Học sinh Séc có điểm khoa học tự nhiên cao hơn trung bình, nhưng Điểm PISA tiếp tục giảm, đặc biệt ở môn toán và đọc hiểu
Trong kỳ đánh giá PISA năm ngoái với trọng tâm là khoa học tự nhiên, học sinh 15 tuổi của Séc đạt trung bình 490 điểm. Mức này cao hơn 8 điểm so với trung bình của Liên minh châu Âu và cao hơn tới 14 điểm so với mức trung bình của các nước OECD.
Tuy nhiên, kết quả trên không đủ che lấp xu hướng đi xuống kéo dài. Không chỉ ở khoa học tự nhiên, năng lực đọc hiểu và toán học của học sinh Séc cũng liên tục suy giảm trong nhiều năm qua.
“Nếu nhìn vào kết quả, tín hiệu tích cực là Séc vẫn duy trì mức trên trung bình so với các nước OECD và Liên minh châu Âu ở cả ba nhóm kỹ năng truyền thống, gồm khoa học tự nhiên, toán học và đọc hiểu”, Bộ trưởng Giáo dục Robert Plaga cho biết. Ông cũng nhấn mạnh hệ thống giáo dục Séc vẫn có thể đưa học sinh đạt kết quả trên trung bình dù tình trạng thiếu đầu tư kéo dài chưa được khắc phục.
PISA (Chương trình Đánh giá Học sinh Quốc tế) là khảo sát quốc tế nhằm đo lường kiến thức và kỹ năng của học sinh 15 tuổi. OECD triển khai chương trình này từ năm 2000, thường theo chu kỳ ba năm. Bài đánh giá luôn xem xét ba lĩnh vực gồm toán, đọc hiểu và khoa học tự nhiên, trong đó mỗi kỳ sẽ chọn một lĩnh vực làm trọng tâm.
Đợt khảo sát năm ngoái, với sự tham gia của khoảng 8.500 học sinh Séc, tập trung đánh giá khả năng diễn giải các hiểu biết khoa học. Chẳng hạn, học sinh có thể tìm kiếm và đánh giá thông tin hay phân tích tác động của con người đối với tự nhiên hay không.
Năm 2006, học sinh 15 tuổi của Séc đạt 513 điểm ở khoa học tự nhiên, nhưng đến năm ngoái chỉ còn 493 điểm.
“Kết quả đã giảm trong thời gian dài. Từ khi bắt đầu đo lường đến nay, mức giảm mạnh nhất của học sinh Séc là ở môn toán”, ông Plaga nói. Năm 2003, điểm trung bình môn toán là 516, còn năm ngoái chỉ còn 477.
Năng lực đọc hiểu cũng giảm mạnh trong năm 2025. Học sinh Séc đạt trung bình 486 điểm, và cũng như các lĩnh vực khác, đây là mức thấp nhất kể từ khi bắt đầu khảo sát. So với kỳ đánh giá trước vào năm 2022, kết quả này thấp hơn 21 điểm.
Dù vậy, Séc vẫn giữ vị trí trên trung bình trong so sánh quốc tế, do kết quả học tập đang giảm ở hầu hết các nước tham gia.
“Có một giả thuyết đáng lưu ý cho rằng sự sa sút, đặc biệt ở kỹ năng đọc, liên quan đến việc sử dụng mạng xã hội và công nghệ số ngày càng dày đặc. Trẻ em hiện nay giảm khả năng tập trung và thói quen đọc cũng đã thay đổi”, Bộ trưởng Giáo dục nói.
Một phần ba học sinh không đạt mức cơ bản
“PISA chia năng lực thành 6 cấp độ, trong đó cấp độ cơ bản là mức thứ hai. Những học sinh dưới ngưỡng này thực sự đối mặt với nguy cơ thất bại trong học tập hiện tại và cả tương lai”, Chánh thanh tra giáo dục Tomáš Zatloukal cho biết.
Ngưỡng cơ bản của kỹ năng đọc hiểu là 407 điểm, toán là 420 điểm và khoa học tự nhiên là 410 điểm.
Tỷ lệ học sinh không đạt nổi mức cơ bản đang gia tăng. So với năm 2022, tỷ lệ này ở môn toán tăng thêm 4 điểm phần trăm, còn ở đọc hiểu tăng 6 điểm phần trăm. Hiện có 29% học sinh lớp 9 của Séc dưới ngưỡng cơ bản ở môn toán, 27% ở đọc hiểu và khoảng 20% ở khoa học tự nhiên.
Theo ông Zatloukal, một vấn đề lớn của giáo dục Séc là ảnh hưởng quá mạnh của hoàn cảnh gia đình tới kết quả học tập. Có tới 35% trẻ em có hoàn cảnh bất lợi không đạt mức cơ bản.
“Hệ thống hiện được thiết kế với kỳ vọng nhất định về sự hỗ trợ từ gia đình. Khi học sinh không nhận được sự hỗ trợ đó, các em sẽ khó đạt kết quả tốt”, ông giải thích.
Khoảng cách giữa học sinh có điều kiện kinh tế - xã hội thuận lợi, xuất thân từ gia đình khá giả, và nhóm học sinh yếu thế có thể tương đương tới 2,5 năm học.
Nguồn Novinky
