Hạ viện thông qua gói thắt lưng buộc bụng của chính phủ. Sẽ có gì thay đổi?

Gói thắt lưng buộc bụng gây nhiều tranh cãi của chính phủ Séc đã được Hạ viện thông qua. Gói này sửa đổi 60 luật, những thay đổi về thuế sẽ có ảnh hưởng đến hầu hết người dân sinh sống hay kinh doanh tại Séc.

Theo tính toán của các nhà kinh tế và cố vấn thuế, các khoản bảo hiểm mà các hộ gia đình phải chi trả sẽ tăng hàng chục nghìn korun trong năm tới, trong một số trường hợp có thể tăng tới 10%. Những người lao động có thu nhập trung bình có con nhỏ sẽ là người bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Chính phủ trình đệ trình dự luật lên các đại biểu vào ngày 30/6, dự thảo đầu tiên bắt đầu vào ngày 12/7. Cuộc tranh luận đi kèm với những bài phát biểu chỉ trích sâu rộng của các nghị sĩ phe đối lập.

Theo nội các, gói hợp nhất nhằm giảm thâm hụt ngân sách nhà nước 97,7 tỷ korun vào năm tới và thêm 53 tỷ korun vào năm 2025, tức là có thể giảm thâm hụt tổng cộng lên tới 150,7 tỷ korun đến năm 2025. Mục tiêu là giảm thâm hụt tài chính công từ 3,5% GDP năm nay xuống còn khoảng 1,8% GDP vào năm 2024 và 1,2% GDP vào năm 2025.

Đề xuất thay đổi 63 luật, chính phủ đưa ra lý do là những thay đổi liên quan đến đại dịch Covid năm 2020 và 2021, nhà nước đã áp dụng một số biện pháp không thực sự cần thiết để giải quyết dịch bệnh. Ngoài ra, các biện pháp này không có hiệu lực hạn chế và gây gánh nặng lâu dài cho tài chính công. Ví dụ như việc giảm thuế thu nhập cá nhân.

Trong dự thảo đầu tiên, Hạ viện đã thông qua gói này vào ngày 14/7 với phiếu bầu của 98 nghị sĩ liên minh chính phủ, trong khi 72 nghị sĩ từ các phong trào ANO và SPD phản đối. Gói này cũng đã vượt qua dự thảo lần hai vào ngày 7/9.

Vào cuối tháng 8, các đảng cầm quyền đã đồng ý về một số sửa đổi đối với gói này.

Khoản chi trong ngân sách nhà nước

Khoản chi sẽ giảm khoảng 80 tỷ korun trong vòng hai năm, 3/4 trong số đó sẽ được tiết kiệm từ năm tới và phần còn lại từ năm 2025.

Phần chính của gói hợp nhất trong lĩnh vực chi tiêu ngân sách (khoảng 2/3) là hủy bỏ các khoản trợ cấp, tổng cộng nhà nước muốn tiết kiệm 78,3 tỷ korun chi phí trong hai năm. Ngay trong năm tới, nhà nước muốn tiết kiệm 45,6 tỷ korun và phần còn lại vào năm 2025.

Bộ Công thương sẽ bị cắt giảm 20 tỷ korun, Bộ nông nghiệp cắt giảm là 10,2 tỷ korun. Trong Bộ giao thông vận tải sẽ cắt giảm 6 tỷ korun, trong Bộ phát triển khu vực cắt giảm là 2,8 tỷ korun và Bộ giáo dục là 2 tỷ korun.

Hơn 11 tỷ korun được cắt giảm trong hoạt động của nhà nước và khối lượng tiền lương trong khu vực công sẽ giảm gần 10 tỷ korun.

Khoản thu trong ngân sách nhà nước

Khoản thu trong ngân sách nhà nước sẽ tăng gần 70 tỷ korun, trong đó gần 32 tỷ sẽ được bổ sung từ năm tới và khoảng 37,5 tỷ korun sẽ từ năm 2025.

Khoản thu nhiều nhất (22 tỷ korun vào năm 2025) dự kiến ​​sẽ lấy từ việc tăng thuế thu nhập doanh nghiệp lên 21% từ mức 19% hiện tại, việc áp dụng bảo hiểm ốm đau đối với người lao động có thể giúp chính phủ thu được 13 tỷ korun, việc tăng thuế bất động sản sẽ mang lại 9,3 tỷ korun.

Theo Chính phủ, ngân sách nhà nước sẽ nhận được khoảng 7,5 tỷ korun nhờ việc hủy bỏ 22 khoản miễn thuế và tăng bảo hiểm cũng như thuế đối với người kinh doanh cá thể (OSVČ). Gần 6 tỷ korun được cho là thu được từ việc tăng thuế tiêu dùng đối với các sản phẩm thuốc lá, 1 tỷ korun từ thuế đối với rượu và hơn 4 tỷ korun từ việc tăng thuế cờ bạc.

Quy định về thuế giá trị gia tăng DPH sẽ thay đổi đáng kể, mức thuế 10% và 15% trước đây sẽ được gộp thành 12% (ví dụ: mức thuế đối với thực phẩm, nhà ở hoặc sản phẩm y tế sẽ giảm). Mức thuế 21% sẽ được giữ nguyên. Tuy nhiên, tác động đến ngân sách nhà nước sẽ là tiêu cực, chính phủ dự đoán khoản thu từ thuế DPH sẽ giảm khoảng 4 tỷ korun.

