Trước mắt Iran sẽ cho phép các tàu thương mại lưu thông qua eo biển Hormuz mà không thu phí trong vòng 60 ngày. Tuy nhiên, điều đó có thể thay đổi sau giai đoạn này.

Theo Hãng tin AFP, hôm 17-6, ông Mohammad Bagher Ghalibaf - Chủ tịch Quốc hội Iran và là Trưởng đoàn đàm phán của nước này - tuyên bố Tehran sẽ thu phí đối với các tàu đi qua eo biển Hormuz sau giai đoạn miễn phí 60 ngày được nêu trong bản ghi nhớ với Mỹ.

Trong cuộc phỏng vấn phát trên truyền hình quốc gia, ông Ghalibaf nói rằng "eo biển Hormuz sẽ không quay trở lại tình trạng như trước chiến tranh".

"Iran có quyền chủ quyền đối với eo biển Hormuz và tất nhiên chúng tôi sẽ thu phí cho các dịch vụ" - ông nhấn mạnh.

Phía Mỹ và Iran đều xác nhận Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký bản ghi nhớ (MOU) vào ngày 17-6 nhằm hướng tới chấm dứt cuộc chiến giữa hai nước.

Sáng 18-6, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết việc Mỹ - Iran ký bản ghi nhớ này đồng nghĩa Tehran sẽ mở lại eo biển Hormuz "ngay lập tức" và lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng Iran sẽ chấm dứt "ngay lập tức".

Ông cũng xác nhận Pakistan, với sự hỗ trợ của Qatar, sẽ tổ chức một buổi lễ tại Thụy Sĩ vào ngày 19-6 để "kỷ niệm sự kiện mang tính bước ngoặt này và khởi động các cuộc đàm phán ở cấp kỹ thuật".

MOU gồm 14 điểm nêu rõ: "Sau khi bản ghi nhớ này được ký kết, Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ nỗ lực hết sức để bảo đảm an toàn cho việc lưu thông của các tàu thương mại mà không thu phí trong vòng 60 ngày, từ vịnh Ba Tư đến Biển Oman và ngược lại.

Hoạt động lưu thông của các tàu thương mại sẽ được khởi động ngay lập tức, và xét đến việc cần loại bỏ các trở ngại kỹ thuật và quân sự, cũng như tiến hành rà phá mìn do Cộng hòa Hồi giáo Iran thực hiện, cơ chế này sẽ được thiết lập đầy đủ trong vòng 30 ngày.

Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ tiến hành đối thoại với Oman nhằm xác định việc quản lý và các dịch vụ hàng hải trong tương lai tại eo biển Hormuz, đồng thời thảo luận với các quốc gia ven biển khác ở vịnh Ba Tư, phù hợp với luật pháp quốc tế hiện hành và quyền chủ quyền của các quốc gia ven biển đối với eo biển Hormuz".

Giờ đây giai đoạn đàm phán kéo dài 2 tháng bắt đầu, với việc mở lại eo biển Hormuz là bước đi đầu tiên. Hai bên sẽ đàm phán trong 60 ngày về các chi tiết để tiến tới đạt thỏa thuận cuối cùng.

Nguồn tuoitre