Trong khi những nỗ lực chấm dứt nhanh chiến sự Ukraine của Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn chưa có kết quả, Nga bất ngờ giội tên lửa xuống trung tâm thành phố Sumy ở miền bắc Ukraine.

Giới chức Ukraine cho biết vụ tấn công sáng 13-4 khiến 34 người thiệt mạng và 117 người bị thương, trở thành cuộc tấn công đẫm máu nhất tại Ukraine từ đầu năm đến nay.

Ngay sau cuộc tấn công của Nga vào Sumy, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã yêu cầu cộng đồng quốc tế có phản ứng cứng rắn với Nga.

Mỹ lên tiếng

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron gọi cuộc tấn công của Nga ở Sumy là bằng chứng cho thấy Nga "coi thường trắng trợn mạng sống con người, luật pháp quốc tế và các nỗ lực ngoại giao của Tổng thống Trump", theo Hãng tin AFP.

Trong khi đó, Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết ông cảm thấy "kinh hoàng". Thủ tướng Ý Giorgia Meloni lên án vụ tấn công là hành động "hèn nhát". Ông Friedrich Merz - người sắp nhậm chức thủ tướng Đức - gọi vụ tấn công là "tội ác chiến tranh nghiêm trọng, cố ý và có chủ đích".

Ông Stephane Dujarric - người phát ngôn của Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres - cho biết ông Guterres "vô cùng lo ngại và sốc" trước cuộc tấn công, đồng thời quan ngại về các cuộc không kích tương tự nhằm vào các thành phố và thị trấn của Ukraine thời gian qua.

Về phía Mỹ, ông Trump gọi cuộc tấn công là "một điều khủng khiếp" và toàn bộ cuộc chiến là một điều kinh khủng".

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio gọi vụ tấn công là "kinh hoàng" và là "một lời nhắc nhở đầy bi thảm về lý do tại sao Tổng thống Trump cùng chính quyền Mỹ đang dành nhiều thời gian cũng như nỗ lực để chấm dứt cuộc chiến này và đạt được một nền hòa bình bền vững".

Ông Keith Kellogg, đặc phái viên của ông Trump về Nga và Ukraine, cho rằng vụ tấn công tại Sumy đã "vượt khỏi giới hạn của sự chuẩn mực". Ông nhận định: "Đợt không kích đã khiến hàng chục dân thường thiệt mạng và bị thương. Là một cựu chỉ huy quân đội, tôi hiểu về chiến thuật nhắm mục tiêu và điều này là sai".

Ngày 14-4, Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski bày tỏ hy vọng ông Trump và chính quyền Mỹ nhận ra rằng Tổng thống Nga Vladimir Putin đang "chế giễu thiện chí của họ". Theo ông Sikorski, Ukraine đã đồng ý ngừng bắn cách đây hơn một tháng vô điều kiện, tuy nhiên cuộc không kích vào Sumy của Matxcơva chính là "câu trả lời đầy chế nhạo" của Nga.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga xác nhận phóng hai tên lửa Iskander vào thành phố Sumy với mục tiêu là cuộc họp của các sĩ quan Ukraine khiến 60 quân nhân Ukraine thiệt mạng, tuy nhiên Nga không đề cập thương vong dân thường trong vụ tập kích.

Phớt lờ đàm phán hòa bình?

Các cuộc không kích diễn ra chỉ một ngày sau khi các nhà ngoại giao cấp cao của Nga và Ukraine cáo buộc lẫn nhau vi phạm thỏa thuận ngừng tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng tạm thời do Mỹ làm trung gian, mở ra những thách thức mới trong tiến trình đàm phán chấm dứt cuộc chiến kéo dài ba năm ở Ukraine.

Trong khuôn khổ Diễn đàn Ngoại giao Antalya tổ chức tại Thổ Nhĩ Kỳ, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov ngày 12-4 khẳng định "Ukraine đã tấn công Nga ngay từ đầu", tuy nhiên Nga "không tấn công bất kỳ cơ sở năng lượng nào của Ukraine kể từ ngày 18-3".

Ở phía ngược lại, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha bác bỏ tuyên bố của ông Lavrov và nêu rõ Nga đã phóng gần 70 tên lửa, hơn 2.200 máy bay không người lái và hơn 6.000 bom dẫn đường nhằm vào Ukraine. Ông Sybiha nhấn mạnh "phần lớn trong số đó nhắm vào dân thường".

Theo tờ New York Times, dù các thỏa thuận chưa chính thức có hiệu lực nhưng cả Nga và Ukraine đều cam kết dừng các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và Biển Đen.

Tuy nhiên trong khi Ukraine ủng hộ đề xuất ngừng bắn toàn diện, vô điều kiện của Mỹ trong 30 ngày thì Nga lại tìm cách thoái thác bằng cách đưa ra các điều kiện. Chính động thái này đã khiến các đồng minh châu Âu của Kiev cáo buộc Tổng thống Putin đang cố kéo dài thời gian.

Ngoài ra, lực lượng Nga vẫn đang nắm lợi thế tại chiến trường. Phía Kiev lo ngại Matxcơva có thể đang lên kế hoạch cho các cuộc tấn công mùa xuân mới nhằm gia tăng áp lực lên Ukraine và nâng cao vị thế trên bàn đàm phán.

Trước tình hình đó, Tổng thống Zelensky ngày 13-4 đã thúc giục người đồng cấp Mỹ Donald Trump đến thăm đất nước của ông để hiểu rõ hơn về mức độ tàn phá do chiến dịch quân sự của Nga gây ra.

Trong bài phát biểu trên truyền hình nhà nước Nga ngày 13-4, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov mô tả các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Mỹ và Nga là "một công việc đòi hỏi nhiều nỗ lực", cũng như nhấn mạnh không nên mong đợi một kết quả nào ngay lập tức.

Tuy nhiên, các quan chức Ukraine nêu rõ cuộc không kích đẫm máu vào Sumy là minh chứng rõ nét nhất cho thấy ông Putin vẫn muốn tiếp tục chiến dịch quân sự mà ông đã phát động tại Ukraine vào tháng 2-2022 và hoàn toàn không quan tâm đến việc đàm phán ngừng bắn.

Báo Financial Times dẫn lời một quan chức Ukraine cho rằng ông Putin "rõ ràng đang chơi đùa với ông Trump". Nhiều nhà phân tích thậm chí còn cho rằng những cái chết của dân thường tại Sumy có thể là chiếc đòn bẩy buộc Washington phải cứng rắn với ông Putin.

Nỗi sợ bao trùm

Chia sẻ với Kyiv Independent, nhà báo địa phương Anna Shpurik có mặt tại hiện trường vụ tấn công kể lại khi bà vừa đến nơi, mọi thứ đều tối đen với cảnh tượng những chiếc ô tô và nhà cửa bị cháy sém. Người dân quá sốc đến mức không thể nói nên lời.
"Mọi người lo sợ các cuộc tấn công có thể xảy ra lần nữa. Mọi người sợ hãi khi nhận tin tức về người thân. Một số người còn không biết chuyện gì đã xảy ra với bạn bè và người thân của họ", bà Shpurik nhớ lại.

(Nguồn: Tuoitre)