Việc áp dụng khoản phí mới đối với các bưu kiện giá rẻ từ các sàn thương mại điện tử châu Á được kỳ vọng sẽ làm chậm làn sóng hàng hóa nhỏ lẻ tràn vào thị trường châu Âu. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nhiều nền tảng lớn như Temu, AliExpress hay Shein vẫn có thể dễ dàng tránh khoản phí này bằng cách giao hàng từ các kho đặt tại châu Âu. Điều đó đồng nghĩa hàng hóa có thể không tăng giá đáng kể, thời gian giao nhanh hơn, nhưng những lo ngại về chất lượng và an toàn sản phẩm vẫn chưa biến mất.

Từ đầu tháng 7, các quy định mới đối với việc đặt hàng từ các sàn trực tuyến, đặc biệt là từ châu Á, đã chính thức có hiệu lực. Theo đó, mỗi bưu kiện hiện phải chịu một khoản phí 3 euro, tương đương khoảng 90 korun đã bao gồm VAT. Mục tiêu của biện pháp này là làm giảm nhập khẩu hàng hóa giá rẻ vào thị trường Liên minh châu Âu.

Theo bài viết, riêng trong năm 2023, đã có tổng cộng 2,3 triệu bưu kiện được nhập khẩu theo hình thức này. Ngoài vấn đề hàng hóa kém chất lượng, châu Âu còn phải đối mặt với lượng rác thải bao bì quá mức phát sinh từ các đơn hàng nhỏ lẻ.

Có thể tránh phí nếu hàng được gửi từ kho ở châu Âu
Tuy nhiên, rào cản thuế quan này sẽ không phát huy hiệu quả tuyệt đối. Lý do là nhiều sàn trực tuyến lớn đã có sẵn hệ thống kho hàng tại châu Âu. Nếu khách đặt mua sản phẩm được xuất từ các kho này, bưu kiện sẽ không bị tính như hàng nhập từ nước thứ ba, từ đó tránh được khoản phí mới.

Trên website của Temu, AliExpress hay Shein, khách hàng hiện đã có thể thấy thông tin sản phẩm sẽ được gửi từ đâu. Nếu hàng đi từ kho châu Âu, người mua có thể nhận bưu kiện chỉ sau 2 ngày.

Về bản chất, đây vẫn là những mặt hàng chủ yếu có xuất xứ từ Trung Quốc, nhưng thay vì được gửi trực tiếp từ châu Á, chúng được phân phối từ các kho tại Pháp, Tây Ban Nha, Đức, Hà Lan hoặc Italy. Trong trường hợp hàng đến từ châu Á, đó được coi là bưu kiện từ nước thứ ba; còn nếu xuất từ châu Âu, nó chỉ được xử lý như một bưu kiện thông thường trong nội khối.

Luật sư Jaroslav Kuba từ công ty tư vấn Rödl là người đã lên tiếng cảnh báo về xu hướng này. Theo ông, AliExpress thậm chí còn có kho hàng ngay trên lãnh thổ Cộng hòa Séc.

“Đối với người bán, việc làm thủ tục thông quan hàng loạt khi nhập vào kho trong Liên minh châu Âu rẻ hơn đáng kể so với việc phải trả cố định 3 euro cho từng bưu kiện bán lẻ. Lợi ích đối với khách hàng là thời gian giao hàng ngắn hơn,” ông Kuba nói với CNN Prima NEWS.

Người mua được hưởng thêm quyền lợi nếu hàng gửi từ châu Âu
Không chỉ giao hàng nhanh hơn, người tiêu dùng còn có thêm lợi thế pháp lý khi mua hàng từ các kho đặt tại châu Âu. Những bưu kiện này được áp dụng các quyền bảo vệ người tiêu dùng tiêu chuẩn của EU, bao gồm bảo hành theo luật định và quyền rút khỏi hợp đồng trong vòng 14 ngày.

Tuy nhiên, theo các tổ chức bảo vệ người tiêu dùng, vấn đề cốt lõi vẫn chưa được giải quyết chỉ bằng việc thu thêm phí.

dTest: Thu phí không đủ để chặn hàng nguy hiểm
Tổ chức bảo vệ người tiêu dùng dTest cho rằng việc đánh phí không xử lý được tận gốc bài toán lớn hơn, đó là các nhà bán lẻ châu Âu hiện khó cạnh tranh với hàng hóa từ các nước thứ ba.

Theo dTest, điều cần thiết hơn là buộc các công ty châu Á phải tuân thủ đầy đủ mọi tiêu chuẩn của châu Âu khi đưa hàng ra thị trường. Muốn vậy, Liên minh châu Âu phải tăng cường giám sát và thực thi nghiêm các quy định trên toàn bộ lãnh thổ khối.

Tổ chức này cảnh báo rằng rất nhiều sản phẩm nguy hiểm từ các sàn tương tự vẫn có thể lọt vào thị trường châu Âu thông qua chính các kho hàng nội địa.

“Ngay cả khi có thêm tiền cho cơ quan hải quan, điều đó cũng sẽ không giúp làm giảm số lượng sản phẩm nguy hiểm, bởi thành phần hóa học hay mức độ an toàn điện không thể được kiểm tra ngay tại biên giới,” bà Eduarda Hekšová, Giám đốc dTest, nhận định.

Bà nhấn mạnh rằng trong các trường hợp doanh nghiệp không tuân thủ tiêu chuẩn châu Âu, cần có biện pháp khắc phục nhanh và chế tài đủ mạnh để thực sự ngăn chặn hành vi vi phạm.

“Trong những trường hợp không đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn châu Âu, phải có các biện pháp khắc phục nhanh chóng và các hình phạt đủ nghiêm khắc để thực sự răn đe việc vi phạm quy định. Chỉ khi đó mới có thể tạo ra điều kiện cạnh tranh công bằng cho mọi chủ thể trên thị trường và bảo đảm hiệu quả trong việc bảo vệ người tiêu dùng,” bà nói thêm.

Dù chính sách mới nhằm siết hàng giá rẻ từ châu Á đã bắt đầu có hiệu lực, thực tế cho thấy các nền tảng lớn vẫn còn nhiều cách thích ứng. Vì vậy, giới chuyên gia cho rằng thách thức đối với châu Âu không chỉ nằm ở khâu thu phí, mà còn ở việc kiểm soát chất lượng hàng hóa và bảo vệ quyền lợi người mua trong một thị trường thương mại điện tử ngày càng phức tạp.

Theo CNN Prima news