Bước sang ngày thứ năm của xung đột, Mỹ và Israel liên tiếp dội bom Iran trong khi Tehran phong tỏa eo biển Hormuz, đẩy giá dầu leo thang và làm rung chuyển thị trường toàn cầu.

Hơn 787 người Iran đã thiệt mạng và chưa có dấu hiệu nào cho thấy xung đột sắp kết thúc.

Ngày 4-3, quân đội Mỹ tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công suốt ngày đêm vào Iran, trong khi Israel phát động đợt không kích quy mô lớn nhằm vào các địa điểm đặt tên lửa, hệ thống phòng không và các trung tâm chỉ huy trên khắp lãnh thổ Iran.

Tấn công 24/24h và những tổn thất

Bất chấp kỳ vọng ban đầu của Mỹ về việc nhanh chóng loại bỏ giới lãnh đạo ở Tehran, Iran vẫn duy trì các đòn trả đũa và tuyên bố sẽ lựa chọn một lãnh tụ tối cao mới kế nhiệm Đại giáo chủ Ali Khamenei - người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công mở màn hôm 28-2.

Iran cho biết số người thiệt mạng tại nước này đã lên tới 787 người tính đến ngày 3-3, trong đó có 165 bé gái thiệt mạng ngay trong ngày đầu chiến sự khi trường học bị đánh bom. Theo Reuters, thủ đô Tehran đã trở thành một "thành phố ma" khi người dân bỏ chạy khỏi các đô thị.

"Chuyện này sẽ còn kéo dài bao lâu nữa? Hầm trú ẩn ở đâu? Chính phủ ở đâu? Đêm nào vợ tôi và tôi cũng phải trốn dưới tầng hầm. Cả thành phố gần như trống rỗng. Khói và máu ở khắp nơi" - anh Bijan (32 tuổi), nhân viên ngân hàng tại Tehran, kể lại qua điện thoại với Reuters.

Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM), cho biết 50.000 binh sĩ, 200 máy bay và 2 tàu sân bay đang tham gia các "cuộc tấn công 24/24h vào Iran từ đáy biển, không gian vũ trụ đến không gian mạng", và thêm khí tài đang trên đường tiếp viện.

Trong video đăng tải tối 3-3, ông Cooper đánh giá hệ thống phòng không của Iran đã bị suy yếu nghiêm trọng, Hải quân Iran không còn tàu chiến hoạt động tại các tuyến đường thủy then chốt sau khi 17 tàu bị đánh chìm, và hơn 2.000 mục tiêu đã bị tấn công.

Ông nhấn mạnh rằng đánh giá tổng thể về tình hình tác chiến cho thấy chiến dịch đang đi trước kế hoạch đề ra, và trọng tâm là tập trung bắn hạ những mục tiêu có thể phản công.

Cùng ngày, quân đội Israel thông tin đã mở đợt tấn công quy mô lớn vào các địa điểm phóng tên lửa, hệ thống phòng không và trung tâm chỉ huy của Iran, đồng thời tiếp tục nhắm vào lực lượng Hezbollah tại Lebanon - nhóm vũ trang thân Iran đã tấn công Israel để trả đũa cho cái chết của ông Khamenei.

Tại Israel, còi báo động không kích vang lên từ sáng sớm 4-3, những tiếng nổ lớn khi tên lửa Iran bị đánh chặn làm rung chuyển nhiều tòa nhà.

Eo biển Hormuz và cuộc chiến năng lượng

Song song với các đòn không kích, Iran triển khai chiến lược gây sức ép trên mặt trận kinh tế. Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố eo biển Hormuz hiện nằm dưới "sự kiểm soát hoàn toàn" của Hải quân Iran, đồng thời cảnh báo các tàu không được đi qua tuyến đường thủy này, theo hãng tin Fars.

Iran còn tấn công tàu thuyền và các cơ sở năng lượng tại vùng Vịnh, buộc nhiều quốc gia từ Qatar đến Iraq phải tạm ngừng sản xuất và xuất khẩu. Có thông tin 10 tàu chở dầu đã bị tấn công vì phớt lờ cảnh báo, song chưa được kiểm chứng độc lập.

Hệ quả tức thì là giá dầu thô Brent tăng hơn 3% lên 84 USD/thùng trong ngày 4-3. Iran gọi chiến dịch của Mỹ và Israel là cuộc tấn công vô cớ. Tổng thống Donald Trump cho biết Hải quân Mỹ có thể hộ tống các tàu chở dầu qua eo biển Hormuz nếu cần thiết.

Tuy nhiên, các chủ tàu và nhà phân tích hoài nghi liệu biện pháp này có đủ sức kìm hãm đà tăng giá hay không, và liệu Mỹ có đủ tàu để thực thi mà không đối mặt với nguy cơ bị tấn công.

Giá năng lượng cao kéo dài có thể gây bất lợi cho ông Trump tại chính trường Mỹ, trong bối cảnh Đảng Cộng hòa đang tìm cách duy trì quyền kiểm soát Quốc hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Trả lời phỏng vấn báo Politico ngày 3-3, ông Trump khẳng định năng lực quân sự của Tehran đang dần suy giảm, dù thừa nhận các lực lượng Iran "sẽ tiếp tục phóng tên lửa thêm một thời gian nữa".

Nhà nghiên cứu Linda Robinson tại Hội đồng Quan hệ đối ngoại (CFR) có cách nhìn thận trọng hơn khi cho rằng dù năng lực của Iran đã bị suy giảm do các chiến dịch gần đây và nguồn đạn dược đang cạn dần, chính quyền Iran vẫn đã chứng tỏ khả năng đáng kể trong việc tái tạo sức mạnh chiến đấu và sẽ là sai lầm nếu tin rằng một chiến dịch đơn lẻ, vội vã có thể giành chiến thắng chỉ bằng không kích.

Theo Tuoitre