Thay vì phải chờ nhiều ngày như trước đây, hình ảnh vệ tinh sát thời gian thực đang giúp Ukraine phát hiện và tấn công các mục tiêu Nga ở sâu trong vùng lãnh thổ mà đối phương kiểm soát.

Khoảng một năm trước, ảnh vệ tinh phải mất nhiều ngày mới đến được binh sĩ Ukraine ở tiền tuyến, do hạn chế công nghệ và phải qua nhiều tầng chỉ huy.

Hiện nay, quân đội Ukraine đã có ảnh vệ tinh công nghệ cao, cung cấp thông tin gần như theo thời gian thực về hoạt động và vị trí đối phương.

Đây là một trong những bước tiến quan trọng nhất của Ukraine thời gian qua. Nhờ đó, nước này có thể xác định và tấn công các kho vũ khí, trung tâm hậu cần, nơi tập kết binh sĩ Nga sâu trong vùng lãnh thổ Matxcơva kiểm soát, thậm chí ngay trên đất Nga.

Chỉ 15 phút đã đến được tiền tuyến
Tờ New York Times đã trực tiếp theo dõi toàn bộ quá trình, từ khi ảnh vệ tinh được chuyển đến cho tới khi binh sĩ Ukraine triển khai drone tấn công mục tiêu là các binh sĩ điều khiển drone của Nga đang nghỉ đêm tại một ngôi nhà ở miền nam Ukraine.

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine: Kiev sắp dùng tên lửa tự làm tấn công Nga
Cách đó khoảng 48km, hai binh sĩ vận hành drone của Ukraine, bí danh Tikhi và Teplo, nhận ảnh vệ tinh mới từ một nhóm hỗ trợ theo dõi. Trước đây, việc này có thể mất vài ngày, nay chỉ còn 15 phút đến vài giờ.

Binh sĩ Ukraine hoạt động từ một xe tải trang bị máy tính kết nối vệ tinh thương mại. Máy tính truyền ảnh tới thiết bị cầm tay do Công ty Bravo1Alpha (Hà Lan) phát triển. Thiết bị này giúp họ tìm mục tiêu, lập đường bay và triển khai drone.

Ảnh mới cho thấy một ô tô đậu trước ngôi nhà - dấu hiệu xác nhận lính Nga đang ở đó. "Mục tiêu đã được xác nhận", binh sĩ Tikhi nói.

Đợt tấn công đầu tiên bị gián đoạn bởi pháo kích của Matxcơva. Thiết bị gây nhiễu GPS của Ukraine cũng khiến họ chưa thể triển khai vũ khí. Vài đêm sau, khi tình hình yên tĩnh hơn, họ mới ra đòn. Ảnh vệ tinh sau đó cho thấy hai lỗ lớn xuyên mái nhà.

Binh sĩ Ukraine vẫn cần chỉ huy cấp cao phê duyệt trước khi tấn công mục tiêu, nhằm giảm nguy cơ sai sót. Tuy nhiên quy trình hiện đã đơn giản hóa đáng kể.

Những bước tiến công nghệ đã hỗ trợ Ukraine tấn công các bến phà và tuyến hậu cần phục vụ lực lượng Nga trên bán đảo Crimea.

Hồi tháng 6, Ukraine dùng ảnh vệ tinh phá hủy một số cơ sở gây nhiễu tín hiệu Starlink ở vùng Zaporizhzhia do Nga kiểm soát, đồng thời tham gia phá hủy nhiều hệ thống phòng không Nga ở Crimea.

- Ảnh 3.
Hình ảnh vệ tinh công bố ngày 12-8 cho thấy khói bốc lên gần một cơ sở chứa ngũ cốc tại cảng Novorossiysk của Nga trên Biển Đen, sau các cuộc tấn công của Ukraine - Ảnh: AFP

Đồng minh và doanh nghiệp tư nhân đã cung cấp ảnh vệ tinh cho Ukraine từ trước khi xung đột với Nga nổ ra năm 2022. Tuy nhiên trước đây chỉ chỉ huy cấp cao mới được tiếp cận nguồn ảnh này.

Trong một năm qua, nguồn ảnh được mở rộng đáng kể nhờ Chính phủ Mỹ và các công ty tư nhân.

Vantor - đối tác thương mại lâu năm của Ukraine - hiện có 10 vệ tinh, bao phủ khoảng 7 triệu km² mỗi ngày. Các vệ tinh này có thể chụp cùng một khu vực tới 15 lần/ngày và đưa ảnh đến tiền tuyến nhanh chóng, giúp binh sĩ phát hiện thay đổi nhỏ trên địa hình để tìm mục tiêu ẩn giấu.

Drone cũng làm thay đổi đáng kể diện mạo chiến trường. Những đội hình lớn gồm xe tăng, trung tâm hậu cần và nhóm binh sĩ - vốn dễ bị phát hiện và tấn công - nay gần như biến mất.

Theo Tuoitre