Việc đăng ký nộp phí truyền hình và phát thanh đã gây ra nhiều hỗn loạn trong những ngày cuối tháng 6 tại Séc. Phần lớn người kinh doanh tự do (OSVČ) chỉ biết đến nghĩa vụ đăng ký vào phút cuối, và thậm chí không rõ ai chính xác phải đăng ký. Theo luật, cả những người không có nhân viên (và nhờ đó không phải đóng phí) cũng vẫn phải kê khai.

Việc mở rộng đối tượng phải nộp phí truyền thông công cộng đã đi kèm với nhiều rối ren. Hai cơ quan truyền thông công – Đài Truyền hình Séc (ČT) và Đài Phát thanh Séc (ČRo) – đã gặp sự cố nghiêm trọng với máy chủ bị sập do lượng đăng ký quá tải vào cuối tháng. Nhiều người phải thử đi thử lại trong nhiều ngày. Trong đó cả những người cuối cùng cũng không phải trả một đồng nào – chẳng hạn các cá nhân kinh doanh không có nhân viên dưới quyền.

Người phát ngôn của ČT từng phát biểu rằng những cá nhân như vậy vẫn phải đăng ký. “Từ góc nhìn của Đài Truyền hình Séc, cần phân biệt cá nhân (như một hộ gia đình) và pháp nhân hoặc người kinh doanh tự do (OSVČ). Nếu một người đã nộp phí truyền hình cho hộ gia đình mình và đồng thời hoạt động kinh doanh, họ vẫn cần thông báo cho ČT về số lượng nhân viên của mình trước ngày 30/6, lý tưởng qua trang web tvpoplatky.cz. Từ báo cáo đó, nghĩa vụ đóng phí sẽ được tính,” ông Radek Konečný từ bộ phận truyền thông của ČT cho biết trong một tuyên bố với tạp chí Forbes.

Chậm đăng ký thì có bị phạt không?

Mặc dù luật pháp quy định nghĩa vụ đăng ký, nhưng không phải trường hợp nào cũng bị phạt.

- Nếu một cá nhân kinh doanh hoặc công ty có từ 0 đến 24 nhân viên, thì mức phí truyền hình bằng 0.
- Phụ phí hoặc tiền phạt chỉ áp dụng nếu việc không kê khai dẫn đến một khoản nợ với ČT.
- Nếu kê khai mà không phải trả phí, thì không phát sinh nợ và cũng không có phụ phí.

Tổng giám đốc Đài Phát thanh Séc, ông René Zavoral, cũng đồng tình rằng cơ quan này sẽ không xử phạt các công ty hay cá nhân có dưới 25 nhân viên khi họ không thông báo số lượng nhân viên đúng hạn.

Hạn đăng ký và phải làm gì?

Nhiều người lầm tưởng rằng nghĩa vụ kê khai chỉ áp dụng cho đến ngày 30 tháng 6 năm 2025. Nhưng thực tế, hạn này chỉ dành cho những ai đã là đối tượng nộp phí từ trước — ví dụ như các cửa hàng sở hữu máy thu hình. Những người này đã được nhận tin nhắn nhắc nhở qua hộp thư điện tử chính thức kèm theo biểu mẫu kê khai.

Những người từ trước đến nay chưa từng thuộc diện phải đóng phí, nhưng nay đã trở thành đối tượng chịu trách nhiệm (chẳng hạn vì có thiết bị kết nối mạng), thì theo luật, họ có 15 ngày kể từ thời điểm phát hiện nghĩa vụ này để đăng ký.

Số liệu tăng mạnh

Trong tháng 5 đã có thêm 96.000 cá nhân mới đăng ký nộp phí truyền hình – tăng 83.000 người so với tháng trước. Riêng các hộ gia đình trong tháng 5 đã nộp thêm 36 triệu korun Séc so với tháng 4/2025.

Dữ liệu tháng 6 sẽ chỉ có vào giữa tháng 7, nhưng các cơ quan truyền thông ước tính con số này sẽ tiếp tục tăng mạnh.

Sự chỉ trích đối với việc mở rộng nghĩa vụ đóng phí

Liên minh cầm quyền của chính phủ đã thông qua việc tăng phí truyền thông công cộng vào ngày 5 tháng 3, bất chấp nhiều chỉ trích trong giai đoạn thảo luận.

Bình luận viên Thomas Kulidakis nói trên đài CNN Prima NEWS: “Nhiều gia đình sẽ bị buộc phải đưa ra một lựa chọn mà tôi hy vọng họ sẽ không gặp lại sau năm 1989. Đó là lựa chọn mang tính đạo đức – hoặc trả tiền cho thứ họ không sử dụng, hoặc ký cam kết rằng họ không có điện thoại, máy tính bảng hay thiết bị nào có kết nối internet.”

Bình luận viên Martin Schmarcz cho rằng vấn đề nằm ở cách hệ thống này được thiết kế: “Trong khi các đài truyền hình tư cần thu hút người xem và thu nhập từ quảng cáo, thì Đài Truyền hình Séc có trong tay 6 tỷ korun nhờ vào phí truyền hình — nhưng phản hồi về chất lượng lại gần như không có.”

Ông đề xuất rằng nếu người dân phải đóng thêm phí, thì ít nhất nên có sự giám sát độc lập: “Hiện tại, Cơ quan Kiểm toán Tối cao có quyền giám sát tài chính của ČT, nhưng họ không thể đánh giá chất lượng nội dung phát sóng. Tôi không nghĩ đơn giản rằng cứ đưa thêm tiền là chất lượng sẽ tự động tăng.”

(Theo CNN Prima news)