Hạ viện Séc ngày thứ Tư đã thông qua, bằng phiếu thuận của các nghị sĩ thuộc liên minh cầm quyền, đề xuất bãi bỏ thẩm quyền của Tổng thống Cộng hòa trong việc bổ nhiệm và miễn nhiệm người đứng đầu các phái bộ thường trực tại các tổ chức quốc tế. Sửa đổi đối với luật về ngành ngoại giao là một phần của gói sửa đổi đi kèm dự luật mới về công chức nhà nước, mà phe cầm quyền muốn sử dụng để thay thế luật công vụ hiện hành. Động thái này đang vấp phải sự chỉ trích từ phe đối lập.

Đề xuất hạn chế thẩm quyền của Tổng thống do nghị sĩ Libor Vondráček thuộc đảng SPD (Svobodní) đưa ra. Ủy ban Pháp lý đã bày tỏ ủng hộ sửa đổi này vào giữa tháng 3, song đến cuối tháng 4 không đưa ra lập trường chính thức nào thêm. Sau khi được Hạ viện thông qua, dự luật sẽ được chuyển lên Thượng viện để xem xét.

Theo đề xuất, quyền bổ nhiệm và miễn nhiệm người đứng đầu các phái bộ thường trực sẽ thuộc về Bộ trưởng Ngoại giao. Hiện nay, bộ trưởng ngoại giao đã là người ký thư ủy nhiệm cho các vị trí này, trong khi đối với các đại sứ, thư ủy nhiệm do Tổng thống ban hành.

Phe đối lập chỉ trích gay gắt
Đại diện phe đối lập đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ bước đi của liên minh cầm quyền. Trên mạng xã hội X, Chủ tịch đảng STAN Vít Rakušan gọi đây là “Lex trả đũa”.

“Chính phủ của Babiš không ngừng tìm cách công kích chính trị gia có tính chính danh và sự ủng hộ từ người dân mạnh nhất. Họ âm thầm đưa ra những đề xuất nhằm hạn chế thẩm quyền của Tổng thống,” ông Rakušan viết, đồng thời cũng đã phản đối dự luật này ngay trong phiên họp buổi sáng tại Hạ viện.

Phát biểu trước nghị trường, ông Rakušan tiếp tục chỉ trích:

“Việc gạch bỏ chỉ hai từ trong luật về ngành ngoại giao sẽ tước đi quyền của Tổng thống trong việc bổ nhiệm các đại sứ tại Liên Hợp Quốc hay OECD. Vậy hóa ra không phải đại sứ nào cũng là đại sứ như nhau? Với một số vị trí, các ông có thể dễ dàng bỏ qua nguyên thủ quốc gia, vì muốn đưa người của mình vào mà không cần sự đồng ký khó chịu từ Phủ Tổng thống. Đây là một sự trả đũa sợ ánh sáng. Giờ thì vị Tổng thống ‘khó chịu’ sẽ không còn can thiệp vào nữa. Mục đích khác của việc này là gì?”

Phó Chủ tịch ODS Karel Haas cũng lên tiếng đồng tình với chỉ trích này khi nói rằng:

“Một bộ phận trong liên minh đang tiếp tục hành xử trẻ con và phá đám.”

Tổng thống Pavel từng nói không thấy lý do phải thay đổi
Bản thân Tổng thống Petr Pavel từ tháng 3 đã tuyên bố rằng ông không nhìn thấy lý do để thay đổi thông lệ hiện nay trong việc bổ nhiệm và miễn nhiệm người đứng đầu các phái bộ thường trực.

Trước những phản ứng chỉ trích, nghị sĩ Libor Vondráček nhấn mạnh rằng Cộng hòa Séc là một nền cộng hòa nghị viện, chứ không phải cộng hòa tổng thống. Chính trị gia được bầu dưới danh nghĩa SPD cũng không phủ nhận rằng cách hành xử của nguyên thủ đương nhiệm là một trong những nguyên nhân đứng sau đề xuất sửa đổi của ông.

Theo CNN Prima news