Các chuyên gia trên toàn thế giới cảnh báo rằng nếu chiến tranh ở Trung Đông tiếp tục, giá dầu có thể tăng lên tới 200 USD mỗi thùng – mức cao chưa từng có trong lịch sử. Tại Cộng hòa Séc, trong trường hợp đó, theo các nhà kinh tế, giá dầu diesel có thể vượt quá 70 korun mỗi lít, còn xăng sẽ chỉ rẻ hơn vài korun. Các dự báo này dựa trên giả định rằng các quy định về kinh doanh nhiên liệu sẽ không thay đổi.

“Nếu đơn giản hóa, cứ mỗi 10 USD tăng thêm sẽ làm giá dầu diesel tăng khoảng 2,50 korun. Như vậy, nếu giá dầu tăng thêm 100 USD thì tương đương tăng khoảng 25 korun,” chuyên gia kinh tế của Ngân hàng Creditas, Petr Dufek, nói với Novinky.

Kể từ cuối tháng 2, khi Mỹ và Israel tấn công Iran, giá dầu diesel tại Séc đã tăng khoảng 15 korun, lên mức trung bình 48,15 korun mỗi lít. Xăng phổ biến nhất – Natural 95 – hiện có giá trung bình 41,49 korun/lít, tăng gần 8 korun so với cuối tháng 2.

“Chỉ riêng tác động của việc giá dầu tăng cũng có thể đẩy giá xăng lên khoảng 55 korun mỗi lít,” nhà phân tích Vít Hradil từ công ty Investika cho biết với Novinky. Theo ông, nếu tình hình leo thang, biên lợi nhuận của các nhà máy lọc dầu và các khoản phụ phí rủi ro cũng sẽ tăng, đồng thời đồng korun có thể mất giá so với USD. “Khi đó, giá xăng có thể lên khoảng 60 korun mỗi lít,” ông nói thêm.

Theo nhà kinh tế Petr Lajsek từ Purple Trading, giá dầu diesel có thể tăng từ mức hiện tại khoảng 48 korun lên khoảng 68–75 korun mỗi lít. “Đối với xăng, mức giá hiện tại khoảng 41,5 korun có thể tăng lên khoảng 60–68 korun mỗi lít. Tỷ giá korun đóng vai trò then chốt – nếu trong bối cảnh địa chính trị căng thẳng, đồng tiền này yếu đi, ví dụ xuống mức 24 korun/USD, thì mức giá cao nhất trong dự báo sẽ trở thành hiện thực,” ông giải thích.

Với giá dầu Brent hiện tại – thước đo phổ biến nhất toàn cầu – khoảng 115 USD/thùng, giá trong nước đang ở mức khoảng 48 korun/lít đối với dầu diesel và 41,5 korun/lít đối với xăng. Theo Lajsek, thị trường Séc hiện đang ở “giai đoạn tương đối thuận lợi”, khi giá nguyên liệu cao vẫn chưa được phản ánh đầy đủ vào giá bán lẻ.

“Tuy nhiên, nếu giá dầu thực sự tăng lên mức 200 USD/thùng, thì đó không chỉ là tăng giá đơn thuần, mà sẽ là một cú sốc giá, làm thay đổi kỳ vọng của cả hộ gia đình lẫn doanh nghiệp,” ông nhận định.

Việc giá dầu tăng từ 115 lên 200 USD tương đương mức tăng khoảng 74%. Các nhà kinh tế lưu ý rằng mức tăng này không được phản ánh tuyến tính vào giá nhiên liệu, vì một phần lớn giá bán gồm thuế, biên lợi nhuận và chi phí lọc dầu, phân phối. “Do đó, giá tại trạm xăng sẽ chỉ tăng khoảng một nửa đến hai phần ba so với mức tăng của dầu thô,” Lajsek giải thích.

Ông cũng bổ sung rằng mức giá cao như vậy sẽ gây tác động đáng kể đến kinh tế vĩ mô. Tiêu dùng của hộ gia đình và đầu tư của doanh nghiệp sẽ suy yếu, chi phí logistics tăng trên toàn bộ nền kinh tế, và lạm phát sẽ nhận thêm cú hích. Vì vậy, dầu ở mức 200 USD/thùng sẽ không chỉ là vấn đề của tài xế, mà là của toàn bộ nền kinh tế.

(Theo Novinky)