Khi có thêm thu nhập từ cho thuê nhà, cổ phiếu, tiền điện tử hoặc các khoản thu nhập chịu thuế khác, phần lớn người làm công ăn lương sẽ không thể tránh khỏi việc tự nộp tờ khai thuế. Trong các trường hợp này, doanh nghiệp không được phép thay họ làm quyết toán thuế năm.

Nếu ngoài lương, người lao động còn có thu nhập chịu thuế khác – chẳng hạn từ cho thuê tài sản, từ vốn (cổ tức, trái phiếu…) hoặc các khoản thu nhập khác vượt 20.000 korun/năm – thì không được yêu cầu chủ sử dụng lao động làm quyết toán thuế năm. Mức 20.000 korun này không tính các khoản thu nhập được miễn thuế hoặc đã bị khấu trừ thuế tại nguồn.

“Ví dụ, lãi từ tài khoản tiết kiệm đã được ngân hàng tự động khấu trừ thuế tại nguồn, nên không được tính vào hạn mức để xác định nghĩa vụ nộp tờ khai thuế,” chuyên gia tư vấn thuế Gabriela Ivanco (Forvis Mazars) giải thích.

Dùng mẫu nào?

Người làm công có thêm thu nhập “thụ động” (cho thuê, vốn, thu nhập khác) phải điền tờ khai thuế thu nhập cá nhân mẫu chuẩn bốn trang, kèm các phụ lục liên quan. Đối với phần thu nhập từ cho thuê, sử dụng Phụ lục số 2 để tính “cơ sở tính thuế từng phần” của khoản thu này. Trong tờ khai, phải kê khai toàn bộ thu nhập chịu thuế trong năm 2025: thu nhập từ tiền lương (lao động phụ thuộc) và toàn bộ thu nhập thụ động liên quan.

“Để điền tờ khai, người lao động cần yêu cầu tất cả các đơn vị đã trả lương cung cấp ‘Xác nhận thu nhập chịu thuế’, trong đó có tổng lương gộp cả năm và số tiền thuế tạm nộp trong năm; giấy xác nhận này là phụ lục bắt buộc của tờ khai,” bà Ivanco lưu ý.

Cơ sở tính thuế từ tiền lương

Khi điền tờ khai:

- Dòng 31: ghi tổng lương gộp cả năm theo xác nhận từ chủ lao động. Nếu năm 2025 làm cho hai đơn vị, phải cộng hai số liệu lại.  
- Thông thường, con số này đồng thời là cơ sở tính thuế từng phần từ thu nhập tiền lương và được lặp lại tại các dòng 34 và 36.  
- Tổng số thuế tạm nộp từ lương trong năm ghi tại dòng 84.

“Theo kinh nghiệm, phần lớn người làm công có thêm thu nhập thụ động sẽ phải nộp thêm thuế năm, vì tổng thuế phải nộp sau khi cộng các khoản thu nhập phụ thường cao hơn số thuế tạm nộp từ lương trong năm,” bà Ivanco cho biết.

Cơ sở tính thuế từ thu nhập thụ động

Trong tờ khai:

- Dòng 38: cơ sở tính thuế từng phần từ thu nhập vốn (cổ tức, lãi chứng khoán, v.v.).  
- Dòng 39: cơ sở tính thuế từng phần từ cho thuê.  
- Dòng 40: cơ sở tính thuế từng phần từ “các thu nhập khác”.

Ở Phụ lục số 2, đối với thu nhập cho thuê hoặc thu nhập vốn, người nộp thuế được trừ chi phí liên quan, nên cơ sở tính thuế là phần thu nhập sau khi trừ chi phí.

“Với thu nhập cho thuê, có thể lựa chọn áp dụng chi phí thực tế hoặc áp dụng định mức chi phí (paušál) 30% trên doanh thu,” bà Ivanco nói rõ.

Tổng cơ sở tính thuế và khấu trừ

- Dòng 42 và 45: được sử dụng để tính tổng cơ sở tính thuế cả năm, sau đó có thể giảm tiếp bằng các khoản khấu trừ (odpočty), nếu người nộp thuế đủ điều kiện – ví dụ: tiền quyên góp, lãi vay thế chấp mua nhà, phần đóng góp vào các sản phẩm tài chính được hỗ trợ phục vụ tích lũy hưu trí.

Các khoản khấu trừ được trình bày ở Phần 3 của tờ khai. Cơ sở tính thuế sau khi trừ khấu trừ được làm tròn xuống đến hàng trăm korun và ghi tại dòng 56.

Thuế thu nhập tính ra sau đó được giảm tiếp bởi các khoản giảm trừ thuế (slevy) mà người nộp có quyền hưởng, ghi ở Phần 5. “Mọi người nộp thuế đều có quyền hưởng giảm trừ cơ bản cho người nộp thuế là 30.840 korun, điền vào dòng 64,” bà Ivanco nhắc.

Nợ thuế cuối năm

Do trong năm người lao động chỉ nộp thuế tạm tính qua tiền lương, không nộp tạm tính trên phần thu nhập thụ động, tổng số thuế tạm nộp thường thấp hơn số thuế phải nộp cả năm (dòng 77). Phần chênh lệch chính là số thuế còn thiếu.

“Khoản thuế thiếu này được ghi vào dòng 91, với dấu dương,” bà Ivanco nói.

Hạn nộp tờ khai cần nhớ

Người lao động có thu nhập phụ và cả người kinh doanh tự do (OSVČ) cần đặc biệt để ý các mốc thời hạn, vì chậm trễ có thể bị phạt, tính lãi hoặc phạt chậm nộp.

Doanh nhân (OSVČ) bắt buộc có hộp thư dữ liệu điện tử (datová schránka), nên về nguyên tắc phải nộp tờ khai điện tử – trừ trường hợp đang đóng thuế khoán (paušální daň), khi đó không nộp tờ khai thường niên.

Hình thức nộp điện tử qua hộp thư dữ liệu hoặc cổng Moje daně đang ngày càng được ưa chuộng cả với những người vẫn còn quyền nộp bản giấy, vì nhiều ưu điểm thực tế.

Hạn chót năm nay:

- Nộp tờ khai bản giấy: đến 1/4.  
- Nộp điện tử (datová schránka, Moje daně): đến 4/5 (thứ Hai).  
- Nộp thông qua tư vấn thuế: đến 1/7.

Theo Novinky