Giá nhà tăng nhanh hơn thu nhập tại phần lớn châu Âu, Séc thuộc nhóm nghiêm trọng nhất

Giá bất động sản tại Liên minh châu Âu trong 10 năm qua tăng nhanh hơn thu nhập hộ gia đình. Năm ngoái, tỷ lệ giữa giá nhà và thu nhập cao hơn 6,8% so với năm 2015, theo Cơ quan Thống kê châu Âu Eurostat. Séc ghi nhận mức tăng cao thứ tư trong toàn khối.

Tỷ lệ giá bất động sản trên thu nhập hộ gia đình so sánh biến động giá nhà với thay đổi thu nhập bình quân đầu người, lấy một năm làm mốc cơ sở. So với năm 2015, tỷ lệ này tăng tại 17 quốc gia EU trong năm ngoái, trong khi giảm tại 10 nước còn lại.

Trong giai đoạn 2015-2025, Bồ Đào Nha ghi nhận mức tăng cao nhất, với 60,8%. Tiếp theo là Hà Lan với 34,3%, Hungary 26,5%, Séc 25,8% và Tây Ban Nha 24,5%.

Ở chiều ngược lại, Romania có mức giảm mạnh nhất, 42,8%. Phần Lan giảm 25,2% và Bulgaria giảm 16,2%.

Những số liệu trên phản ánh diễn biến giá bất động sản so với thay đổi thu nhập theo thời gian. Chúng không xếp hạng các quốc gia theo giá nhà tuyệt đối hoặc mức độ đắt đỏ hiện tại của bất động sản so với thu nhập.

Giá nhà tại Séc tăng chậm lại

Giá bất động sản phục vụ nhu cầu ở tại Séc, bao gồm căn hộ, nhà riêng và đất, đã tăng chậm lại trong quý II năm nay.

Theo phân tích của Hiệp hội Ngân hàng Séc, giá tăng 8,6% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức 10% trong quý I.

Một phương pháp khác để đánh giá khả năng tiếp cận nhà ở là tỷ lệ chuẩn hóa giữa giá bất động sản và thu nhập hộ gia đình. Chỉ số này cho thấy tỷ lệ giữa chỉ số giá nhà và chỉ số thu nhập đang cao hơn hay thấp hơn mức trung bình dài hạn kể từ năm 2000.

Số liệu cho thấy hai giai đoạn đạt đỉnh rõ rệt. Lần đầu vào năm 2007, ngay trước khi khủng hoảng tài chính toàn cầu bùng phát, và lần thứ hai vào năm 2022.

Trong hai năm này, tỷ lệ giá nhà trên thu nhập lần lượt cao hơn 7,9% và 7,4% so với mức trung bình dài hạn.

Giữa hai giai đoạn đỉnh, chỉ số giảm dần và đến năm 2014 thấp hơn 6,4% so với mức trung bình dài hạn. Sau đó, chỉ số tăng trở lại. Trong các năm 2023 và 2024, tỷ lệ này đi xuống, còn năm ngoái chỉ cao hơn nhẹ so với trung bình dài hạn, ở mức 0,03%.

Chỉ số cảnh báo mất cân đối trên thị trường nhà ở

Tỷ lệ chuẩn hóa giữa giá nhà và thu nhập giúp nhận diện theo thời gian những nguy cơ mất cân đối ngày càng lớn trên thị trường bất động sản. Vì vậy, chỉ số này được sử dụng như một tiêu chí bổ sung trong bảng đánh giá thủ tục giám sát mất cân đối kinh tế vĩ mô của EU.

Tuy nhiên, tỷ lệ giá bất động sản trên thu nhập và phiên bản chuẩn hóa của nó chỉ phản ánh một khía cạnh trong khả năng tiếp cận nhà ở.

Các chỉ số bổ sung khác gồm số năm thu nhập cần thiết để mua căn hộ hoặc nhà riêng, cũng như chi phí tài chính khi mua nhà bằng khoản vay thế chấp.

Eurostat còn theo dõi các khoản chi thường xuyên liên quan đến nhà ở, chẳng hạn tỷ trọng chi phí nhà ở trong tổng thu nhập khả dụng của hộ gia đình.

Theo Novinky