Thay đổi đối với người lao động

Người lao động sẽ bị ảnh hưởng chủ yếu bởi việc hủy bỏ các khoản hoàn thuế và khoản bảo hiểm ốm đau mới lên tới 0,6% thu nhập thô của họ. Thuế thu nhập doanh nghiệp và người kinh doanh cá thể (OSVČ) sẽ tăng lên.

Ngoài ra, việc tăng gần gấp đôi thuế bất động sản và thuế tiêu thụ đặc biệt cao hơn, đặc biệt là đối với rượu và thuốc lá, sẽ khiến các hộ gia đình Séc mất hàng nghìn korun mỗi năm.

​

Do việc hủy bỏ các khoản hoàn thuế và áp dụng bảo hiểm ốm đau đối với người lao động, gánh nặng thuế và chi phí sẽ tăng nhiều nhất đối với các gia đình có con trên ba tuổi, khi cha hoặc mẹ có thu nhập từ việc làm là khoảng 40 đến 50.000 korun mỗi tháng và một người ở nhà với con cái và có thu nhập dưới 68.000 korun mỗi năm.

Thuế và bảo hiểm cao hơn

Gói hợp nhất tăng thuế thu nhập doanh nghiệp lên 21%. Các khoản thanh toán của người kinh doanh các thể OSVČ cũng tăng lên. Gánh nặng bảo hiểm đối với người OSVČ sẽ tăng từ 25% lên 40% mức lương trung bình. Đồng thời, những người kinh doanh cá thể phải trả ít nhất 55% thay vì 50% thuế cơ bản như hiện nay.

Gói này cũng hủy bỏ khoảng 20 khoản hoàn thuế, chẳng hạn như học phí học mẫu giáo hoặc khoản hoàn thuế khi đang là học sinh. Gói hợp nhất cũng làm giảm khoản hoàn thuế đối với vợ/chồng. Người lao động sẽ phải trả trung bình 250 korun mỗi tháng cho bảo hiểm ốm đau.

Thay đổi thuế giá trị gia tăng DPH

Thay vì ba mức thuế suất như hiện tại sẽ chỉ có hai mức: 12% và 21%. Liên minh chính phủ muốn việc thu thuế hiệu quả hơn. Thực phẩm, thuốc men, báo in hay dịch vụ tang lễ có thể được xếp vào mức thuế 12%.

Mặt khác, các dịch vụ làm tóc, bia tươi hay vận chuyển, xử lý rác thải đô thị sẽ phải chịu mức phí cao hơn. Nước máy sẽ có mức thuế 12% nhưng không được có hương vị, nếu không sẽ rơi vào mức thuế cao hơn.

Một số mặt hàng sẽ ở mức cao hơn, tức là 21%. Ví dụ như đồ dùng cho kỳ kinh nguyệt hoặc củi và nhiên liệu từ gỗ, cũng như nước dành cho trẻ em, tã trẻ em hoặc nước khoáng.

Tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với rượu

Trong ba năm tới, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với rượu cũng sẽ tăng và sẽ tăng 10% trong năm tới và 5% trong hai năm tới. Mặt khác, gói hợp nhất này không bao gồm thuế rượu vang không sủi bọt.

Tăng thuế bất động sản

Thuế bất động sản sẽ tăng lên trung bình gấp 1,8 lần và tăng dần theo lạm phát. Toàn bộ khoản thu sẽ được chuyển đến các làng và thành phố, trong khi đề xuất ban đầu của chính phủ tính rằng các thành phố và làng sẽ chia sẻ một phần doanh thu với nhà nước. Liên minh sau đó đã rút ý định này khỏi kế hoạch và để lại toàn bộ doanh thu cho các làng. Thay vào đó, các làng sẽ mất một số tiền từ thuế khác.

Giảm khoản hỗ trợ tiết kiệm xây dựng

Số tiền hỗ trợ tối đa của nhà nước cho khoản tiết kiệm xây dựng sẽ giảm từ 2.000 xuống 1.000  korun. Tuy nhiên, các hiệp hội xây dựng hiện sẽ có thể tư vấn cho khách hàng về cách nhận được trợ cấp từ ngân sách công cho nhà ở bền vững hoặc các nguồn tài nguyên tái tạo từ các chương trình trợ cấp.

Tăng giá tem xe lộ

Kể từ ngày 1/3 năm sau, giá tem xa lộ theo năm sẽ tăng từ 1.500 lên 2.300 korun. Từ năm 2025 giá tem xa lộ sẽ tăng theo lạm phát. Đồng thời sẽ đưa vào áp dụng tem xa lộ một ngày. Giá tem xa lộ vào năm tiếp theo sẽ được Bộ GTVT công bố vào cuối tháng 11 năm trước.

Theo đề xuất mới, phí cầu đường đối với xe tải cũng sẽ tính đến loại khí thải của ô tô. Xe tải chạy bằng điện hoặc hydro không phát thải sẽ được xếp hạng 0. Theo báo cáo của Bộ GTVT, những thay đổi về phí cầu đường có thể mang lại cho ngân sách thêm 2 tỷ korun. Theo Bộ, nhà nước sẽ thu được khoảng 14 tỷ korun phí cầu đường hàng năm.

(Nguồn: tổng hợp)