Sau các đòn không kích dữ dội của Mỹ và Israel, lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei cùng hàng loạt quan chức quân sự, an ninh cấp cao nước này đã thiệt mạng.

Theo đài Sky News, đại giáo chủ Ali Khamenei, lãnh tụ tối cao thứ hai của Cộng hòa Hồi giáo Iran, đã thiệt mạng sau gần 37 năm nắm quyền.

Với vai trò có quyền quyết định tối cao trong mọi vấn đề quốc gia, sự ra đi của đại giáo chủ Khamenei được xem là biến cố chính trị lớn nhất tại Iran kể từ sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979.

Hàng loạt lãnh đạo Iran thiệt mạng

Tính đến ngày 1-3, cùng với đại giáo chủ Khamenei, Iran xác nhận thông tin 5 quan chức cấp cao khác cũng thiệt mạng trong các đợt không kích, bao gồm Tổng tham mưu trưởng quân đội Abdol Rahim Mousavi, Bộ trưởng Quốc phòng Aziz Nasirzadeh, Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Mohammad Pakpour, cố vấn an ninh hàng đầu Ali Shamkhani và Cục trưởng Cục Tình báo quốc gia thuộc lực lượng cảnh sát Iran Gholamreza Rezaian.

Trong đó, ông Ali Shamkhani là nhân vật kỳ cựu trong bộ máy quyền lực Iran, từng giữ nhiều vị trí quốc phòng, an ninh kể từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979 và là cố vấn thân cận của lãnh tụ tối cao.

Còn ông Mohammad Pakpour được Israel cáo buộc là một trong những nhân vật chủ chốt đứng sau các chiến lược quân sự của Iran nhằm vào Israel, cũng như việc hỗ trợ các lực lượng vũ trang thân Iran ở nước ngoài.

Ngoài ra, phía Israel cũng tuyên bố đã tiêu diệt một loạt nhân vật chủ chốt khác trong bộ máy quân sự - nghiên cứu quốc phòng Iran, nhưng phía Tehran chưa cung cấp thêm bất kỳ cái tên nào khác ngoài 6 nhân vật trên.

Danh sách này bao gồm Mohammad Shirazi - người đứng đầu Văn phòng Quân sự của lãnh tụ tối cao; Saleh Asadi - lãnh đạo Cục Tình báo thuộc Bộ Chỉ huy khẩn cấp Khatam al-Anbiya; Hossein Jabal Amelian - người đứng đầu Tổ chức Nghiên cứu và Đổi mới quốc phòng (SPND); Reza Mozaffari-Nia, cựu lãnh đạo SPND và cựu thứ trưởng quốc phòng Iran; cùng một số sĩ quan tình báo cấp cao.

Israel cho biết mục tiêu của chiến dịch tấn công là nhằm xóa sổ bộ máy lãnh đạo quân sự và tình báo của Tehran. Đồng thời trong đợt không kích đầu tiên, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố đã tiêu diệt được 40 chỉ huy cấp cao của Iran "chỉ trong vòng một phút", trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng xác nhận chiến dịch đã giết tổng cộng 48 lãnh đạo Iran.

Sơ đồ lãnh đạo của Iran tính đến ngày 1-3 - Dữ liệu: SCMP, Trình bày: CÔNG KHẢI

Tehran lập hội đồng lãnh đạo tạm thời

Ngay sau cái chết của ông Ali Khamenei, giới tinh hoa Iran đã nhanh chóng thành lập một hội đồng lâm thời để điều hành đất nước, tránh khoảng trống quyền lực.

Hội đồng này gồm Tổng thống Masoud Pezeshkian, Chánh án Tư pháp Gholam-Hossein Mohseni-Eje'i và giáo sĩ Alireza Arafi - thành viên Hội đồng Giám hộ và là người đứng đầu lực lượng bán quân sự Basij.

Ngoài ra, trong cuộc chiến 12 ngày vào năm ngoái, lãnh tụ tối cao Ali Khamenei từng nêu tên ba nhân vật có thể kế nhiệm ông, trong đó có Chánh án Gholam-Hossein Mohseni-Eje'i, Phó chánh văn phòng của lãnh tụ tối cao Ali Asghar Hejazi và Hassan Khomeini (cháu nội cố lãnh đạo Khomeini).

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf khẳng định giới lãnh đạo nước này "đã chuẩn bị cho mọi kịch bản, kể cả giai đoạn sau sự ra đi của Imam Khamenei". Đồng thời lên án Mỹ và Israel, "những tên tội phạm bẩn thỉu", sẽ phải đối mặt với "những đòn giáng mạnh mẽ mà chính các người sẽ phải cầu xin".

Trong khi đó, Tổng thống Trump phát biểu trên mạng xã hội Truth Social rằng đây là "cơ hội lớn nhất để người dân Iran giành lại đất nước của mình", ám chỉ mục tiêu thay đổi chế độ tại Tehran.

Theo Tuoitre